Θλιβερή ευρωπαϊκή πρωτιά: Το 35,5% του εισοδήματος των Ελλήνων «εξαφανίζεται» στα ενοίκια

Μπορεί οι δείκτες της οικονομίας να ευημερούν, αλλά για τον μέσο ενοικιαστή η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Η Ελλάδα κατέχει πλέον μια θλιβερή ευρωπαϊκή πρωτιά: τα νοικοκυριά δαπανούν το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (diaNEOsis/IOBE).

Πρακτικά, δουλεύετε το ένα τρίτο του μήνα μόνο για να έχετε στέγη πάνω από το κεφάλι σας.

Η αριθμητική της ανισότητας

Η εξίσωση δεν βγαίνει και οι αριθμοί είναι αδιάψευστοι. Ενώ τα ενοίκια έτρεξαν με ρυθμό 10,3% το γ' τρίμηνο του 2025 (ΕΛΣΤΑΤ), οι ονομαστικοί μισθοί αυξήθηκαν μόλις κατά 1,5% (ΕΡΓΑΝΗ). Αν συνυπολογίσουμε τον πληθωρισμό, η πραγματική αγοραστική δύναμη ενός μισθωτού που νοικιάζει μειώθηκε δραματικά.

Το αποτέλεσμα; Μια βίαιη ανακατανομή πλούτου από την εργασία (μισθωτοί) προς το κεφάλαιο (ιδιοκτήτες ακινήτων).

Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές;

Δεν είναι μόνο η "απληστία", είναι η δομή της αγοράς. Το ακίνητο στην Ελλάδα μετατράπηκε από κοινωνικό αγαθό σε επενδυτικό προϊόν (asset class).

• Airbnb: Στο κέντρο της Αθήνας, ένα διαμέρισμα αποδίδει καθαρά ~800€/μήνα ως βραχυχρόνια μίσθωση, έναντι ~600€ στη μακροχρόνια (bnbnews.gr). Γιατί να το νοικιάσει κάποιος σε οικογένεια;
• Golden Visa: Με εισροές 2,75 δισ. ευρώ από ξένους επενδυτές το 2024 (logaraslaw.com), οι ντόπιοι καλούνται να ανταγωνιστούν πορτοφόλια του εξωτερικού.
• Κλειστά σπίτια: Με 2,27 εκατομμύρια κενά ακίνητα, το στοκ υπάρχει, αλλά παραμένει εκτός αγοράς λόγω κόστους ανακαίνισης και νομικών κωλυμάτων.

Η κοινωνική βόμβα

Πέρα από τα οικονομικά, υπάρχει μια αθέατη κοινωνική πίεση. Τα ελληνικά νοικοκυριά μικραίνουν. Περισσότερα διαζύγια και μονοπρόσωπα νοικοκυριά σημαίνουν ότι χρειαζόμαστε περισσότερα σπίτια για τον ίδιο πληθυσμό. Όταν ένα ζευγάρι χωρίζει, η ζήτηση για στέγη διπλασιάζεται, αλλά η προσφορά μένει σταθερή.

Η κυβέρνηση απαντά με πακέτο 2,6 δισ. ευρώ (προγράμματα «Σπίτι Μου», ανακαινίσεις, επιδοτήσεις). Ωστόσο, η ιστορία διδάσκει ότι η επιδότηση της ζήτησης χωρίς αύξηση της προσφοράς συχνά καταλήγει απλώς να ανεβάζει τις τιμές, ωφελώντας τελικά τους πωλητές και όχι τους αγοραστές.

Το ερώτημα που παραμένει είναι πολιτικό: Πόσο αντέχει μια κοινωνία όπου η στέγαση απορροφά το εισόδημα που θα έπρεπε να πηγαίνει στην κατανάλωση, την αποταμίευση και την ανάπτυξη;