Θάνατος του τραγουδιστή Μαζωνάκη έπειτα από ανακοπή σε ιατρείο

Ο τραγουδιστής Γιώργος Μαζωνάκης έφτασε με το ΕΚΑΒ στο νοσοκομείο «Ελπίς» στις 16:45 της 9ης Σεπτεμβρίου χωρίς αναπνοή και χωρίς σφυγμό. Η προσπάθεια αναζωογόνησης δεν καρποφόρησε και ο θάνατός του διαπιστώθηκε επίσημα στις 17:40 (Documento). Αυτό είναι το βέβαιο κομμάτι της ιστορίας, και το πιο σύντομο.

Ό,τι προηγήθηκε της διακομιδής παραμένει θολό. Ο Μαζωνάκης φέρεται να είχε πάει σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι για πλασμαφαίρεση. Μια τηλεοπτική εκπομπή μετέφερε ότι η ανακοπή τον χτύπησε τη στιγμή που έμπαινε η βελόνα στη φλέβα, καθώς ετοιμαζόταν για τη θεραπεία. Το ίδιο το μέσο που αναπαρήγαγε την πληροφορία τη χαρακτηρίζει ανεπιβεβαίωτη (Newsbeast). Δηλαδή: δεν ξέρουμε καν αν η πλασμαφαίρεση έγινε, αν μόλις ξεκινούσε, ή αν η ανακοπή προηγήθηκε.

Τι είναι, τελικά, η πλασμαφαίρεση

Το αίμα μας δεν είναι μόνο κύτταρα. Τα κόκκινα και τα λευκά αιμοσφαίρια επιπλέουν μέσα σε ένα διάφανο υγρό, το πλάσμα, όπου κυκλοφορεί και πλήθος πρωτεϊνών. Σε ορισμένα αυτοάνοσα, νευρολογικά και αιματολογικά νοσήματα το πρόβλημα κρύβεται ακριβώς σε αυτές τις πρωτεΐνες, όπως αντισώματα που στρέφονται κατά του ίδιου του οργανισμού. Η πλασμαφαίρεση ξεπλένει αυτό το υγρό: σαν να αδειάζεις το θολό νερό ενός ενυδρείου και να το ξαναγεμίζεις καθαρό, κρατώντας τα ψάρια μέσα. Πρακτικά, ένα μηχάνημα ξεχωρίζει τα κύτταρα του αίματος, πετάει το πλάσμα με τα βλαβερά μόρια και τα επιστρέφει μαζί με καθαρό υγρό αντικατάστασης, λευκωματίνη ή πλάσμα δότη (Το Βήμα).

Δεν είναι αθώα διαδικασία. Μπορεί να ρίξει απότομα την πίεση ή να διαταράξει τους ηλεκτρολύτες του αίματος, γι' αυτό χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση και τη δυνατότητα να αντιμετωπιστεί επί τόπου μια επιπλοκή (Newsbeast). Ακριβώς αυτή η ανάγκη υποδομής μας φέρνει στο δεύτερο ερώτημα: τι επιτρεπόταν να γίνεται στον χώρο όπου βρέθηκε ο Μαζωνάκης.

Η άδεια είναι άλλο ερώτημα από τον θάνατο

Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, το ιατρείο είχε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου, και εκεί, λέει, δεν επιτρέπεται πλασμαφαίρεση. Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης, που ανακοίνωσε έκτακτο έλεγχο, πρόσθεσε ότι η άδεια είχε χορηγηθεί το 2013 (Zougla). Ο συνήγορος της πλευράς του ιατρείου αντιτείνει ότι ο χώρος είναι νόμιμος και τα μηχανήματα δηλωμένα (Το Βήμα).

Όλα αυτά, όμως, είναι δηλώσεις. Το ίδιο το έγγραφο της άδειας δεν έχει δημοσιοποιηθεί· δεν ξέρουμε αν τροποποιήθηκε, ούτε ποια ακριβώς διάταξη ορίζει τι επιτρεπόταν. Και ο έλεγχος του ΙΣΑ δεν έχει βγάλει πόρισμα. Ο ίδιος ο Πατούλης τόνισε ότι δεν θα κάνει «τους ιατροδικαστές και τους δικαστές» (Newsit).

Κι εδώ γλιστράει η δημόσια συζήτηση. Ακόμη κι αν αποδειχθεί ότι ο χώρος δεν κάλυπτε αδειοδοτικά τη συγκεκριμένη πράξη, αυτό παραμένει διοικητική παράβαση. Δεν αποδεικνύει, από μόνο του, ούτε ότι η πράξη προκάλεσε τον θάνατο ούτε ότι υπάρχει ποινική ευθύνη. Η καρδιακή ανακοπή περιγράφει την παύση της κυκλοφορίας, όχι την αιτία της· τι την πυροδότησε το λέει μόνο η ιατροδικαστική εξέταση, που δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί (Documento).

Στο ίδιο το ιατρείο εστιάζει και η προανάκριση. Ένας από τους γιατρούς κατέθεσε ότι την πλασμαφαίρεση την έκανε η σύζυγός του, ενώ δύο γιατροί αφέθηκαν ελεύθεροι εν αναμονή του ιατροδικαστικού πορίσματος (Το Βήμα). Είναι καταθέσεις και ισχυρισμοί ρεπορτάζ, όχι πορίσματα.

Ό,τι κι αν λέγεται τώρα, οι απαντήσεις κρέμονται από τρία πράγματα που ακόμη λείπουν: το ιατροδικαστικό πόρισμα, που θα πει τι σταμάτησε την καρδιά· η άδεια λειτουργίας, που θα δείξει τι επιτρεπόταν στον χώρο· και η τεκμηρίωση της ίδιας της πράξης, αν, πότε και πώς έγινε. Και τα τρία παραμένουν χωρίς δημόσια απάντηση. Για έναν θάνατο που ήρθε μέσα σε λιγότερο από μία ώρα, από την άφιξη στο «Ελπίς» ως τη διαπίστωση, αυτό που υπάρχει σήμερα είναι ερωτήματα, όχι ετυμηγορίες.