Τέσσερα χρόνια πολέμου: Αδέσμευτα τα ρωσικά πυρηνικά, όμηρος των βέτο η Ευρώπη

Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Μόσχα άλλαξε τους κανόνες. Το αναθεωρημένο πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας περιλαμβάνει πλέον τη «μαζική εκτόξευση drones και πυραύλων κρουζ» ως δυνητικό λόγο πυρηνικής απάντησης (Lowy Institute). Στις 5 Φεβρουαρίου 2026 έληξε η New START — η τελευταία συμφωνία ελέγχου εξοπλισμών — αφήνοντας για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες τα δύο μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια του πλανήτη χωρίς κανέναν δεσμευτικό περιορισμό (Greek Reporter). Χθες, στην παραμονή της τέταρτης επετείου της εισβολής, ο Πούτιν κήρυξε την ανάπτυξη της πυρηνικής τριάδας «απόλυτη προτεραιότητα» (UNN).

Η Μόσχα δεν ετοιμάζεται για πυρηνικό πόλεμο. Στήνει το σκηνικό για να πουλήσει φόβο (Brookings). Το πρόβλημα είναι ότι χωρίς μηχανισμούς επαλήθευσης, η απόσταση μεταξύ εκφοβισμού και λανθασμένου υπολογισμού μικραίνει.

Δύο ώρες στη Γενεύη

Οι συνομιλίες ειρήνης της 17ης Φεβρουαρίου κατέρρευσαν σε δύο ώρες (Reuters). Πέντε επικεφαλής ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών είπαν στο Reuters ότι ο Πούτιν «δεν θέλει να τελειώσει τον πόλεμο γρήγορα» (Critical Threats). Οι ρωσικές απαιτήσεις ξεπερνούν κατά πολύ το έδαφος: ουκρανική ουδετερότητα, νομική δέσμευση μη-επέκτασης του ΝΑΤΟ, ριζική αποστρατιωτικοποίηση. Πρακτικά, αφαίρεση κυριαρχίας.

Αυτή η ρωσική αδιαλλαξία στο τραπέζι εδράζεται σε μια πολύ συγκεκριμένη πραγματικότητα: απέναντί της έχει μια Ευρώπη που παραλύει εκ των έσω. Την ίδια ημέρα που η Κάγια Κάλας παραδεχόταν «αποτυχία» (ABC News), η Ουγγαρία μπλόκαρε το 20ό πακέτο κυρώσεων. Ο Όρμπαν, με εκλογές τον Απρίλιο, μετέτρεψε τη διακοπή ροής του αγωγού Druzhba σε εσωτερικό πολιτικό όπλο (Euronews). Η Σλοβακία ακολούθησε, απειλώντας να κόψει τις εκτάκτου ανάγκης προμήθειες ρεύματος στην Ουκρανία. Δύο κράτη-μέλη, μέσα στο ΝΑΤΟ, κρατούν ομήρους 25 ακόμα.

Ο σκιώδης στόλος και οι Έλληνες

Οι κυρώσεις δεν κατέρρευσαν τη ρωσική οικονομία: 4,3% ανάπτυξη το 2024 (EU Perspectives). Τη διαφορά κάνει ένας στόλος-φάντασμα: πάνω από 600 γερασμένα τάνκερ, με αδιαφανείς ιδιοκτησιακές δομές, μεταφέρουν ρωσικό αργό παρακάμπτοντας κάθε δυτικό περιορισμό. Τα περισσότερα πωλήθηκαν στη Ρωσία από δυτικές εταιρείες — με Έλληνες εφοπλιστές ανάμεσα στους μεγαλύτερους πωλητές (Brookings). Η Κίνα κατέγραψε τον Ιανουάριο ρεκόρ εισαγωγών ρωσικού αργού, ξεπερνώντας τη Σαουδική Αραβία ως μεγαλύτερο προμηθευτή. Το γουάν αντικατέστησε το δολάριο ως το πιο διαπραγματευμένο νόμισμα στη Μόσχα (Atlantic Council).

Τα ρωσικά όπλα δεν χρειάζεται να φτάσουν στην κεντρική Ευρώπη. Τα βέτο της Βουδαπέστης και της Μπρατισλάβα κάνουν ήδη τη δουλειά τους.