Τέμπη: Τα τιμολόγια δείχνουν ποιος διέταξε το μπάζωμα

Ένας έκτακτος διαχειριστικός έλεγχος στην Περιφέρεια Θεσσαλίας προσθέτει ένα νέο σκέλος λογοδοσίας στην υπόθεση των Τεμπών: αυτή τη φορά το ερώτημα δεν είναι ποιος μίλησε, αλλά ποιος υπέγραψε. Τριμελές κλιμάκιο της Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων (ΔΥΕΕ, της ελεγκτικής υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών) εξετάζει συμβάσεις, αναθέσεις και πληρωμές για εργασίες στον τόπο της σύγκρουσης, ανάμεσά τους και δαπάνες για γερανοφόρα μηχανήματα (VoiceNews). Η σημασία του είναι απλή: το χρήμα αφήνει χαρτί, και το χαρτί έχει υπογραφές.

Για να καταλάβει κανείς γιατί αυτός ο γραφειοκρατικός έλεγχος μπορεί να είναι πιο αποκαλυπτικός από δεκάδες καταθέσεις, αρκεί να δει πώς κινείται μια δημόσια δαπάνη. Καμία υπηρεσία δεν πληρώνει χωρίς ίχνη: από την αρχική σύμβαση ως το τελικό ένταλμα, κάθε βήμα απαιτεί ημερομηνία και υπογραφή. Όταν μια ανάθεση ξεπερνά τα 2.500 ευρώ, αναρτάται υποχρεωτικά στο ΚΗΜΔΗΣ (το κεντρικό μητρώο δημοσίων συμβάσεων) με αντικείμενο, ποσό και ανάδοχο (iMEdD Lab). Ο δημοσιονομικός έλεγχος απαντά στο ερώτημα «πώς πέρασε η δαπάνη». Η ποινική αξιολόγηση αρχίζει τη στιγμή που τα ίδια έγγραφα δείχνουν γνώση, εντολή ή εκ των υστέρων νομιμοποίηση εργασιών που αλλοίωσαν τον χώρο.

Το χρονολόγιο που δεν κλείνει

Το δυστύχημα έγινε στις 28 Φεβρουαρίου 2023. Η εταιρεία γερανών που φέρεται να ανέλαβε τις εργασίες συστάθηκε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, στις 6 Απριλίου 2023, με κεφάλαιο 6.000 ευρώ, πάνω από έναν μήνα μετά τις πρώτες κρίσιμες εργασίες στο πεδίο. Η σύμβαση φέρεται να υπογράφεται στις 18 Μαΐου 2023 και η εντολή πληρωμής των 178.560 ευρώ από το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης τοποθετείται στις 21 Ιουλίου 2023 (Pentapostagma · Topograph). Μια εταιρεία δηλαδή που, αν ισχύει το χρονολόγιο, δεν υπήρχε όταν έγινε η δουλειά για την οποία πληρώθηκε.

Το δεύτερο πειστήριο είναι η ίδια η ηλεκτρονική αλληλογραφία του Κώστα Αγοραστού. Δημοσιεύματα αποκαλύπτουν e-mail που αποδίδεται στον τότε περιφερειάρχη, με τίτλο «Κάλυψη Κόστους Στήριξης και Αποκατάστασης μετά το Δυστύχημα στα Τέμπη». Ένα τέτοιο έγγραφο, αν επιβεβαιωθεί, δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Είναι ίχνος εντολής: δείχνει ποιος ζήτησε να καλυφθεί το κόστος, για ποια εργασία και πότε. Γι' αυτό ο έλεγχος μετατοπίζει την πίεση από την πολιτική ευθύνη στη διοικητική πράξη, εκεί όπου τα πράγματα είναι προσωπικά και τεκμηριακά.

Γιατί τώρα, δύο χρόνια μετά

Ο χαρακτηρισμός «έκτακτος» δημιουργεί καχυποψία, και όχι αδικαιολόγητα. Δημοσιεύματα τοποθετούν την εισαγγελική παραγγελία για τον έλεγχο στο 2024, χωρίς όμως να έχει δοθεί δημόσια το πλήρες κείμενό της (VoiceNews). Ο έλεγχος δεν γεννιέται τώρα, αλλά γίνεται ορατός επειδή η δίκη περνά σε εντονότερη φάση, την ίδια ώρα που η εισαγγελέας πρότεινε να αποβληθεί το Ελληνικό Δημόσιο από την παράσταση στη δίκη (LiFO). Συνήγοροι όπως ο Αντώνης Ψαρόπουλος και η Ζωή Κωνσταντοπούλου καταγγέλλουν ότι η ευθύνη περιορίζεται τεχνηέντως στον «ανθρώπινο παράγοντα» (News247, YouTube).

Μένει όμως ένα μεγάλο κενό. Δεν υπάρχει δημόσιος, συγκεντρωμένος φάκελος. Λείπουν τα θεμελιώδη: η εντολή ελέγχου, η πλήρης σύμβαση, τα τιμολόγια και τα ίχνη καταχώρησης στο ΓΕΜΗ (το εμπορικό μητρώο) (Ethnos). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί πόρισμα που να διαπιστώνει παρατυπίες, ούτε έχουν απαντήσει πλήρως Περιφέρεια, Αγοραστός ή ανάδοχος. Σήμερα δηλαδή έχουμε σοβαρό αποδεικτικό κενό, όχι κλειστή απόδειξη.

Αν τα τιμολόγια και οι ημερομηνίες ταιριάξουν με τις υπογραφές, το «μπάζωμα» παύει να είναι αφήγηση και γίνεται αλυσίδα εγγράφων. Αν ο φάκελος μείνει σκόρπιος, ο έλεγχος θα έχει απαντήσει μόνο πώς πέρασε η δαπάνη, αφήνοντας το πιο βαρύ ερώτημα, ποιος έδωσε την εντολή, να σβήνει μαζί με τα ίχνη που υποτίθεται ότι ψάχνει.