Τέμπη: Πώς ο Άρειος Πάγος μπλοκάρει τις χημικές αναλύσεις σορών στο εξωτερικό

Οι οικογένειες ζήτησαν πραγματογνώμονες από το εξωτερικό. Ο Άρειος Πάγος απάντησε ότι οι τεχνικοί σύμβουλοι δεν μπορούν να πάρουν δείγμα. Σωστό, αλλά άσχετο. Η διαφορά ανάμεσα στους δύο όρους δεν είναι νομική λεπτομέρεια — είναι το πάτημα για να μην ελεγχθούν τα δείγματα στο εξωτερικό, 30 ημέρες πριν τη δίκη.

Σύμφωνα με τα άρθρα 183-203 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ο πραγματογνώμονας διορίζεται από την εισαγγελία, έχει δικαίωμα λήψης δειγμάτων, και η έκθεσή του αποτελεί αποδεικτικό μέσο. Ο τεχνικός σύμβουλος (άρθρο 204) διορίζεται από τους διαδίκους και λειτουργεί ως παρατηρητής — χωρίς δικαίωμα δειγματοληψίας. Το υπόμνημα του δικηγόρου Αντώνη Ψαρόπουλου (Νοέμβριος 2025) ζητούσε ρητά «ορισμό πραγματογνωμοσύνης και διενέργεια εξετάσεων σε εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού» (in.gr). Τα εξώδικα της 20ής Φεβρουαρίου επαναλαμβάνουν το ίδιο αίτημα (emakedonia.gr). Η 8σέλιδη ανακοίνωση Τζαβέλλα της 21ης Φεβρουαρίου απαντά για «τεχνικούς συμβούλους» (news247.gr). Απαντά, δηλαδή, σε ερώτημα που δεν τέθηκε.

Το πρόβλημα είναι πρακτικό. Τέσσερα πανεπιστημιακά εργαστήρια, μεταξύ τους το ΑΠΘ, ενημέρωσαν εγγράφως τον Δεκέμβριο του 2025 ότι αδυνατούν να διενεργήσουν τις χημικές και βιοχημικές αναλύσεις που απαιτούνται σε ανθρακοποιημένα λείψανα (thetoc.gr). Η εισαγγελία το γνώριζε. Παρ' όλα αυτά, διέταξε εκταφές στις 16 Φεβρουαρίου με 24ωρη προθεσμία για εύρεση εργαστηρίων — εντός Ελλάδας αποκλειστικά. Η παραγγελία αφορούσε εξετάσεις «ταυτόσημες με αυτές στους μηχανοδηγούς»: DNA, τοξικολογικά, ιστολογικά (Euronews). Όχι ανίχνευση ξυλολίου ή βενζολίου — τις ουσίες που θα έδειχναν αν 29 άνθρωποι πέθαναν από τη σύγκρουση ή από τη φωτιά που ακολούθησε.

Υπάρχει όμως ένα προηγούμενο που εκθέτει αυτή την απαγόρευση. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ έστειλε δείγματα καθισμάτων της IC-62 στο γερμανικό εργαστήριο RST Labs, που διαπίστωσε εκπομπή θερμότητας 192 kW/m² — τετραπλάσια του ευρωπαϊκού ορίου (news247.gr). Τα υλικά πέρασαν σύνορα χωρίς δικονομικό κώλυμα. Για τις σορούς, η απάντηση ήταν «δεν επιτρέπεται». Στη διεθνή πρακτική, από το Viareggio (Ιταλία, 32 νεκροί σε εκτροχιασμό με φωτιά) ως την πτήση MH17 (298 νεκροί, πολλαπλά εργαστήρια σε 5 χώρες), η αποστολή δειγμάτων σε εξωτερικά εργαστήρια είναι πάγια πρακτική (To Brief).

Στις 23 Μαρτίου ξεκινά η δίκη στη Λάρισα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει εργαλείο: την Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας (Οδηγία 2014/41/ΕΕ), ενσωματωμένη στον ΚΠΔ, που επιτρέπει αποστολή δειγμάτων σε εργαστήρια κράτους-μέλους. Τρεις βαθμίδες της Δικαιοσύνης — Πρωτοδικείο, Πλημμελειοδικείο, Άρειος Πάγος — έδωσαν την ίδια απάντηση, αγνοώντας την. Αν τα ελληνικά εργαστήρια δηλώνουν αδυναμία και τα ξένα δεν επιτρέπονται, ποιος ακριβώς θα εξετάσει τι σκότωσε 57 ανθρώπους;