Τέλος η Rojava: Η συμφωνία παράδοσης των SDF «λύνει τα χέρια» της Τουρκίας

Το δεκαετές πείραμα της κουρδικής αυτονομίας στη Συρία έλαβε τέλος στις 30 Ιανουαρίου 2026. Η συμφωνία ενσωμάτωσης των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στον τακτικό στρατό της Δαμασκού δεν είναι απλώς μια διευθέτηση του εμφυλίου· είναι μια γεωπολιτική ανατροπή που απελευθερώνει τα χέρια της Τουρκίας στα ανατολικά της σύνορα. Και ιστορικά, όταν η Άγκυρα αισθάνεται ασφαλής στην Ανατολή, στρέφει την προσοχή της στη Δύση.

Τι υπεγράφη: Παράδοση, όχι Συνεργασία

Πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις περί «εθνικής συμφιλίωσης» που χρησιμοποίησε ο Αμερικανός απεσταλμένος Tom Barrack (Independent), η πραγματικότητα είναι ωμή: οι Κούρδοι παραδίδουν τα κλειδιά. Η συμφωνία προβλέπει ότι οι μαχητές των SDF θα ενταχθούν στον συριακό στρατό «ως άτομα» και όχι ως συντεταγμένες μονάδες (Reuters). Αυτή η λεπτομέρεια είναι κρίσιμη: διαλύεται η διοικητική δομή και η ικανότητα προβολής ισχύος των Κούρδων. Επιπλέον, η Δαμασκός αναλαμβάνει τον έλεγχο των πετρελαιοπηγών και των συνόρων με το Ιράκ, στερώντας από τους Κούρδους κάθε οικονομικό μοχλό πίεσης.

Ο Μεγάλος Κερδισμένος: Η Τουρκία

Η Άγκυρα πέτυχε τον στρατηγικό της στόχο χωρίς να ματώσει ούτε έναν στρατιώτη σε νέα εισβολή. Η απειλή ενός «κουρδικού διαδρόμου» στα νότια σύνορά της εξαλείφεται, καθώς η Δαμασκός (υπό τον νέο πρόεδρο Ahmad al-Sharaa) αναλαμβάνει τον ρόλο του χωροφύλακα, με τις ευλογίες της Τουρκίας.

Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα στο NATO: Η Τουρκία αισθάνεται δικαιωμένη και ισχυρή. Η αμερικανική εγκατάλειψη των Κούρδων —του πιο πιστού συμμάχου των ΗΠΑ κατά του ISIS— επιβεβαιώνει το δόγμα της «συναλλακτικής διπλωματίας» (transactional diplomacy) της Ουάσιγκτον.

Τι Σημαίνει για την Ελλάδα

Για την Αθήνα, η εξέλιξη αυτή χτυπάει «καμπανάκι» για τρεις λόγους:

1. Μεταφορά Πίεσης: Η Τουρκία χάνει το «κουρδικό χαρτί» ως μοχλό πίεσης προς τη Δύση. Είναι εξαιρετικά πιθανό να αναζητήσει νέα πεδία έντασης για να διατηρήσει τη διαπραγματευτική της ισχύ. Το Αιγαίο και η Κύπρος είναι οι προφανείς στόχοι για αυτή την «συμπεριφορά αντιστάθμισης» (compensation behavior).
2. Το Μεταναστευτικό ως Όπλο: Αν και η σταθεροποίηση της Συρίας θεωρητικά ευνοεί την επιστροφή προσφύγων, η Τουρκία διατηρεί τον έλεγχο της «στρόφιγγας». Με την επιρροή της στη Δαμασκό να αυξάνεται, η Άγκυρα μπορεί να εργαλειοποιήσει τις ροές πιο αποτελεσματικά, εκβιάζοντας την ΕΕ για κονδύλια ανοικοδόμησης.
3. Το Μάθημα των Συμμαχιών: Η τύχη των Κούρδων είναι ένα σκληρό μάθημα ρεαλισμού. Οι εγγυήσεις ασφαλείας ισχύουν όσο εξυπηρετούν συμφέροντα. Η Ελλάδα οφείλει να διαβάζει τη σχέση της με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία μέσα από αυτό το πρίσμα, επενδύοντας στην ίδια της την αποτρεπτική ισχύ και όχι μόνο σε υποσχέσεις τρίτων.

Η Rojava τελείωσε. Το ζήτημα τώρα είναι πού θα διοχετευθεί η πλεονάζουσα γεωπολιτική ενέργεια της Τουρκίας. Η ιστορία δείχνει ότι το κενό ισχύος στην Ανατολή φέρνει συχνά θύελλες στη Δύση.