Το τέλος ΕΡΤ φτάνει και στους μικρούς καταναλωτές

Ο νέος νόμος 5308/2026, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 11 Ιουνίου, άλλαξε αθόρυβα ποιος γλιτώνει το ανταποδοτικό τέλος υπέρ της ΕΡΤ στον λογαριασμό ρεύματος (Ν. 5308/2026, kodiko). Και το κριτήριο που άλλαξε λέει πολλά για το πώς εννοούμε πλέον την προστασία των αδύναμων.

Το τέλος ΕΡΤ είναι η χρέωση που χρηματοδοτεί τη δημόσια ραδιοτηλεόραση και κάθεται πάνω σε κάθε παροχή ρεύματος: 3 ευρώ τον μήνα, 36 ευρώ τον χρόνο (Ν. 5253/2025). Παλιά αρκούσε κατανάλωση αξίας έως 10 ευρώ τον μήνα για να απαλλαγείς, δηλαδή προστατεύονταν τα νοικοκυριά που κρατούσαν το ρολόι στο ελάχιστο. Με το άρθρο 35, την απαλλαγή πλέον την παίρνουν μόνο οι παροχές με μηδενική συνολική κατανάλωση, ουσιαστικά τα κλειστά, ανενεργά σπίτια (iEnergeia).

Η προστασία μετακινείται από την οικονομική αδυναμία στην τεχνική συνθήκη. Πριν, γλίτωνε το τέλος αυτός που καίει λίγο ρεύμα γιατί πιέζεται. Τώρα, γλιτώνει μόνο αυτός που δεν καίει καθόλου, γιατί απλώς λείπει. Για ένα νοικοκυριό που κρατούσε τη χρέωση προμήθειας στα 8-10 ευρώ, τα 3 ευρώ τέλος προσθέτουν περίπου 30% με 37% πάνω σε αυτό το στενό ενεργειακό σκέλος του λογαριασμού (enikonomia).

Και δεν υπάρχει δίχτυ που να το πιάνει αυτόματα. Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, η βασική στήριξη για ευάλωτους, είναι ξεχωριστός μηχανισμός με αίτηση και εισοδηματικά κριτήρια, που δίνει έκπτωση στη χρέωση προμήθειας, όχι απαλλαγή από το τέλος ΕΡΤ (gov.gr). Πρακτικά, τα 36 ευρώ τον χρόνο ισοδυναμούν με την έκπτωση που δίνει το ΚΟΤ Α για περίπου 40 κιλοβατώρες τον μήνα (oikogeneia.gov.gr, gov.gr). Πόσα φτωχά νοικοκυριά χάνουν τώρα την απαλλαγή; Δεν υπάρχει δημόσιος αριθμός, ούτε στοιχεία για το πόσα από αυτά είναι κύριες κατοικίες ανθρώπων που ζορίζονται, και όχι απλώς εποχικά σπίτια.

Καθαρότερος λογαριασμός, ίδιο βάρος

Η επιβάρυνση αυτή έρχεται την ώρα που ο λογαριασμός ρεύματος υποτίθεται ότι «καθαρίζει» από τις μη ενεργειακές χρεώσεις. Στις 26 Ιουνίου η Βουλή ψήφισε τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που από την 1η Ιανουαρίου 2028 βγάζει τα δημοτικά τέλη έξω από τον λογαριασμό της ΔΕΗ (ERT). Σήμερα ο λογαριασμός λειτουργεί ως εισπράκτορας για τα τέλη καθαριότητας, τον δημοτικό φόρο και το ΤΑΠ, με τελικό δικαιούχο τον δήμο (Fortune Greece). Στη θέση τους έρχεται μια ξεχωριστή ετήσια βεβαίωση, κάτι σαν «δημοτικός ΕΝΦΙΑ». Η κίνηση όμως δεν σημαίνει φθηνότερο ρεύμα συνολικά: ο λογαριασμός θα φαίνεται μικρότερος, αλλά το βάρος απλώς αλλάζει κανάλι.

Οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιδιώκουν ακριβώς αυτή τη διαφάνεια: ο λογαριασμός να δείχνει καθαρά τι πληρώνεις για ενέργεια και τι για τα υπόλοιπα, ώστε να μπορείς να συγκρίνεις προμηθευτές (European Commission, EUR-Lex 2019/944). Το ζητούμενο, όμως, δεν σταματά εκεί: η ΕΕ ζητά και στοχευμένη προστασία των ευάλωτων, όχι θολά μέτρα (Brussels Times). Και εδώ η Ελλάδα δεν έχει περιθώριο για λάθος λεπτομέρειες: περίπου 19% των νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι, έναντι 9,2% στην ΕΕ (Eurostat).

Την ίδια ώρα, ο πρώτος καύσωνας του Ιουλίου πιέζει το δίκτυο και σπρώχνει τη χονδρική τιμή προς τα πάνω, συνεχίζοντας τις ανοδικές πιέσεις στα τιμολόγια που κατέγραψε ήδη η αγορά τον μήνα αυτό (To Brief). Δηλαδή τα νοικοκυριά με τη λιγότερη αντοχή δέχονται δύο κινήσεις μαζί: το τέλος ΕΡΤ που δεν τους χαρίζεται πια, και ένα κόστος ρεύματος που ανεβαίνει.

Μένει λοιπόν μια αντίφαση που αξίζει να κρατήσετε: ο λογαριασμός του μέλλοντος θα φαίνεται καθαρότερος, με τα δημοτικά τέλη να φεύγουν αλλού. Θα κοστίζει όμως λιγότερο συνολικά, ή απλώς θα πληρώνουμε τα ίδια από άλλη τσέπη, ενώ οι πιο αδύναμοι έχασαν στο μεταξύ και τα 36 ευρώ από τα οποία απαλλάσσονταν όσο κρατούσαν το ρεύμα στο ελάχιστο;