Η τέλεια λεία: Σομαλοί πειρατές κατέλαβαν το «σκιώδες» δεξαμενόπλοιο Eureka

Όπως γράψαμε νωρίτερα σήμερα, σομαλικά ταχύπλοα κατέλαβαν στις 2 Μαΐου το δεξαμενόπλοιο Eureka ανοιχτά της Υεμένης και το οδηγούν προς τις ακτές της Πουντλάντ (To Brief). Αν κοιτάξει όμως κανείς ποιο πλοίο επιλέχθηκε, καταλαβαίνει ότι η επίθεση δεν ήταν τυχαία. Ήταν χειρουργική.

Σημαία Τόγκο, εταιρεία διαχείρισης στο Σάρτζα των ΗΑΕ, πλήρωμα από 13 Σύρους και 2 Ινδούς, αναχώρηση από τη Φουτζέιρα (Times Now). Κάθε μία από αυτές τις λεπτομέρειες δείχνει «σκιώδη στόλο». Το Τόγκο κατέχει σταθερή θέση στη μαύρη λίστα του Paris MoU, με ποσοστό κρατήσεων πάνω από διπλάσιο του μέσου όρου (Paris MoU). Η εδρεύουσα στα ΗΑΕ διαχείριση επαναλαμβάνει το μοτίβο που χτύπησε τον Απρίλιο το 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ, εντοπίζοντας τέσσερις εταιρείες των Εμιράτων ως κρίκους του ρωσικού shadow fleet (West P&I).

Αυτή ακριβώς η ανατομία είναι που κάνει το Eureka τέλειο στόχο. Δεν έχει mainstream P&I ασφάλιση που να ενεργοποιεί διεθνείς διαπραγματευτές. Δεν έχει πραγματικό ιδιοκτήτη που να μπορεί να σηκώσει τηλέφωνο στο ΝΑΤΟ χωρίς να αυτοενοχοποιηθεί. Και το πλήρωμα προέρχεται από δύο χώρες με μηδενικό διπλωματικό βάρος: μια Συρία ακόμα σε ανασυγκρότηση και μια Ινδία που δεν θα κινητοποιηθεί για ναυτικούς υπό σημαία Τόγκο. Είναι οι απόλυτα αναλώσιμοι.

Η κυριαρχία που δεν υπάρχει

Η πειρατεία επέστρεψε γιατί κάποιος ξέχασε ανοιχτή μια πόρτα. Τον Μάρτιο 2022 έληξε η εξουσιοδότηση του ψηφίσματος UNSCR 2608, που επέτρεπε σε ξένα ναυτικά να μπαίνουν στα σομαλικά χωρικά ύδατα για κυνήγι πειρατών (UNSOM). Δεν την μπλόκαρε βέτο Ρωσίας ή Κίνας. Η ίδια η Μογκαντίσου δεν ζήτησε ανανέωση, επικαλούμενη εθνική κυριαρχία.

Εδώ κρύβεται η ειρωνεία. Η κυβέρνηση της Μογκαντίσου δεν ελέγχει την Πουντλάντ. Από τις ακτές της Πουντλάντ εξορμούν οι πειρατές. Στο όνομα μιας κυριαρχίας που υπάρχει μόνο στον χάρτη, η διεθνής κοινότητα έμεινε εκτός των μόνων υδάτων όπου θα είχε νόημα να βρίσκεται.

Από εκεί και πέρα, οι πειρατές λειτουργούν με νομικό άσυλο. Μόλις περάσουν τα 12 ναυτικά μίλια, κανένα ξένο πολεμικό δεν μπορεί να μπει νόμιμα. Η EU NAVFOR Atalanta έχει μειωμένα μέσα. Η ASPIDES, υπό ελληνική διοίκηση από τη Λάρισα, έχει αμιγώς αμυντικό mandate απέναντι στους Χούθι. Δεν διαθέτει εξουσιοδότηση να μπει σε επιχείρηση απελευθέρωσης ομήρων.

Αυτή είναι η εξήγηση της σιωπής της Αθήνας. Περίπου 400 ελληνόκτητα πλοία διασχίζουν ετησίως αυτό το πέρασμα, και όμως δεν εκδόθηκε ούτε μία επίσημη δήλωση. Κάθε λέξη θα ήταν παραδοχή ότι η επιχείρηση που διοικεί η ίδια η Ελλάδα παρακολουθεί την πειρατεία σαν τροχονόμος που βλέπει τη ληστεία από την απέναντι γωνία.

Στη γέφυρα του Eureka, καθώς το πλοίο σύρεται προς το Garacad, δεκαπέντε ναυτικοί από τη Δαμασκό και την Κεράλα περιμένουν. Η σημαία τους δεν έχει στόλο. Η εταιρεία τους δεν θα μιλήσει δημοσίως, κάθε δήλωση ανεβάζει την τιμή των λύτρων. Η ένοπλη επιχείρηση που πλέει μερικές εκατοντάδες μίλια μακριά τους έχει εντολή να μη γνωρίζει ότι υπάρχουν.