Τεχνητή νοημοσύνη: Εργαζόμενοι εκπαιδεύουν με 2$ τα ρομπότ που θα τους αντικαταστήσουν

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τη φύση της εργασίας — από τα πνευματικά δικαιώματα μέχρι τον τρόπο που γράφεται κώδικας. Αλλά κάπου στη βάση αυτής της αλυσίδας, υπάρχει μια πιο σκοτεινή ειρωνεία.

Η DoorDash πληρώνει τους κούριερ της $2 έως $25 για να τραβούν βίντεο, να πλένουν πιάτα μπροστά σε κάμερα και να φωτογραφίζουν εισόδους κτιρίων (TechCrunch). Η νέα εφαρμογή Tasks δεν είναι παραγγελίες φαγητού — είναι εκπαίδευση ρομπότ.

Πώς ακριβώς; Ένα σύστημα τεχνητής όρασης δεν «ξέρει» τι είναι μια πόρτα, ένα σκαλοπάτι ή ένα εμπόδιο στο πεζοδρόμιο. Χρειάζεται χιλιάδες βίντεο πραγματικών ανθρώπων που κάνουν πραγματικές διαδρομές, για να μάθει να αναγνωρίζει χώρους και να πλοηγείται μόνο του. Κάθε βίντεο κούριερ γίνεται ένα μάθημα για το ρομπότ παράδοσης που κάποια στιγμή θα κάνει την ίδια διαδρομή — χωρίς κούριερ.

Δεν είναι μοναδικό φαινόμενο. Ένα ολόκληρο οικοσύστημα «εργασίας-σκιά» τροφοδοτεί τα AI συστήματα παγκοσμίως. Στις Φιλιππίνες, εργαζόμενοι που ετικετοποιούσαν δεδομένα για $10 ανά εργασία είδαν τις αμοιβές τους να πέφτουν κάτω από ένα σεντ, καθώς οι πλατφόρμες αναζήτησαν ακόμη φθηνότερο εργατικό δυναμικό (Business & Human Rights Resource Centre). Η δουλειά υπάρχει μόνο για αρκετό χρόνο ώστε να εκπαιδεύσει την αντικατάστασή της.

Το ελληνικό παράδοξο

Στο Λαύριο, ο υπερυπολογιστής Δαίδαλος (€60 εκατ.) ετοιμάζεται να λειτουργήσει τον Ιούνιο — πυρήνας του Pharos, ενός από τα πρώτα ευρωπαϊκά «εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης» (Tovima). Ταυτόχρονα, το 18% των ελληνικών θέσεων αντιμετωπίζει υψηλό ρίσκο αυτοματοποίησης κατά τον ΟΟΣΑ (WifiTalents) — κυρίως διοικητικοί υπάλληλοι, λογιστές, υπάλληλοι τηλεφωνικών κέντρων (Yellow3).

Η ίδια χώρα εγκαινιάζει εργοστάσιο AI και δεν έχει απάντηση για τους χιλιάδες εργαζόμενους που οι θέσεις τους αλλάζουν ήδη, χωρίς θόρυβο. Ακριβώς όπως οι κούριερ της DoorDash — πληρώνονται να τραβήξουν το βίντεο που θα τους κάνει περιττούς.