Ταμείο Άμυνας ΕΕ: Μόλις 787 εκατ. στην Ελλάδα, 16,6 δισ. στην Πολωνία

Η Ελλάδα δαπανά 3,08% του ΑΕΠ για άμυνα, πέμπτη υψηλότερη αναλογία σε ολόκληρο το ΝΑΤΟ (World Population Review). Στη Διάσκεψη του Μονάχου, ο υπουργός Δένδιας το παρουσίασε ως ατού: «προσεγγίζουμε αν δεν υπερβαίνουμε και το 5%» (CNN.gr). Η αντίφαση όμως κρύβεται στα νούμερα: όταν η Ευρώπη άνοιξε τον κουμπαρά του SAFE (Security Action for Europe, €150 δισ. σε φθηνά δάνεια για αμυντικές αγορές), η Ελλάδα πήρε μόλις €787 εκατ. Η Πολωνία πήρε €16,68 δισ., η Λετονία €3,5 δισ., ακόμα και η Κύπρος €1,18 δισ. (DefenceReview). Η χώρα που πληρώνει περισσότερα ζήτησε λιγότερα απ' όσα δικαιούνταν.

Ο ισολογισμός που δεν βγαίνει

Γιατί; Δημοσιονομική φρόνηση, λέει η κυβέρνηση. Φόβος ότι νέος δανεισμός θα ξυπνήσει μνήμες τρόικας, λένε αναλυτές. Το αποτέλεσμα πάντως είναι σαφές: η Ελλάδα χρηματοδοτεί τη δική της άμυνα σχεδόν αποκλειστικά από τον εθνικό προϋπολογισμό, δηλαδή από φόρους, ενώ η Πολωνία μοχλεύει ευρωπαϊκό χρήμα. Η «ρήτρα διαφυγής» που επιτρέπει εξαίρεση αμυντικών δαπανών από τους δημοσιονομικούς κόφτες της ΕΕ (To Brief) παραμένει ανεκμετάλλευτη.

Ταυτόχρονα, η αβεβαιότητα για τη στάση της Ουάσιγκτον αλλάζει τον υπολογισμό. Ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Κόλμπι ήταν ξεκάθαρος στο Μόναχο: «Θέλουμε εταιρικές σχέσεις, όχι εξαρτήσεις» (Defense News). Μετάφραση: οι Αμερικανοί μειώνουν συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Η φον ντερ Λάιεν απάντησε ζητώντας ενεργοποίηση του Άρθρου 42.7 της ΕΕ (η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, ανάλογη του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ αλλά χωρίς ανάγκη ομόφωνης ψηφοφορίας) (Euronews). Η Ελλάδα πρωτοστάτησε στην ενσωμάτωση αυτής της ρήτρας στη Συνθήκη της Λισαβόνας το 2009, ακριβώς για σενάρια τουρκικής απειλής (Parliament Magazine). Σήμερα μπορεί να αποδειχθεί η πιο προνοητική διπλωματική κίνηση των τελευταίων δεκαετιών.

Στο Μόναχο, ο Μερτς και ο Μακρόν συζήτησαν για πρώτη φορά ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή (Eurasia Business News). Η Ελλάδα, με ισχυρή αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία και ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, βρίσκεται θεωρητικά κάτω από αυτή τη νέα ομπρέλα. Αλλά ομπρέλες χωρίς μηχανισμό ανοίγματος δεν προστατεύουν από τη βροχή. Η ΕΕ δεν έχει ενιαία στρατιωτική διοίκηση, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX διεκδικώντας το μισό Αιγαίο τον Ιανουάριο, και η Ευρώπη χρειάζεται €800 δισ. ετησίως για να φτάσει τον στόχο 5% (McKinsey). Η Ελλάδα πληρώνει ήδη τον λογαριασμό. Το ερώτημα είναι αν θα πάρει ποτέ την απόδειξη.