Σύνταγμα: Η Βουλή κρατά το βέτο στους υπουργούς

Η πρόταση της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση κατατέθηκε στις 2 Ιουνίου με 155 υπογραφές (Euronews), ενεργοποιώντας τον μηχανισμό που έχουμε ήδη εξηγήσει (To Brief): η σημερινή Βουλή ανοίγει τα άρθρα, η επόμενη γράφει το τελικό κείμενο. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον στο περιεχόμενο των 30 άρθρων, και κυρίως σε εκείνα που αλλάζουν ποιος ελέγχει ποιον. Τα διαδικαστικά τρέχουν ήδη, με την Επιτροπή Αναθεώρησης να συγκροτείται μέσα στον μήνα (Iefimerida).

Το άρθρο 86 και η μισή αποπολιτικοποίηση

Σήμερα το άρθρο 86 κρατά τη Βουλή στο κέντρο κάθε υπόθεσης για αδικήματα υπουργών. Η ίδια η κίνηση της έρευνας είναι πολιτική απόφαση (Enikos · LiFO). Η πρόταση της ΝΔ μεταφέρει το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης και της προανάκρισης από τους βουλευτές σε ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς.

Μέχρι εκεί ακούγεται σαν δικαστικοποίηση. Όμως η τελική άσκηση της δίωξης παραμένει απόφαση της Βουλής, με ονομαστική ψηφοφορία και απόλυτη πλειοψηφία (Protothema). Οι δικαστές ερευνούν, αλλά η κοινοβουλευτική πλειοψηφία κρατά το βέτο για το αν θα φτάσει κανείς ποτέ στο εδώλιο.

Το ίδιο μοτίβο επανεμφανίζεται στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Σήμερα οι πρόεδροι των ανωτάτων δικαστηρίων διορίζονται με πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, δηλαδή η τελική επιλογή ανήκει στην κυβέρνηση (Βουλή). Η ΝΔ προτείνει ένα σύστημα δύο σταδίων: οι ολομέλειες των δικαστηρίων θα προτείνουν τριάδες αρχαιότερων δικαστών. Από αυτές τις τριάδες, μια ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή θα κάνει την τελική επιλογή (Iefimerida). Φεύγει η επιρροή από το Μαξίμου, αλλά μετακομίζει στην πλειοψηφία της Βουλής. Που, συνήθως, είναι η ίδια.

Ιδιωτικά πανεπιστήμια και αξιολόγηση στο Δημόσιο

• Άρθρο 16 (Παιδεία): άνοιγμα σε μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια υπό κρατική ή ανεξάρτητη εποπτεία. Η αναθεώρηση δεν ιδρύει σχολές, ανοίγει την πόρτα στους εφαρμοστικούς νόμους που θα κρίνουν δίδακτρα, πτυχία και πιστοποίηση (Protothema).
• 11ετής υποχρεωτική εκπαίδευση, από την εννεαετή που κατοχυρώνει σήμερα το Σύνταγμα (Σύνταγμα).
• Άρθρο 103 (Δημόσιο): η μονιμότητα συνδέεται με υποχρεωτική αξιολόγηση, επιβραβεύσεις και ποινές, έως οριστική παύση μέσω υπηρεσιακού συμβουλίου (Newsit).

Η αριθμητική κάνει το ΠΑΣΟΚ τον πιο κρίσιμο συνομιλητή. Η ΝΔ έχει 156 έδρες και χρειάζεται 24 ακόμη για τις 180. Το ΠΑΣΟΚ έχει ζητήσει και το ίδιο αλλαγές στην ευθύνη υπουργών, που κάνει το άρθρο 86 το πιθανότερο πεδίο σύγκλισης, αλλά διστάζει να δώσει 180 τώρα από φόβο «λευκής επιταγής» στην επόμενη Βουλή (Ethnos). Τα άρθρα 16 και 103 μοιάζουν καθαρά μέτωπα ρήξης.

Στο δημοσιευμένο περίγραμμα λείπουν, πάντως, ρητές συνταγματικές εγγυήσεις για τις παρακολουθήσεις και την ΑΔΑΕ, για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος ή για την άσκηση επιρροής (lobbying) (Euronews). Η έρευνα για τους υπουργούς περνά στους δικαστές. Το «ναι» στη δίωξη μένει εκεί που ήταν.