Συνάντηση Τραμπ-Σι: Το κινεζικό μονοπώλιο σπάνιων γαιών απειλεί τα ελληνικά F-35

Ο Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε από το Πεκίνο ανακοινώνοντας «φανταστικές συμφωνίες». Ο Σι Τζινπίνγκ αποχώρησε από το ίδιο τραπέζι κρατώντας το πραγματικό χαρτί: τον έλεγχο των σπάνιων γαιών που χρειάζονται τα δυτικά οπλικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των F-35 που η Αθήνα παρήγγειλε με σύμβαση 3,47 δισ. ευρώ και αναμένει από το 2028 (Business Times).

Τι είπε ο Τραμπ: Η Κίνα θα αγοράσει 200 αεροσκάφη Boeing, 25 εκατ. τόνους σόγιας, και ο Σι «θέλει να βοηθήσει» στο Ιράν (Fox Business).

Τι έκανε η Κίνα: Απέναντι στα 200 αεροσκάφη του Τραμπ, οι επιβεβαιωμένες παραγγελίες κινεζικών αερομεταφορέων χθες ήταν 0. Καμία επίσημη ανακοίνωση, κανένας τύπος, κανένα χρονοδιάγραμμα. Η μετοχή της Boeing υποχώρησε 4,7% γιατί η αγορά περίμενε 500 (Business Times). Η σόγια ήταν ήδη κλεισμένη από τη σύνοδο του Μπουσάν τον Οκτώβριο 2025· ο εκπρόσωπος εμπορίου Jamieson Greer το παραδέχτηκε ευθέως, λέγοντας ότι «τα φασόλια είναι όλα τακτοποιημένα» (KELO).

Για τις σπάνιες γαίες, καμία ανακοίνωση χαλάρωσης. Οι εξαγωγές βαρειών σπάνιων γαιών παραμένουν 50% κάτω από τα προ-ελέγχου επίπεδα (Reuters via Star). Στο κινεζικό ανακοινωθέν, η λέξη απουσιάζει (Xinhua).

Ένα F-35 περιέχει περίπου 400 κιλά σπάνιων γαιών: μαγνήτες για συστήματα ελέγχου πτήσης, ραντάρ, κινητήρες. Η Κίνα ελέγχει 85-90% της παγκόσμιας επεξεργασίας. Τα πρώτα ελληνικά αεροσκάφη αναμένονται το 2028, με πλήρη ενσωμάτωση το 2033. Όλο αυτό το παράθυρο πέφτει μέσα στην περίοδο όπου το Πεκίνο επιλέγει ποιες άδειες εξαγωγής χορηγεί και σε ποιους.

Από το αμερικανικό ανακοινωθέν λείπει εξίσου μια λέξη: Ταϊβάν. Ο Σι προειδοποίησε ευθέως ότι λανθασμένοι χειρισμοί στο νησί οδηγούν σε «συγκρούσεις». Ο Τραμπ δεν απάντησε δημόσια (CNBC). Δύο σιωπές, μία συμφωνία.

Η Αθήνα δεν κάνει δήλωση. Κάνει κάτι πιο ενδιαφέρον. Την ίδια ώρα που ο Τραμπ μιλούσε στη Fox, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής δειπνούσε στην Ξάνθη με τον Κινέζο πρέσβη Fang Qiu, μιλώντας για «πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική» (To Brief). Η κυβέρνηση κρατά την COSCO στον Πειραιά ενεργή ως το 2052 και παράλληλα αγοράζει F-35 από την Ουάσιγκτον. Η σιωπή του Γεραπετρίτη δεν είναι αμηχανία· είναι hedging διπλού ταμπλό σε έναν κόσμο όπου ο προμηθευτής των κρίσιμων υλικών του αμερικανικού οπλισμού είναι ταυτόχρονα ο στρατηγικός αντίπαλος του πωλητή.

Αν το Πεκίνο σφίξει τη βρύση μετά το 2027, όταν λήγει η εκεχειρία των δασμών, η Ελλάδα ανακαλύπτει ότι τα νέα της αεροσκάφη χρειάζονται άδεια από τρίτο μέρος για να υπάρχουν.

Αυτή είναι η συμφωνία που έκλεισε ο Σι. Όχι αυτή που ανακοίνωσε ο Τραμπ.