Συναγωγή Μάντσεστερ: δύο Ιρανοί κατηγορούνται για σχέδιο επίθεσης

Δύο Ιρανοί υπήκοοι κατηγορήθηκαν στη Βρετανία ότι προετοίμαζαν τρομοκρατική επίθεση με αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό (Αστυνομία). Σήμερα στο δικαστήριο, ο εισαγγελέας κατονόμασε ως πιθανούς στόχους τη συναγωγή Heaton Park του Μάντσεστερ και το Εβραϊκό Μουσείο της πόλης (Reuters). Στην ίδια συναγωγή σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι πριν από ακριβώς έναν χρόνο. Μένει ανοιχτό πόσο μακριά φτάνουν τα στοιχεία για ρόλο του Ιράν.

Ο τόπος

Στις 2 Οκτωβρίου 2025, ο Jihad Al-Shamie έπεσε με αυτοκίνητο στις πύλες της Heaton Park και επιτέθηκε με μαχαίρι. Σκοτώθηκαν οι Melvin Cravitz και Adrian Daulby και τραυματίστηκαν σοβαρά άλλοι τρεις (Αντιτρομοκρατική Αστυνομία). Για τον Daulby, στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε ακρόαση δείχνουν ότι πέθανε από αστυνομική σφαίρα, την ώρα που βοηθούσε να φραχτεί η είσοδος (BBC).

Οι κατηγορίες κατά των δύο Ιρανών απαγγέλθηκαν ανήμερα της επετείου. Ένα χρόνο μετά, η ίδια πόρτα εμφανίζεται ξανά σε δικογραφία, όπως μεταφέρθηκε από το δικαστήριο. Η ταύτιση του χώρου, ωστόσο, δεν δείχνει καμία οργανωτική σχέση ανάμεσα στα δύο περιστατικά.

Τι αποδίδει η κατηγορία

Οι Salam Ahmadyan, 36 ετών, και Rahman Salehi, 34 ετών, συνελήφθησαν στις 20 Σεπτεμβρίου και κατηγορήθηκαν στις 2 Οκτωβρίου (Αστυνομία). Οι αρχές τους αποδίδουν πέντε σκέλη. Το πρώτο είναι επικοινωνίες για εξαρτήματα. Ακολουθούν η απόκτηση οδηγιών και υλικών για τον μηχανισμό, η διαδικτυακή έρευνα στόχων και η συλλογή χαρτών. Το τελευταίο είναι η κατόπτευση χώρων, δηλαδή επιτόπια αναγνώριση. Τα συγκεκριμένα ονόματα των στόχων δεν υπάρχουν στη δημοσιευμένη κατηγορία. Τα ανέφερε προφορικά ο εισαγγελέας Mark Luckett στην ακρόαση (RTÉ).

Η νομική βάση είναι το άρθρο 5 του Terrorism Act 2006, του βρετανικού αντιτρομοκρατικού νόμου. Τιμωρεί την προπαρασκευαστική πράξη όταν τη συνοδεύει πρόθεση τέλεσης τρομοκρατικής ενέργειας. Ο νόμος δεν απαιτεί να έχει οριστικοποιηθεί ο στόχος, άρα η κατονομασία της συναγωγής δεν είναι απαραίτητο στοιχείο της κατηγορίας. Το βάρος πέφτει στην απόδειξη της πρόθεσης· η απόκτηση υλικών ή μια αναζήτηση στο διαδίκτυο δεν αρκούν από μόνες τους. Η Crown Prosecution Service, η βρετανική εισαγγελική αρχή, τονίζει ότι η απόφαση δίωξης δεν συνιστά διαπίστωση ενοχής (CPS). Οι δύο δεν έχουν δηλώσει ακόμη αν δέχονται ή αρνούνται την κατηγορία. Παραμένουν υπό κράτηση και θα εμφανιστούν ξανά στις 23 Οκτωβρίου.

Το πρόσωπο στο Ιράν

Εδώ βρίσκεται το πιο λεπτό σημείο της υπόθεσης. Ο Luckett είπε ότι, κατά την εισαγγελία, ένα τρίτο πρόσωπο κατηύθυνε και συντόνιζε το σχέδιο και έδωσε οδηγίες για την κατασκευή του μηχανισμού. Πρόσθεσε ότι το πρόσωπο αυτό εκτιμάται πως είναι Ιρανός υπήκοος και πιθανότατα δρα από το Ιράν (RTÉ). Η γραπτή διατύπωση της αστυνομίας είναι πιο συγκρατημένη: μιλά για τρίτο πρόσωπο στο εξωτερικό που μπορεί να βρίσκεται στο Ιράν.

Η ταυτότητα αυτού του προσώπου, η ιδιότητά του και οι επικοινωνίες που του αποδίδονται δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Η ιρανική υπηκοότητα και η πιθανή παρουσία στο Ιράν δεν αποδεικνύουν κρατική εντολή. Δεν εντοπίστηκε δημόσια ούτε πρωτογενής ιρανική απάντηση ειδικά για αυτή τη δίωξη.

Το βρετανικό πλαίσιο πάντως υπάρχει. Τον Ιανουάριο του 2026, ο υπουργός Εξωτερικών επικαλέστηκε στοιχεία των υπηρεσιών για περισσότερα από 20 δυνητικά θανατηφόρα σχέδια με ιρανική υποστήριξη μέσα σε έναν χρόνο (gov.uk). Πρόκειται όμως για κυβερνητική αξιολόγηση άλλων υποθέσεων, όχι για απόδειξη σε αυτήν. Η υπόθεση είναι επίσης χωριστή από τη δίωξη του Έλληνα κατηγορουμένου για παρακολούθηση δημοσιογράφου του Iran International (To Brief). Οι δύο υποθέσεις έχουν διαφορετικούς στόχους και διαφορετικές πράξεις, και κοινό δίκτυο δεν έχει τεκμηριωθεί.

Η κοινότητα

Για τους Εβραίους του Μάντσεστερ, η κατονομασία του χώρου βαραίνει περισσότερο από τη νομική λεπτομέρεια. Ο Mark Levy, εκπρόσωπος της κοινότητας της ευρύτερης περιοχής, χαρακτήρισε την είδηση ιδιαίτερα οδυνηρή και μίλησε για πένθος και φόβο που συνεχίζονται (BBC). Η αστυνομία του Μάντσεστερ είχε ανακοινώσει ενισχυμένη ορατή παρουσία ήδη από τις 22 Σεπτεμβρίου, δηλαδή πριν απαγγελθούν οι κατηγορίες (Manchester Evening News). Το Community Security Trust, ο οργανισμός ασφαλείας της βρετανικής εβραϊκής κοινότητας, αναφέρει στενή συνεργασία με την αστυνομία στις εορτές. Η αστυνομία δηλώνει ότι το συγκεκριμένο φερόμενο σχέδιο δεν δημιουργεί πλέον απειλή για το κοινό.

Η εισαγγελία έχει παρουσιάσει δημόσια έναν χάρτη στόχων, αλλά όχι το πρόσωπο που φέρεται να τον σχεδίασε. Μέχρι να εμφανιστεί αυτό το πρόσωπο σε αποδεικτικό υλικό, η υπόθεση στρέφεται κατά δύο ανδρών στο Μάντσεστερ και όχι κατά της Τεχεράνης.