Συναγερμός στην ελληνική ναυτιλία από την «τεράστια αρμάδα» του Τραμπ στον Περσικό

Η «τεράστια αρμάδα» που στέλνει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Περσικό Κόλπο δεν είναι απλώς μια επίδειξη δύναμης. Είναι ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου που δοκιμάζει τις αντοχές της παγκόσμιας οικονομίας και βάζει την ελληνική εμπορική ναυτιλία —τον μεγαλύτερο μεταφορέα ενέργειας στον κόσμο— στην πρώτη γραμμή του πυρός.

Η Στρατηγική της «Εξαναγκαστικής Διπλωματίας»

Η Ουάσιγκτον εφαρμόζει την κλασική συνταγή της «εξαναγκαστικής διπλωματίας» (coercive diplomacy). Στέλνει αεροπλανοφόρα και βομβαρδιστικά, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει κανάλια επικοινωνίας μέσω τρίτων. Ο στόχος δεν είναι κατ' ανάγκη η αλλαγή καθεστώτος, αλλά η «στρατηγική υποταγή» της Τεχεράνης: να παγώσει το πυρηνικό της πρόγραμμα χωρίς να έχει πλέον τη δυνατότητα να απειλεί την περιοχή.

Ωστόσο, η σκακιέρα έχει αλλάξει δραματικά από το 2019. Για πρώτη φορά, παραδοσιακοί σύμμαχοι όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ αρνήθηκαν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για αμερικανικά χτυπήματα (Washington Times). Το Ριάντ, θυμούμενο την επίθεση στην Aramco, επιλέγει πλέον το «hedging» (αντιστάθμιση κινδύνου) μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αρνούμενο να μετατρέψει το έδαφό του σε πεδίο μάχης.

Ο Ελληνικός Στόλος στο Στόχαστρο

Για την Ελλάδα, η κρίση δεν είναι θεωρητική. Το ελληνικό Υπουργείο Ναυτιλίας εξέδωσε ήδη κατεπείγουσες οδηγίες στις 27 και 29 Ιανουαρίου, καλώντας τους Έλληνες πλοιοκτήτες να αποφεύγουν τα ιρανικά χωρικά ύδατα (ThePressRoom).

Το διακύβευμα είναι τεράστιο:

• Το 20-30% του παγκόσμιου πετρελαίου περνάει από τα Στενά του Ορμούζ.
• Μεγάλο μέρος αυτού μεταφέρεται από τον ελληνόκτητο στόλο.
• Τυχόν κλείσιμο των Στενών ή χτύπημα σε δεξαμενόπλοιο θα εκτόξευε το Brent πάνω από τα $91/βαρέλι (BloombergNEF), μεταφράζοντας την γεωπολιτική ένταση σε άμεση αύξηση τιμών στην αντλία για τον Έλληνα καταναλωτή.

Πυρηνικό Πόκερ στο Σκοτάδι

Πίσω από τις κινήσεις των πλοίων, υπάρχει η σκιά του πυρηνικού προγράμματος. Επτά μήνες μετά την αμερικανική επιχείρηση «Midnight Hammer», η IAEA παραμένει ουσιαστικά «τυφλή». Περίπου 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου 60% βρίσκονται σε άγνωστη κατάσταση, με το Ιράν να αρνείται τους ελέγχους (Times of Israel).

Το Ιράν είναι οικονομικά γονατισμένο, με το νόμισμά του να έχει καταρρεύσει και εσωτερικές ταραχές να απειλούν τη σταθερότητα του καθεστώτος. Αυτό ακριβώς το καθιστά απρόβλεπτο. Όταν μια περιφερειακή δύναμη νιώθει ότι απειλείται η επιβίωσή της, οι αντιδράσεις της σπάνια υπακούουν στη διπλωματική λογική. Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης είναι πλέον η μάρκα σε ένα τραπέζι όπου όλοι μπλοφάρουν, αλλά τα όπλα είναι γεμάτα.