Συμφωνία Chevron για αέριο: Μόλις 40% τα κρατικά έσοδα έναντι 78% της Νορβηγίας

Η κυβέρνηση παρουσίασε τη συμφωνία με τη Chevron ως «ιστορική», με «έσοδα έως 40% για το δημόσιο» και «επενδύσεις έως 1 δισ. ευρώ». Τα νούμερα, αν τα διαβάσεις προσεκτικά, λένε διαφορετική ιστορία.

Ας ξεκινήσουμε από τη σύγκριση που λείπει. Η Νορβηγία εισπράττει 78% των εσόδων από τα κοιτάσματά της (φόρος εισοδήματος 28% συν ειδικό πετρελαϊκό φόρο 50%). Το Ηνωμένο Βασίλειο, 68% (OBR). Η Ελλάδα διαπραγματεύτηκε 38-41%: εταιρικός φόρος 20%, περιφερειακός 5%, royalties 4-15% ανάλογα με το μπλοκ (HEREMA). Πρακτικά, η Ελλάδα παίρνει τα μισά απ' ό,τι η Νορβηγία, ανά κυβικό μέτρο αερίου.

Η κυβερνητική απάντηση είναι γνωστή: «frontier basin, υψηλό ρίσκο, πρέπει να προσελκύσουμε επενδυτές». Δεκτό ως επιχείρημα. Αλλά η Chevron ήταν ο μοναδικός bidder (OilPrice), πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπήρξε ανταγωνιστική πίεση για καλύτερους όρους. Η ταχύτητα ολοκλήρωσης (11 μήνες αντί 22) ενισχύει αυτό το ερωτηματικό.

Ποιος εισπράττει

Κοίτα όμως τι γίνεται με το 30% που κρατά η HelleniQ Energy ως εταίρος. Η HelleniQ δεν είναι δημόσια εταιρεία: ο όμιλος Λάτσης κατέχει 40,4%, το ΤΑΙΠΕΔ (δηλαδή το κράτος) μόλις 31,2% (MarketScreener). Άρα, από τα μερίσματα της συμφωνίας, η οικογένεια Λάτσης εισπράττει περισσότερα από το ελληνικό δημόσιο (12,1% έναντι 9,4% των συνολικών κερδών). Η «εθνική επιτυχία» είναι κατά κύριο λόγο ιδιωτική επιτυχία.

Το «1 δισ. επένδυση» είναι ανώτατο σενάριο πλήρους ανακάλυψης. Οι εγγυημένες δαπάνες για τις σεισμικές έρευνες (φάσεις 1-2) δεν ξεπερνούν τα 41,5 εκατ. ευρώ σε τραπεζικές εγγυήσεις (HEREMA). Αν δεν βρεθεί αέριο, και οι πιθανότητες σε frontier deepwater κυμαίνονται στο 15-25% (Rystad Energy), το «1 δισ.» παραμένει στο χαρτί.

Ακόμα κι αν τα σεισμικά του 2027 δείξουν κάτι σημαντικό, η εμπειρία της Ανατολικής Μεσογείου είναι σαφής: στο Leviathan του Ισραήλ μεσολάβησαν 9 χρόνια από την ανακάλυψη ώς την παραγωγή. Πρώτο ελληνικό αέριο πριν το 2035 είναι σενάριο αισιοδοξίας. Μέχρι τότε, η ΕΕ στοχεύει σε μείωση εκπομπών 90% ώς το 2040. Ποιος θα αγοράζει φυσικό αέριο; Αυτό το ερώτημα δεν εμφανίζεται πουθενά στη συμφωνία, ούτε στη συζήτηση γύρω από αυτήν. Μια συμφωνία μεταξύ δύο εταιρειών, ένας μόνο bidder, και ένα κράτος που πανηγυρίζει «εθνικό επίτευγμα» χωρίς να έχει δημοσιεύσει τους πλήρεις όρους (To Brief).