Συλλογικές Συμβάσεις: Ποια επιδόματα διασώζονται και η «παγίδα» δύο ταχυτήτων για τους μισθωτούς

Με 158 «ναι» από την κυβερνητική πλειοψηφία και στη σκιά ενός μείζονος ηθικού ζητήματος για τη ΓΣΕΕ, ψηφίστηκε το βράδυ της Πέμπτης το νομοσχέδιο για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως μίλησε για «ιστορική συμφωνία» (Newsit), ωστόσο η πραγματικότητα πίσω από τους πανηγυρισμούς είναι πιο σύνθετη: μια αγορά εργασίας δύο ταχυτήτων και μια αντιπολίτευση παγιδευμένη στις αντιφάσεις της.

Τι αλλάζει στην τσέπη και τα δικαιώματα

Για τον μισθωτό σε οργανωμένους κλάδους (π.χ. εστίαση, ξενοδοχεία, λιανεμπόριο), η αλλαγή είναι θετική αλλά με αστερίσκους.

• Το Κέρδος: Επανέρχεται η πλήρης μετενέργεια. Πρακτικά, αν λήξει η συλλογική σας σύμβαση, δεν χάνετε τα επιδόματα (γάμου, τέκνων, πτυχίου) όπως συνέβαινε με το μνημονιακό καθεστώς. Διατηρούνται όλοι οι όροι μέχρι να υπογραφεί νέα σύμβαση (Υπουργείο Εργασίας).
• Η Παγίδα: Η ρύθμιση ισχύει μόνο για τις νέες συμβάσεις που θα υπογραφούν από εδώ και πέρα. Οι παλαιές συμβάσεις παραμένουν στο προηγούμενο καθεστώς, δημιουργώντας εργαζόμενους «δύο ταχυτήτων» στον ίδιο χώρο δουλειάς (Το Βήμα).
• Η Διευκόλυνση: Γίνεται ευκολότερο να γίνει υποχρεωτική μια σύμβαση για όλο τον κλάδο, καθώς το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης πέφτει από το 50% στο 40%.

Ποιοι μένουν στο σκοτάδι

Ο νόμος αφήνει εκτός το πιο δυναμικό αλλά και επισφαλές κομμάτι της αγοράς: την «οικονομία της πλατφόρμας». Οι διανομείς (riders) και οι εργαζόμενοι σε ψηφιακές πλατφόρμες παραμένουν αόρατοι, περιμένοντας την ενσωμάτωση ευρωπαϊκής οδηγίας στα τέλη του 2026 (Dimokratia.gr). Παράλληλα, τραγωδίες όπως αυτή στη Βιολάντα υπενθυμίζουν ότι η συζήτηση για τις συμβάσεις γίνεται ερήμην των ουσιαστικών μέτρων ασφάλειας (Creta24).

Το πολιτικό παράδοξο και ο «ελέφαντας» στο δωμάτιο

Η ψηφοφορία ανέδειξε ένα σπάνιο πολιτικό οξύμωρο. ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ καταψήφισαν το νομοσχέδιο στη Βουλή, παρότι οι παρατάξεις τους στη ΓΣΕΕ (πλην ΚΚΕ) είχαν υπερψηφίσει την ίδια συμφωνία στο Διοικητικό Συμβούλιο. Η Κεραμέως εκμεταλλεύτηκε αυτή την ανακολουθία, κατηγορώντας τους για υποκρισία.

Η αιτία της «αναδίπλωσης» έχει όνομα: Γιάννης Παναγόπουλος. Με τους λογαριασμούς του προέδρου της ΓΣΕΕ δεσμευμένους για κακουργηματική απιστία (The Toc), η αντιπολίτευση δεν μπορούσε να επικυρώσει μια συμφωνία που φέρει την υπογραφή του, φοβούμενη το πολιτικό κόστος. Το αποτέλεσμα; Η κυβέρνηση πέρασε τον νόμο μόνη της (158 ψήφοι), «ξεπλένοντας» θεσμικά μια ηγεσία της ΓΣΕΕ που βρίσκεται υπό βαριά δικαστική σκιά.

Το διακύβευμα της επόμενης μέρας δεν είναι μόνο μισθολογικό, αλλά και ηθικό: Πόσο ισχυρή μπορεί να είναι μια «κοινωνική συμφωνία» όταν ο βασικός εκπρόσωπος των εργαζομένων ελέγχεται από τον εισαγγελέα για μαύρο χρήμα;