Σύγκρουση ΗΠΑ-ΕΕ: Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος στηρίζει προεκλογικά τον Ούγγρο πρωθυπουργό Όρμπαν

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ανέβηκε σε προεκλογικό βήμα στη Βουδαπέστη, πέντε ημέρες πριν τις ουγγρικές εκλογές, και κάλεσε τους πολίτες να επανεκλέξουν τον Βίκτορ Όρμπαν (LA Times). Στην ίδια συνέντευξη τύπου, κατηγόρησε την ΕΕ για «ένα από τα χειρότερα παραδείγματα ξένης παρέμβασης σε εκλογές που έχω δει ποτέ» (Reuters). Πρώτη φορά Αμερικανός αντιπρόεδρος στην Ουγγαρία από το 1991.

Η αντίφαση δεν είναι ατυχής διατύπωση. Η Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας που υπέγραψε ο Τραμπ τον Δεκέμβριο του 2025 θέτει ρητά ως στόχο την «cultivating resistance to Europe's current trajectory within European nations» και χαρακτηρίζει τα ευρωπαϊκά εθνικιστικά κόμματα ως «great optimism» (CBS News). Η αποσταθεροποίηση της ΕΕ από μέσα δεν είναι πλέον παρενέργεια. Είναι η δηλωμένη αμερικανική στρατηγική.

Ο Όρμπαν χρειάζεται τη βοήθεια. Ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις δείχνουν το κόμμα Tisza του Πέτερ Μάγιαρ 19 μονάδες μπροστά (Kyiv Independent). Η ΕΕ κρατάει παγωμένα 18 δισ. ευρώ σε κονδυλία λόγω παραβιάσεων κράτους δικαίου. Ο Τραμπ χορήγησε εξαίρεση από κυρώσεις σε ρωσικό πετρέλαιο προς την Ουγγαρία και υπέγραψε συμφωνίες 1,4 δισ. δολαρίων, δεμένες προσωπικά με τον Όρμπαν, όχι με τη χώρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε στεγνά: «Ο Βανς είναι αυτός που βρίσκεται στη Βουδαπέστη να στηρίζει έναν υποψήφιο, πέντε ημέρες πριν τις εκλογές» (Reuters/RTE).

Η κρίση Βρυξελλών-Ουάσιγκτον κλιμακώνεται σε πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα: απειλές αποχώρησης από το ΝΑΤΟ (To Brief), δασμοί σε ευρωπαϊκά αγαθά, ο Γάλλος ΥΠΕΞ Μπαρό να μιλά για «internationale réactionnaire» (To Brief). Η επίσκεψη Βανς δεν είναι μεμονωμένο επεισόδιο. Είναι η πιο γυμνή εκδοχή μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει την ΕΕ ως ανταγωνιστή.

Η Αθήνα δεν εξέδωσε δήλωση. Η σιωπή είναι λογική: η Ελλάδα εξαρτάται από τη Σούδα και τις ΗΠΑ έναντι της Τουρκίας, αλλά και από την Ευρωζώνη και τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, τον ίδιο ακριβώς μηχανισμό που η ΕΕ χρησιμοποιεί τώρα ως μοχλό πίεσης κατά του Όρμπαν. Όταν η Ουάσιγκτον ζητά ανοιχτά να αποδυναμωθούν οι Βρυξέλλες, η ουδετερότητα δεν είναι θέση. Είναι απλώς αναβολή.