Στρατηγική Chevron: Δεσμεύει την Κρήτη με 41,5 εκατ. ενώ συμφωνεί και με την Τουρκία

Μέσα σε 11 μέρες, η Chevron υπέγραψε μη δεσμευτικό μνημόνιο με την τουρκική κρατική TPAO για τη Μαύρη Θάλασσα (Anadolu Agency), κέρδισε block στη Λιβύη, και έκλεισε δεσμευτικές συμβάσεις για 47.000 τ.χλμ. νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου (World Oil). Τρεις χώρες, διαφορετικά επίπεδα δέσμευσης, μία λογική: hedging. Η αμερικανική supermajor αγοράζει θέσεις σε πολλαπλά μέτωπα χωρίς να δεσμεύεται βαριά σε κανένα. Η λογική είχε φανεί ήδη από τη συμφωνία με την TPAO (To Brief).

Η κυβέρνηση μιλά για «επενδύσεις έως €1 δισ.». Δεσμευτικά, όμως, είναι μόνο τα €41,5 εκατ. για σεισμικές έρευνες. Γεωτρήσεις και ανάπτυξη κοιτασμάτων εξαρτώνται από το αν βρεθεί κάτι, και πότε.

Η σιωπή της Άγκυρας

Η Τουρκία διεκδικεί τμήματα αυτών ακριβώς των θαλάσσιων blocks μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου. Μετά την ελληνική υπογραφή, η Άγκυρα δεν σχολίασε δημόσια, σε αντίθεση με τις αντιδράσεις που προκαλούν συνήθως ελληνικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Η εξήγηση βρίσκεται πιθανώς στο πρόβλημα που δημιουργεί η ίδια η Chevron: η Άγκυρα δεν μπορεί εύκολα να προκαλέσει διπλωματικό επεισόδιο με μια αμερικανική εταιρεία, με την οποία μόλις υπέγραψε δικό της μνημόνιο ενεργειακής συνεργασίας.

Φθηνό option ή stranded asset;

Η Chevron περικόπτει παγκόσμιες δαπάνες εξερεύνησης. Η CFO Eimear Bonner μίλησε για «cash flow growth, not production growth», με ετήσιο capex στο κάτω όριο των $18-19 δισ. (Zacks), ενώ το χρέος σχεδόν διπλασιάστηκε μετά την εξαγορά της Hess (Business Wire). Frontier exploration σε ultra-deepwater, όπως η νότια Κρήτη, βρίσκεται χαμηλά στις προτεραιότητες.

Ακόμη κι αν βρεθεί αέριο, η παραγωγή δεν αναμένεται πριν το 2032-2035 (DNnews.gr). Εκείνη τη στιγμή, η ευρωπαϊκή ζήτηση αερίου θα έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 25% σε σχέση με σήμερα (ήδη υπερβαίνει τους στόχους μείωσης για το 2030, σύμφωνα με το IENE), ενώ η ΕΕ θα έχει δεσμευτικό στόχο μείωσης εκπομπών 90% ως το 2040. Τα κοιτάσματα κινδυνεύουν να γίνουν stranded assets (επενδύσεις που χάνουν αξία πριν αποδώσουν, γιατί η αγορά γι' αυτά συρρικνώνεται). Για τη Chevron, αυτό σημαίνει χαμηλό ρίσκο: αγόρασε ένα φθηνό option. Αν βγει, κερδίζει. Αν δεν βγει, χάνει €40 εκατ., όχι ένα δισεκατομμύριο.

Η σύμβαση κατατίθεται στη Βουλή εντός Μαρτίου για κύρωση, αλλά η διαδικασία είναι «πάρε ή άφησε»: το κοινοβούλιο δεν μπορεί να τροποποιήσει όρους, μόνο να εγκρίνει ή να απορρίψει. Κανένα κόμμα δεν έχει σηματοδοτήσει αντίρρηση. Η Ελλάδα, παράλληλα, δεν είναι μέλος του EITI (Extractive Industries Transparency Initiative, η διεθνής πρωτοβουλία διαφάνειας εξορυκτικών βιομηχανιών), που σημαίνει ότι δεν υπάρχει ανεξάρτητος μηχανισμός ελέγχου των όρων.

Αν η Chevron αγόρασε ένα option, η Ελλάδα αγόρασε κάτι λιγότερο απτό: μια αμερικανική παρουσία νότια της Κρήτης που λειτουργεί αποτρεπτικά, και την ελπίδα ενεργειακής αυτάρκειας σε μια αγορά που ήδη συρρικνώνεται. Το αν αυτό αξίζει τους όρους που κανείς δεν εξέτασε δημόσια, μένει ανοιχτό.