Στους 151 ο πήχης, μπλόκο στη νέα Εξεταστική

Πριν τέσσερα χρόνια, η Βουλή είχε συστήσει Εξεταστική Επιτροπή για τις υποκλοπές με 142 ψήφους, ως δικαίωμα της κοινοβουλευτικής μειοψηφίας (Euronews). Την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026, για την ίδια ουσιαστικά υπόθεση, το όριο μετατοπίστηκε στις 151, η πρόταση καταψηφίστηκε με 155 «όχι» έναντι 6 «ναι» και τέσσερα κόμματα αποχώρησαν από την αίθουσα (Ethnos, Newsit). Στο διάστημα που μεσολάβησε δεν άλλαξε το Σύνταγμα. Άλλαξε η ερμηνεία του.

Το κλειδί βρίσκεται στο Άρθρο 68, παράγραφος 2. Μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2019, 120 βουλευτές, δηλαδή τα 2/5 της Βουλής, μπορούν να ζητήσουν έως δύο Εξεταστικές Επιτροπές ανά κοινοβουλευτική περίοδο. Είναι ρητά γραμμένο ως δικαίωμα της μειοψηφίας (Hellenic Parliament). Υπάρχει μία στενή εξαίρεση: όταν το αντικείμενο αφορά «εξωτερική πολιτική» ή «εθνική άμυνα», απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία 151 ψήφων. Η αναθεώρηση του 2019 επιχείρησε ακριβώς να κατοχυρώσει το δικαίωμα της αντιπολίτευσης απέναντι σε κάθε κυβέρνηση (Syntagma Watch).

Πώς γύρισε το διαδικαστικό

Το πρωί της Παρασκευής, ο Μάκης Βορίδης έθεσε διαδικαστικό θέμα εκ μέρους της ΝΔ: η πρόταση του ΠΑΣΟΚ αφορά την ΕΥΠ, άρα εμπίπτει στη ζώνη της εθνικής άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής, οπότε χρειάζονται 151 (Protothema). Η Ολομέλεια το ενέκρινε με ανάταση των χεριών. Ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης ανακοίνωσε επίσημα ότι ο πήχης ανεβαίνει στους 151 (Iefimerida).

Η μετατόπιση από τους 120 στους 151 αλλάζει τον ελεγκτή. Το 120 είναι ο πήχης που μπορεί να συγκεντρώσει η αντιπολίτευση μόνη της. Το 151 είναι ο αριθμός που έχει εξ ορισμού μόνο η κυβέρνηση. Το δικαίωμα ελέγχου, που το Σύνταγμα έδωσε ως εργαλείο της μειοψηφίας, μετατράπηκε σε διαδικασία που εγκρίνει ή απορρίπτει η ίδια η πλειοψηφία την οποία ο έλεγχος θα αφορούσε.

Η κυβερνητική θέση στηρίζεται στο γράμμα της εξαίρεσης: αν η ΕΥΠ είναι υπηρεσία που υπηρετεί την εθνική ασφάλεια, κάθε έλεγχος επί αυτής αγγίζει αυτό το πεδίο (Enikos). Το αντεπιχείρημα είναι η ίδια η διατύπωση του Συντάγματος, που μιλά για «εξωτερική πολιτική» και «εθνική άμυνα», όχι γενικά για «εθνική ασφάλεια» ή για κάθε υπόθεση της ΕΥΠ. Και το 2022, με ταυτόσημο αντικείμενο, η Βουλή είχε δεχθεί ότι αρκούν 120. Δεν εντοπίζεται δημόσια αναρτημένη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Υπηρεσίας που να εξηγεί γιατί η ίδια υπόθεση χρειάζεται σήμερα διαφορετική μεταχείριση.

Ποια ερωτήματα μένουν εκτός αίθουσας

Η αρχειοθέτηση της ποινικής διερεύνησης από τον Άρειο Πάγο τον Απρίλιο είχε ήδη κλείσει την εισαγγελική οδό (To Brief). Την ώρα που η Βουλή έκλεινε και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, το ΣτΕ άνοιγε μια δικαστική ρωγμή: στις 18 Μαΐου, με την απόφαση 709/2026, διέταξε την ΕΥΠ να διαβιβάσει σε τρεις μήνες τον υπηρεσιακό φάκελο του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, ή να εξηγήσει τι έγινε αν έχει καταστραφεί (Iefimerida). Το ΠΑΣΟΚ ανέφερε στην αίθουσα ότι από δικαστικές διαδικασίες έχουν προκύψει 27 κοινοί στόχοι ΕΥΠ-Predator, όχι 11 όπως είχε αρχικά αναφερθεί (Newsit). Αυτό το υλικό δεν θα περάσει από κοινοβουλευτική Εξεταστική.

Ο Σωκράτης Φάμελλος μίλησε για «ξεκάθαρο κοινοβουλευτικό πραξικόπημα» (News247). Ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και η Νέα Αριστερά αποχώρησαν μαζί με το ΠΑΣΟΚ. Η Πλεύση Ελευθερίας έμεινε και ψήφισε υπέρ (Enikos).

Στην ονομαστική ψηφοφορία απουσίαζε ο γαλάζιος βουλευτής Γιώργος Βλάχος.