Η Ευρώπη «απαντά» στο τελεσίγραφο των ΗΠΑ με 800 δισ. για εξοπλισμούς

Η 62η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου δεν ήταν μια ακόμη διπλωματική σύναξη. Ήταν η επίσημη παραδοχή ότι η μεταπολεμική τάξη πραγμάτων, όπου η Αμερική πλήρωνε και η Ευρώπη ευημερούσε, έχει τελειώσει οριστικά. Με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο να ξεκαθαρίζει ότι η Ουάσιγκτον δεν ενδιαφέρεται για συμμάχους που «αναθέτουν την επιβίωσή τους σε εργολάβους», η Ευρώπη αναγκάζεται να βάλει το χέρι στην τσέπη. Το διακύβευμα για την Ελλάδα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά βαθύτατα γεωπολιτικό, καθώς η Τουρκία σπεύδει να καλύψει το κενό που αφήνουν οι ΗΠΑ.

Το ταμείο των 800 δισ. ευρώ

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε το πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe), μια ιστορική κίνηση έκδοσης ευρωομολόγων ύψους €150 δισ. αποκλειστικά για άμυνα (GovCon Exec). Μαζί με την ελαστικοποίηση των δημοσιονομικών κανόνων, η ΕΕ κινητοποιεί συνολικά €800 δισ. έως το 2033. Για πρώτη φορά, οι Βρυξέλλες δανείζονται για να αγοράσουν όπλα, σπάζοντας ένα ταμπού δεκαετιών.

Ωστόσο, πίσω από τα νούμερα κρύβεται ένας σκληρός ανταγωνισμός βιομηχανιών. Η ρήτρα «Buy European» (υποχρεωτικά 65% ευρωπαϊκή κατασκευή) εξοργίζει το Πεντάγωνο και απειλεί τη διαλειτουργικότητα του ΝΑΤΟ, αλλά είναι μονόδρομος για τη γερμανική και γαλλική βιομηχανία που βλέπουν τα ταμεία να γεμίζουν.

Η Γερμανία ξυπνάει, η Πολωνία απαιτεί

Ο Φρίντριχ Μερτς, ο νέος ισχυρός άνδρας του Βερολίνου, διέλυσε τις ψευδαισθήσεις του Σολτς. Μιλώντας για το «τέλος της παλιάς τάξης», έθεσε στόχο να κάνει τη Γερμανία την ισχυρότερη συμβατική δύναμη στην Ευρώπη, με αμυντικές δαπάνες που αγγίζουν το 3,5% του ΑΕΠ (DW).

Στον αντίποδα, η «Πρώτη Γραμμή» (Πολωνία, Βαλτικές) δεν πείθεται από την ευρωπαϊκή αυτονομία. Ο Πολωνός ΥΠΕΞ Ράντοσλαβ Σικόρσκι ήταν ξεκάθαρος: «Τώρα που εμείς πληρώνουμε για τον πόλεμο στην Ουκρανία, απαιτούμε λόγο στις διαπραγματεύσεις» (The Guardian). Η Βαρσοβία φοβάται ότι μια γαλλογερμανική «αυτονομία» θα είναι απλώς μια πιο αδύναμη ομπρέλα από την αμερικανική.

Ο κίνδυνος για την Ελλάδα: Η Τουρκία ως «Κέντρο Βάρους»

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο για την Αθήνα δεν ακούστηκε στα κεντρικά πάνελ, αλλά στους διαδρόμους. Η Τουρκία, δια στόματος Χακάν Φιντάν, εκμεταλλεύεται την αμερικανική αποστασιοποίηση για να πλασαριστεί ως το απαραίτητο «κέντρο βάρους» της ασφάλειας (Turkiye Today).

Με το ΝΑΤΟ να παραδέχεται ότι «χωρίς την Τουρκία ο νότος είναι γυμνός», η Άγκυρα επιχειρεί να πουλήσει ασφάλεια στην Ευρώπη με αντάλλαγμα την πολιτική της νομιμοποίηση. Όσο η Ευρώπη ψάχνει στρατιώτες και drones, η Τουρκία προσφέρει και τα δύο, παρακάμπτοντας τα θεσμικά εμπόδια της ΕΕ.

Για την Ελλάδα, η εξίσωση αλλάζει. Η εποχή που η ασφάλεια ήταν δεδομένη λόγω της αμερικανικής παρουσίας τελειώνει. Το νέο δόγμα απαιτεί δαπάνες άνω του 3,5% του ΑΕΠ και, κυρίως, έξυπνες συμμαχίες σε μια Ευρώπη που μαθαίνει ξανά τη γλώσσα της ισχύος.