Αβραμόπουλος: ασυλία στη Βουλή, έκδοση στους Εφέτες

Μια αμειβόμενη σχέση γύρω στις 75.000 ευρώ που δηλώθηκε στην ελληνική εφορία και είχε εγκριθεί επίσημα από την Κομισιόν (EUobserver, News247), μετατρέπεται τώρα, στα μάτια των Βέλγων ανακριτών, σε στοιχείο εντάλματος για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση. Αυτή η απόσταση, ανάμεσα στη θεσμικά «νόμιμη» αμοιβή και στην ποινική κατηγορία, είναι ολόκληρη η υπόθεση Αβραμόπουλου. Και η Βουλή, όπου έφτασε χθες το αίτημα, δεν είναι εκείνη που θα την κρίνει.

Το επιβεβαιωμένο νέο βήμα είναι διαδικαστικό: στις 23 Ιουνίου ο φάκελος για την άρση της βουλευτικής ασυλίας του πρώην Επιτρόπου διαβιβάστηκε στη Βουλή, αφού ως εν ενεργεία βουλευτής της ΝΔ δεν μπορεί να εκτελεστεί εναντίον του ευρωπαϊκό ένταλμα χωρίς κοινοβουλευτική άδεια (Euro2day). Η διαδρομή ήταν η κλασική: βελγικές αρχές, Εισαγγελία Εφετών, Άρειος Πάγος, υπουργείο Δικαιοσύνης, Βουλή, με πρώτο σταθμό την Επιτροπή Δεοντολογίας και μετά την Ολομέλεια (gr.Euronews). Τα αδικήματα που περιγράφονται ρεπορταζιακά είναι εγκληματική οργάνωση, διαφθορά και ξέπλυμα, αλλά το πλήρες κείμενο του εντάλματος δεν έχει δημοσιοποιηθεί και ο βέλγος εισαγγελέας αρνείται κάθε σχόλιο (Belga).

Πού κρίνεται πραγματικά η έκδοση

Εδώ χρειάζεται η ψυχρή ανάγνωση της διαδικασίας. Η Βουλή δεν αποφασίζει αν ο Αβραμόπουλος είναι ένοχος, δεν ελέγχει αν το βελγικό ένταλμα είναι νόμιμο και δεν κρίνει αν αρμόδια είναι η ελληνική ή η βελγική Δικαιοσύνη. Αίρει ή δεν αίρει ένα συνταγματικό φράγμα, αυτό του άρθρου 62. Είναι, με άλλα λόγια, το συνταγματικό «περίπτερο» που πρέπει να ανοίξει για να τρέξει η υπόλοιπη διαδικασία.

Η ουσιαστική μάχη ξεκινά μετά. Με την άρση της ασυλίας ενεργοποιείται ο νόμος 3251/2004, που ενσωμάτωσε το ευρωπαϊκό ένταλμα στο ελληνικό δίκαιο: ο εισαγγελέας εφετών κινεί την εκτέλεση και ρωτά τον εκζητούμενο αν συναινεί στην παράδοση (Ν. 3251/2004). Αν συναινέσει, η απόφαση βγαίνει σε δέκα ημέρες. Αν δεν συναινέσει, το κλειδί περνά σε ένα δικαστικό όργανο, όχι πολιτικό: το Συμβούλιο Εφετών, που αποφασίζει αν το ένταλμα θα εκτελεστεί και αν ο Αβραμόπουλος θα παραδοθεί τελικά στο Βέλγιο (e-Justice).

Το Συμβούλιο δεν κάνει δίκη επί της ενοχής. Ελέγχει αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις εκτέλεσης, με δεδομένο ότι στο ευρωπαϊκό σύστημα αμοιβαίας αναγνώρισης η εκτέλεση είναι ο κανόνας και η άρνηση η εξαίρεση (Framework Decision 2002/584). Και εδώ τα περιθώρια άμυνας στενεύουν. Η ελληνική ιθαγένεια από μόνη της δεν μπλοκάρει την παράδοση, το παλιό «δεν παραδίδω υπηκόους μου» έχει υποχωρήσει. Για τα βαριά αδικήματα που αποδίδονται, αν επιβεβαιωθούν στο ένταλμα, δεν ελέγχεται καν αν η πράξη τιμωρείται και στις δύο χώρες (το λεγόμενο διττό αξιόποινο), αρκεί στη χώρα έκδοσης να απειλείται με ποινή τουλάχιστον τριών ετών. Πραγματικοί λόγοι άρνησης θα ήταν να έχει ήδη δικαστεί για τις ίδιες πράξεις (η αρχή «ne bis in idem», κανείς δεν δικάζεται δύο φορές για το ίδιο), μια εκκρεμής ελληνική δίωξη ή εξατομικευμένος κίνδυνος παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων, με υψηλό κατώφλι από τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (FRA).

Γι' αυτό και η δήλωση Αβραμόπουλου ότι «δεν θα κάνει χρήση της ασυλίας» και θέλει να δικαστεί στην Ελλάδα έχει πολιτικό βάρος, όχι αυτοτελές νομικό (ProtoThema). Δεν υπάρχει σήμερα δημόσια γνωστή ελληνική δικογραφία για τα ίδια περιστατικά που θα μετέτρεπε την επιθυμία σε αναγνωρίσιμο λόγο μη εκτέλεσης.

Δύο διαφορετικές ασυλίες, καμία ποινική απαλλαγή

Η εικόνα μπερδεύεται από την ανακοίνωση της Κομισιόν ότι «δεν έχει λάβει αίτημα άρσης ασυλίας πρώην Επιτρόπου». Πρόκειται για άλλη ασυλία, τη λειτουργική του Πρωτοκόλλου 7, που καλύπτει μόνο πράξεις υπό επίσημη ιδιότητα (EUR-Lex Protocol 7). Η αμειβόμενη συμμετοχή σε ΜΚΟ μετά τη λήξη της θητείας δύσκολα ταυτίζεται με «πράξη Επιτρόπου». Και η έγκριση που είχε δώσει η Επιτροπή το 2022 ήταν διοικητικός έλεγχος σύγκρουσης συμφερόντων, όχι πιστοποιητικό ποινικής αθωότητας.

Πολιτικά, η ΝΔ έχει επιλέξει την αποστασιοποίηση και την επιτάχυνση, με το μήνυμα «να μιλήσει η Δικαιοσύνη», επειδή κάθε καθυστέρηση θα χρεωνόταν στην πλειοψηφία (Newsbomb). Είναι η μόνη βιώσιμη στάση, αλλά κρύβει ένα ρίσκο: αν η Βουλή φανεί ως απλή σφραγίδα πριν την πραγματική κρίση αλλού, η αντιπολίτευση κερδίζει το επιχείρημα ότι η εγχώρια λογοδοσία ενεργοποιείται μόνο όταν πιέζει εξωτερική αρχή.

Μένει το ερώτημα που η δημόσια συζήτηση, καθηλωμένη στις ασυλίες, αποφεύγει: το πλήρες ένταλμα, η σύμβαση με τη Fight Impunity, η τραπεζική διαδρομή των χρημάτων παραμένουν αόρατα. Ξέρουμε τη νομική σύγκρουση, όχι τα τεκμήρια. Κι αυτό ακριβώς το κενό, διαφάνεια γύρω από lobbying και ΜΚΟ, υποτίθεται ότι θα έκλεινε το Qatargate.