Άμυνα χωρίς ΗΠΑ: Η Ευρώπη ζητά 25 χρόνια, η Ρωσία ούτε τρία

Η πλήρης αμυντική αυτονομία της Ευρώπης από τις ΗΠΑ κοστίζει περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε 25 χρόνια (Atlas Institute). Σύμφωνα με εκτίμηση του Bruegel, χρειάζονται 300.000 επιπλέον στρατιώτες και $290 δισ. ετησίως σε νέες δαπάνες (NYT). Οι γερμανικές εκτιμήσεις, όμως, τοποθετούν τη ρωσική ανάκτηση συμβατικής ικανότητας στο 2027-2029. Η αριθμητική δεν βγαίνει: η Ευρώπη θέλει 25 χρόνια, η Ρωσία δεν περιμένει ούτε τρία.

Υπό τον καγκελάριο Merz, η Γερμανία εγκαταλείπει δεκαετίες δισταγμού. Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, μόνιμη ταξιαρχία στη Λιθουανία, σχεδόν διπλασιασμός του αμυντικού προϋπολογισμού σε €152 δισ. ως το 2029. Η ρήξη στο ΝΑΤΟ λόγω Ιράν (To Brief) έκανε αυτή τη στροφή αναπόφευκτη. Η Γαλλία, παράλληλα, προτείνει ανάπτυξη Rafale σε ευρωπαϊκές αεροβάσεις, Ελλάδα συμπεριλαμβανομένης, ως πυρηνικό αντίβαρο (ECFR).

Πίσω από τις ανακοινώσεις, ωστόσο, κρύβεται ένα ενιαίο στρατηγικό αδιέξοδο: κανείς δεν εμπιστεύεται τον διπλανό του όσο τον Αμερικανό. Δορυφόροι, αεραποβατική μεταφορά, ηλεκτρονικός πόλεμος παραμένουν σχεδόν αποκλειστικά αμερικανικά. Η πυρηνική «ομπρέλα» του Μακρόν είναι, εν τέλει, γαλλική απόφαση στην οποία κανένας σύμμαχος δεν αποκτά δικαίωμα ελέγχου (ECFR). Και η Πολωνία, ξοδεύοντας 4,7% του ΑΕΠ σε άμυνα, ζητά ενισχυμένη αμερικανική παρουσία, όχι γερμανική ηγεσία.

Η Αθήνα διαβάζει αυτή τη ρευστότητα και χτίζει πολλαπλά δίχτυα. Η Σούδα υποδέχεται αμερικανικά αεροπλανοφόρα, η γαλλική ρήτρα αμυντικής συνδρομής προσφέρει εναλλακτικό πλαίσιο, αλλά η πιο συγκεκριμένη κίνηση γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο: η επένδυση €750 εκατ. σε συστήματα PULS, το πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα» και η ελληνο-ισραηλινή στρατιωτική σύγκλιση, που ήδη προκαλεί τουρκική αντίδραση σε δύο μέτωπα (To Brief), λειτουργούν ως τρίτη δικλείδα, ανεξάρτητη από το ευρωπαϊκό αμυντικό ερωτηματικό.

Το «Ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» δεν είναι σχέδιο αυτονομίας. Είναι σχέδιο διαχείρισης αποχώρησης. Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο θα δείξει αν οι Ευρωπαίοι μπορούν να συμφωνήσουν έστω στο ποιος θα διοικεί. Ένα ερώτημα που η Ευρώπη αποφεύγει εδώ και 72 χρόνια, από την αποτυχία της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας το 1954.