Νέο σχέδιο Κομισιόν: Ενεργειακά κουπόνια, ανέγγιχτα 2,5 δισ. υπερκερδών των πετρελαϊκών

Ενώ η Lufthansa ακυρώνει 20.000 πτήσεις μέχρι τον Οκτώβριο για να γλιτώσει 40.000 τόνους κηροζίνης (To Brief), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 22 Απριλίου το AccelerateEU: παρατηρητήριο καυσίμων, ενεργειακά vouchers, κρατικές ενισχύσεις έως 70% του λογαριασμού ρεύματος για βιομηχανίες (European Commission). Το Brent έκλεισε στα $101,91/βαρέλι (DTN), με την εκεχειρία Τραμπ-Ιράν να κρέμεται από μια κλωστή.

Η επιστολή των πέντε που πέθανε στα συρτάρια

Τρεις εβδομάδες πριν, οι υπουργοί Οικονομικών Γερμανίας, Ιταλίας, Ισπανίας, Πορτογαλίας και Αυστρίας ζήτησαν από την Κομισάριο Hoekstra ευρωπαϊκό φόρο υπερκερδών στις πετρελαϊκές (Straits Times). Το επιχείρημα ήταν χειροπιαστό: BP, Shell και TotalEnergies σήκωσαν τουλάχιστον 2,5 δισ. δολάρια σε κέρδη trading μόνο το πρώτο τρίμηνο, εκμεταλλευόμενες την αστάθεια του πολέμου (Reuters/Energy Now).

Η απόρριψη ήρθε επισήμως από τον Δανό Επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν με το επιχείρημα ότι ένας κοινός φόρος «θα παραμόρφωνε τις τιμές» και «θα απαιτούσε ομοφωνία» (Euronews). Πίσω από τη διατύπωση κρύβεται μήνες lobbying από τη FuelsEurope και ξεκάθαρη επιλογή του Berlaymont: η φον ντερ Λάιεν θέλει τις πετρελαϊκές ως χρηματοδότες της πράσινης μετάβασης, όχι ως στόχο φορολογίας. Τα κέρδη μένουν στα ταμεία τους, με την υπόσχεση ότι θα επενδυθούν σε υδρογόνο και CCS αύριο.

Η ελληνική αντίφαση

Στην Αθήνα, ο Κωστής Χατζηδάκης υποσχέθηκε «νέα μέτρα» στις 14 Απριλίου χωρίς συγκεκριμένες δράσεις (Thepresident.gr). Το Fuel Pass 2026 δίνει 50-60 ευρώ ανά δικαιούχο και η πλατφόρμα κατέρρευσε στις πρώτες ημέρες (Hellasdirect).

Το 19% των ελληνικών νοικοκυριών ζει σε ενεργειακή φτώχεια, η δεύτερη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ. Με 50 ευρώ το δίμηνο, η Αθήνα προσπαθεί να καλύψει τη διαφορά ενός ενεργειακού πληθωρισμού 7% (OT.gr). Η αντιπολίτευση ζητά μόνιμη μείωση ΕΦΚ, όπως έκαναν Κύπρος, Ιταλία, Ισπανία (Iefimerida). Η κυβέρνηση επιμένει στα έκτακτα κουπόνια.

Ο δούρειος ίππος

Πίσω από τα voucher κρύβεται το Electrification Action Plan και η αναθεώρηση της φορολογίας ενέργειας: η Κομισιόν θέλει το ρεύμα να φορολογείται χαμηλότερα από τα ορυκτά παντού στην Ένωση (OT.gr). Το AccelerateEU δεν είναι παυσίπονο. Είναι το όχημα για μια δομική αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής ενέργειας που αναβαλλόταν πέντε χρόνια, με την κρίση να παρέχει επιτέλους το πολιτικό κεφάλαιο που έλειπε.