Πλαφόν κέρδους σε 50 προϊόντα ενώ οι κεντρικές τράπεζες παγώνουν τα επιτόκια

Με το πετρέλαιο στα €109 το βαρέλι, τα Στενά του Ορμούζ ουσιαστικά κλειστά, και τις κεντρικές τράπεζες παγωμένες σε αναμονή (To Brief), η κυβέρνηση επέλεξε να δράσει από την πλευρά που μπορεί: επέβαλε πλαφόν στο περιθώριο κέρδους διανομέων καυσίμων και λιανεμπόρων τροφίμων σε 50 βασικά προϊόντα, με πρόστιμα €5-10 εκατ. για παραβάτες (Greek City Times).

Το μέτρο στοχεύει στο κέρδος των μεσαζόντων, όχι στην ίδια την τιμή. Η διαφορά έχει σημασία: αν το πετρέλαιο ακριβαίνει στη διεθνή αγορά, η βενζίνη θα ακριβύνει ούτως ή άλλως. Αυτό που αλλάζει είναι πόσο κόβει ο διανομέας στη μέση. Ωστόσο, η πίεση στα νοικοκυριά δεν προέρχεται κυρίως από τα περιθώρια κέρδους, αλλά από τη σωρευτική ακρίβεια: τιμές τροφίμων +5,2% ετησίως (βοδινό +25,6%, σοκολάτα +16,7%, καφές +15%), πάνω από 7.500 κωδικοί με αυξήσεις στο πρώτο δίμηνο (dnews.gr), βενζίνη πάνω από €2 το λίτρο στην Αττική.

Αυτοί οι αριθμοί χτυπούν μια οικονομία που βρίσκεται στην 25η θέση αγοραστικής δύναμης ανάμεσα στις 27 χώρες της ΕΕ. Ένας μισθός €1.200 στην Ελλάδα αγοράζει λιγότερα από τον αντίστοιχο στη Σλοβενία ή τη Λιθουανία (fyi.news).

Ενώ οι τιμές ανεβαίνουν, η ΕΚΤ και η Fed βρίσκονται παγιδευμένες: αν ανεβάσουν επιτόκια, φρενάρουν την οικονομία. Αν δεν τα ανεβάσουν, ο πληθωρισμός συνεχίζει να τρώει εισοδήματα. Το 90% των οικονομολόγων (67 από 72 σε δημοσκόπηση Reuters) προβλέπει ότι η ΕΚΤ θα κρατήσει αμετάβλητα επιτόκια, ενώ οι αγορές τιμολογούν 100% πιθανότητα αύξησης μέχρι τον Ιούλιο (globalbankingandfinance.com). Κάποιος κάνει λάθος. Για τον μισθωτό, η διαφορά μοιάζει τεχνική: αν ανέβουν τα επιτόκια, ακριβαίνει το δάνειο. Αν δεν ανέβουν, ακριβαίνει το ράφι.

Μια εξαίρεση υπάρχει: οι ΑΠΕ κράτησαν τη χονδρική τιμή ρεύματος στα €85,5/MWh, 14,5% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (thegreentank.gr). Φθηνότερο ρεύμα από τη Γερμανία, αλλά ακριβότερος καφές, ακριβότερο κρέας, ακριβότερη βενζίνη. Το πλαφόν στα κέρδη μπορεί να περιορίσει κάποιες καταχρήσεις. Δεν αλλάζει τη βασική αριθμητική.