Ουγγαρία: Η αντιπολίτευση στο 52%, αλλά το κράτος ανήκει στον πρωθυπουργό Όρμπαν

Με τη σκιά των ρωσικών επαφών του Σιγιάρτο να πλανάται ακόμα πάνω από τη Βουδαπέστη (To Brief), οι 8,1 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι της Ουγγαρίας κρίνουν σήμερα κάτι μεγαλύτερο από μια εκλογική αναμέτρηση (AP). Ο Πέτερ Μαγιάρ προηγείται με 52% έναντι 39% στις ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις (Independent). Ακόμα κι αν κερδίσει, όμως, θα κληρονομήσει ένα κράτος σχεδιασμένο να μην υπακούει σε κανέναν εκτός από τον Όρμπαν.

Η συνταγματική φυλακή

Ο Όρμπαν δεν παραβίασε υπάρχον σύνταγμα. Έγραψε νέο. Ο Θεμελιώδης Νόμος του 2011 κλειδώνει περίπου 40 τομείς πολιτικής πίσω από πλειοψηφία δύο τρίτων (HRW). Φορολογία, εκλογικό σύστημα, δικαστική οργάνωση: για να αλλάξει οτιδήποτε ουσιαστικό, ο Μαγιάρ χρειάζεται όχι απλή πλειοψηφία, αλλά 133 από τις 199 έδρες. Καμία δημοσκόπηση δεν του δίνει τέτοιο αριθμό.

Και ακόμα κι αν τον είχε, ο μηχανισμός αυτοπροστασίας εκτείνεται πολύ πέρα από τη Βουλή. Η ομπρέλα KESMA ελέγχει πάνω από 470 μέσα ενημέρωσης σε ιδιωτικά χέρια συνδεδεμένα με τη Fidesz (Cato Institute). Αυτά δεν ανήκουν στο κράτος, άρα μια νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να τα αγγίξει χωρίς νομοθεσία που θα χρειαστεί, και πάλι, δύο τρίτα. Ο Όρμπαν, με άλλα λόγια, έχτισε ένα σύστημα που λειτουργεί χωρίς αυτόν.

Το πολωνικό μάθημα

Η Πολωνία δείχνει τι ακολουθεί. Ο Τουσκ κέρδισε τις εκλογές τον Οκτώβριο 2023. Δύο χρόνια μετά, η αποκατάσταση των θεσμών παραμένει ημιτελής: το Ανώτατο Δικαστήριο και το Εθνικό Συμβούλιο Δικαιοσύνης εξακολουθούν να λειτουργούν υπό τις δομές του PiS (CER). Στην Ουγγαρία, ο βαθμός θεσμικής αιχμαλωσίας είναι βαθύτερος. Χωρίς πλειοψηφία δύο τρίτων, μια κυβέρνηση Μαγιάρ θα αντιμετωπίζει θεσμικά εμπόδια σε κάθε στροφή.

Η ευρωπαϊκή παράλυση ως ελληνικός κίνδυνος

Ο εγκλωβισμός της Βουδαπέστης μεταφράζεται σε ευρωπαϊκή ακινησία. Όσο ο Όρμπαν (ή η σκιά του) διατηρεί θεσμικό βέτο, εργαλεία όπως το Άρθρο 42.7 της ΕΕ (η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, ανάλογη του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ) παραμένουν πρακτικά ανενεργά. Το δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία μπλοκάρεται. Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας αραιώνουν. Αν η Ελλάδα χρειαζόταν ποτέ ευρωπαϊκή αμυντική αλληλεγγύη, η ουγγρική αρνησικυρία θα αρκούσε για να την ακυρώσει.

Μια νίκη Μαγιάρ ξεκλειδώνει θεωρητικά αυτή τη δυνατότητα. Το πολωνικό προηγούμενο, όμως, προειδοποιεί: ο ορίζοντας αλλαγής μετρά σε χρόνια, όχι σε εβδομάδες. Ο Μαγιάρ διεκδικεί την κυβέρνηση. Το κράτος, όμως, ανήκει ήδη αλλού.