Η συντριβή του Βρετανού πρωθυπουργού Στάρμερ «παγώνει» τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Είκοσι δύο μήνες μετά τη συντριπτική νίκη του Ιουλίου 2024, ο Κιρ Στάρμερ έχει βαθμολογία έγκρισης -53, ίδια με του Μπόρις Τζόνσον την ημέρα της παραίτησής του. Στις τοπικές εκλογές της 7ης Μαΐου, το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ συγκέντρωσε 31% σε εθνική προβολή και άλωσε εργατικά προπύργια που το Labour κρατούσε επί έναν αιώνα (Independent).

Ο χάρτης εξηγεί τη συντριβή. Το Reform δεν πήρε απλώς και τις 12 έδρες στο Hartlepool. Άλωσε το Wigan, εργατικό κάστρο από την εποχή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, παίρνοντας 24 από τις 25 διαθέσιμες έδρες, και ταπείνωσε τους Εργατικούς μέσα στην ίδια την εκλογική περιφέρεια της Άντζελα Ρέινερ στο Tameside, όπου το Labour έχασε για πρώτη φορά από το 1979. Συνολικά, με 45 από 136 συμβούλια μετρημένα: Reform +369 έδρες, Labour -254 (LocalGov).

Η εκπαίδευση είναι η νέα ταξική διαχωριστική γραμμή. Στους Βρετανούς με GCSE ή χαμηλότερο, το Reform πιάνει 42%. Στους πτυχιούχους, μόλις 13% (YouGov). Τα νοικοκυριά κάτω των £20.000 εγκαταλείπουν μαζικά το Labour. Η κατάργηση του Winter Fuel Allowance, οι αυξήσεις φόρων και η αδυναμία στη Μάγχη παρέδωσαν την εργατική τάξη στον λαϊκισμό. Είναι το ίδιο μοτίβο που σαρώνει την κεντροαριστερά σε όλη την Ευρώπη.

Για την Αθήνα, αυτός ο πολιτικός πανικός στο Ντάουνινγκ Στριτ έχει ένα πολύ συγκεκριμένο, υλικό διακύβευμα: τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Οι συνομιλίες Όσμπορν-Μητσοτάκη βρίσκονταν σε «προχωρημένο στάδιο» τον Ιανουάριο, όμως ο πρωθυπουργός παραδέχτηκε ότι «δεν πλησιάζουμε σε θετικό αποτέλεσμα» (Greek Reporter). Τώρα η εξίσωση χειροτερεύει. Ο Μπεν Χαμπίμπ, πρώην αντιπρόεδρος του Reform, συνίδρυσε το Great British PAC, την οργάνωση που στρατολόγησε 34 βουλευτές με την Λιζ Τρας μπροστά, με ρητό σκοπό να μπλοκάρει κάθε επιστροφή (Artnet).

Το πρόβλημα είναι θεσμικό, όχι μόνο εκλογικό. Όταν οι Βρυξέλλες ήδη διαπραγματεύονται «ρήτρα Φάρατζ» στις συμφωνίες τους με το Λονδίνο, σημαίνει ότι κανείς δεν εμπιστεύεται πλέον υπογραφή του Στάρμερ για κάτι μακροπρόθεσμο. Αν η ΕΕ δεν μπορεί να κλειδώσει τίποτα μαζί του, η Αθήνα ακόμα λιγότερο.

Ο Στάρμερ χρειάζεται πολιτικό κεφάλαιο για να περάσει μια συμφωνία που θα εξοργίσει τη συντηρητική βάση. Δεν το έχει, και κάθε μήνα που χάνει στο Reform το χάνει οριστικά. Αν το 2029 βρει πρωθυπουργό τον Φάρατζ, το ζήτημα κλείνει για μια γενιά.