«Όχι» του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα σε αυξήσεις επιτοκίων

Όταν ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας δήλωσε στις 3 Μαΐου ότι οι ανησυχίες για ύφεση στην Ευρωζώνη είναι «πραγματικές και δικαιολογημένες» (Econostream), η προειδοποίησή του για ενεργειακό σοκ δεν ήταν θεωρητική. Λίγες ώρες αργότερα, ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης πλησίαζαν το ελληνόκτητο bulk carrier Minoan Falcon μέσα στα Στενά του Ορμούζ, το 33ο ελληνικών συμφερόντων πλοίο που χτυπιέται από τότε που λήγει η εκεχειρία (To Brief).

Αυτή η σύμπτωση είναι το πραγματικό περιεχόμενο της διαφωνίας στην ΕΚΤ. Στις 30 Απριλίου, η ΕΚΤ κράτησε τα επιτόκια στο 2,00% για έβδομη συνεχόμενη φορά. Μία μέρα μετά, ο επικεφαλής της Bundesbank Joachim Nagel ζήτησε δημόσια αύξηση τον Ιούνιο (Cash.ch). Δεν είναι τεχνική διαφωνία οικονομολόγων. Είναι παζάρι για το ποιος θα πληρώσει το ενεργειακό σοκ που ο Minoan Falcon μόλις τιμολόγησε στο πεδίο.

Οι αριθμοί στήνουν δύο κόσμους. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έφτασε 3,0% τον Απρίλιο, με την ενέργεια στο +10,9% και το πετρέλαιο πάνω από 120 δολάρια (Euronews). Στους hawks του Βορρά αυτό φτάνει για να επικαλεστούν τη σπείρα του 1970. Αλλά η ανάπτυξη του Q1 ήταν μόλις 0,1%, η Ιρλανδία βρίσκεται ήδη σε τεχνική ύφεση (Eurostat). Ο Στουρνάρας χρησιμοποιεί ακριβώς αυτό το 0,1% ως όπλο, υπενθυμίζοντας το λάθος του 2011, όταν η ΕΚΤ αύξησε επιτόκια σε στασιμότητα και χρειάστηκε να αντιστρέψει τον κύκλο σε τέσσερις μήνες.

Πίσω από την επίκλησή του, βρίσκεται η ελληνική τσέπη. Ο πληθωρισμός εδώ έφτασε 4,6% τον Απρίλιο, με την ενέργεια στο +21,9%, διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο (Eurostat/ethnos.gr). Το 85% των στεγαστικών δανείων είναι κυμαινόμενου επιτοκίου. Δύο αυξήσεις των 25 μονάδων βάσης έως το τέλος του 2026, όπως προεξοφλούν οι αγορές, σημαίνουν περίπου 34 ευρώ τον μήνα παραπάνω σε δάνειο 150.000 ευρώ (Capital.gr). Στις καταθέσεις, οι τράπεζες μετακυλίουν μόλις το 35-40%.

Γι' αυτό ο Στουρνάρας εστιάζει στο 0,1% της ανάπτυξης και όχι στο 4,6% του ελληνικού πληθωρισμού. Μια αύξηση επιτοκίων δεν χτυπά μόνο τα νοικοκυριά. Χτυπά τα spreads της Ιταλίας, της Γαλλίας, και της Ελλάδας με χρέος 138% του ΑΕΠ. Στις 11 Ιουνίου η ΕΚΤ συνεδριάζει με νέες προβλέψεις. Ο διοικητής που μόλις ανανέωσε τη θητεία του από τον Μητσοτάκη τον Απρίλιο, υπερασπίζεται με νομισματική γλώσσα κάτι πιο πεζό: το κόστος δανεισμού της κυβέρνησης που τον επανέφερε.