Λαμία: ένας προμηθευτής, δεκάδες κρούσματα σαλμονέλας

Μια τροφιμογενής λοίμωξη από σαλμονέλα χτύπησε τη Λαμία μέσα στο Σαββατοκύριακο, με δεκάδες κατοίκους να καταλήγουν στο νοσοκομείο με διάρροια, εμετό και πυρετό. Το στοιχείο που αλλάζει όλο το ερώτημα είναι απλό: οι άρρωστοι είχαν φάει σε διαφορετικά, διάσπαρτα καταστήματα της πόλης. Κι αυτό δείχνει πώς μία μόνο μολυσμένη παρτίδα μπορεί να εκθέσει ταυτόχρονα εκατοντάδες ανθρώπους.

Πρώτα τα νούμερα, γιατί εκεί κρύβεται η σύγχυση. Από την Παρασκευή 10/7 πέρασαν από το νοσοκομείο της Λαμίας πάνω από 20 άτομα με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη σαλμονέλα, και 12 χρειάστηκε να νοσηλευτούν. Αυτή είναι η επίσημη εικόνα του Γενικού Νοσοκομείου, όπως αναπαράχθηκε στον Τύπο (iefimerida, Newsbomb). Ο αριθμός «30» που κυκλοφόρησε προέρχεται από δήλωση του προέδρου της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλη Γιαννάκου, όχι από ανακοίνωση υγειονομικής αρχής (Newsbeast). Η διάκριση μετράει: το επιβεβαιωμένο σκέλος είναι σοβαρό, αλλά η καταμέτρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Γιατί ένας προμηθευτής γίνεται πολλαπλασιαστής

Εδώ είναι το πράγμα που αξίζει να καταλάβει κανείς. Όταν οι ασθενείς έχουν φάει σε επτά διαφορετικά μαγαζιά διάσπαρτα στην πόλη, η έρευνα σταματά να ρωτά «ποιο μαγαζί;» και ρωτά «ποια ίδια παρτίδα πέρασε από όλα;» (CNN Greece). Ένας κεντρικός χονδρέμπορος κάνει ακριβώς αυτό που κάνει κάθε κόμβος διανομής. Παίρνει μία εισερχόμενη παρτίδα και τη σπάει σε πολλά σημεία. Έτσι τα κρούσματα εμφανίζονται ασύνδετα, δεκάδες άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, ενώ έχουν κοινή πηγή ανάντη. Δεν είναι σκάνδαλο· είναι ο τρόπος που λειτουργεί η σύγχρονη τροφοδοσία. Γίνεται επικίνδυνο μόνο όταν η ιχνηλάτηση αργεί.

Και το εργαλείο για να το ξεμπλέξεις υπάρχει: η ευρωπαϊκή αρχή «ένα βήμα πίσω, ένα βήμα μπροστά». Κάθε επιχείρηση τροφίμων οφείλει να ξέρει από ποιον παρέλαβε και σε ποιον έδωσε (EUR-Lex, Κανονισμός 178/2002), ενώ για το κρέας απαιτούνται ακόμη πιο συγκεκριμένα στοιχεία: περιγραφή, ποσότητα, αποστολέας, παραλήπτης, αριθμός παρτίδας, ημερομηνία. Είναι το «δελτίο διαδρομής» που επιτρέπει στις αρχές να κινηθούν πίσω προς την πηγή και μπροστά προς όλους τους αποδέκτες (European Commission). Το πρόβλημα στη Λαμία είναι ότι το ύποπτο κρέας φαίνεται να καταναλώθηκε σχεδόν ολόκληρο μέσα στο Σαββατοκύριακο, πριν καν συνδεθούν τα περιστατικά. Η αλυσίδα αποδείξεων, δηλαδή, ψάχνεται τη στιγμή που το ίδιο το τεκμήριο έχει ήδη εξαφανιστεί από τα πιάτα (News247).

Τι να προσέχει ο πολίτης

Η σαλμονέλα δίνει συμπτώματα συνήθως 6 έως 72 ώρες μετά την έκθεση: διάρροια, πυρετό, κράμπες, ναυτία (WHO). Πρακτικά, όποιος έφαγε ύποπτο φαγητό αυτές τις μέρες προσέχει το επόμενο τριήμερο. Στους περισσότερους υγιείς η νόσος υποχωρεί με υγρά και ο πραγματικός κίνδυνος είναι η αφυδάτωση. Γιατρός χρειάζεται πιο άμεσα με αίμα στα κόπρανα, υψηλό πυρετό ή αδυναμία λήψης υγρών, ενώ παιδιά, ηλικιωμένοι και ανοσοκατεσταλμένοι κινδυνεύουν περισσότερο (CDC). Οι 12 νοσηλείες είναι ισχυρό σήμα δημόσιας υγείας, όχι λόγος πανικού.

Ό,τι δεν ξέρουμε ακόμη είναι ακριβώς το τροφικό σκέλος. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη παρτίδα, όνομα προμηθευτή ή εταιρείας, ούτε αποτέλεσμα δειγματοληψίας. Ο ΕΦΕΤ δεν εμφανίζεται ακόμη δημόσια ενεργός, παρότι η πάγια πρακτική του σε εντοπισμό σαλμονέλας είναι η άμεση ανάκληση της επίμαχης παρτίδας. Το βέβαιο είναι πως ο ΕΟΔΥ ενημερώθηκε και η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας Φθιώτιδας ξεκίνησε ελέγχους (Iatropedia).

Κι εδώ είναι ο φόβος που κρατά την υπόθεση ανοιχτή. Ο Γιαννάκος προειδοποίησε ότι «από τη μολυσμένη παρτίδα δεν προμηθεύτηκε μόνο η πόλη της Λαμίας» (SDNA). Αν ισχύει, τότε η ίδια παρτίδα που γέμισε το νοσοκομείο της Λαμίας μπορεί να έχει ήδη φύγει εκτός νομού. Και το ρολόι της ιχνηλάτησης τρέχει πιο αργά από το δίκτυο διανομής.