Ευρωπαίοι εισαγγελείς ερευνούν μηχανήματα ανακύκλωσης 370.000 ευρώ

Ένα μηχάνημα ανακύκλωσης που, σύμφωνα με ελεγκτικά ευρήματα, κόστιζε στην αγορά κάτω από 60.000 ευρώ, το ελληνικό δημόσιο το πλήρωσε έως και 370.000 ευρώ το κομμάτι (Mononews). Πρόκειται για τα «σπιτάκια ανακύκλωσης», τα πολυκέντρα όπου ο πολίτης ρίχνει πλαστικό, μέταλλο και γυαλί, που εγκαταστάθηκαν σε δεκάδες δήμους με ευρωπαϊκά κονδύλια. Στις αρχές Ιουλίου 2026, κλιμάκια της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO, του ανεξάρτητου εισαγγελικού σώματος της ΕΕ που διώκει αδικήματα σε βάρος του ενωσιακού προϋπολογισμού) μπήκαν με τη συνδρομή της Οικονομικής Αστυνομίας στα γραφεία της ΤΕΧΑΝ, της εταιρείας που τα προμήθευσε, και κατέσχεσαν έντυπο και ψηφιακό υλικό (Radar, iAnatropi).

Η EPPO δεν μπαίνει επειδή αποδείχθηκε απάτη· μπαίνει όταν υπάρχουν ενδείξεις αδικημάτων που θίγουν χρήμα της ΕΕ (EPPO). Η διάκριση ανάμεσα σε ακριβή αλλά νόμιμη προμήθεια και σε ποινική απάτη κρέμεται από ένα στοιχείο που δημόσια δεν έχει προκύψει: αν κάποιος γνώριζε ότι η τιμή ήταν τεχνητά φουσκωμένη ή αν οι ελεγκτές παραπλανήθηκαν με ελλιπή δεδομένα. Μέχρι τότε, μιλάμε για ισχυρές ενδείξεις υπερκοστολόγησης, όχι για αποδεδειγμένο έγκλημα.

Τι κάνει την υπόθεση ασυνήθιστη

Η έφοδος ήρθε δεύτερη. Το ελληνικό ελεγκτικό σύστημα είχε ήδη δει το πρόβλημα, και δεν το σταμάτησε. Τον Σεπτέμβριο του 2024, η ΕΔΕΛ (η αρχή που ελέγχει τα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα) είχε καταγράψει σοβαρές παρατυπίες, είχε ζητήσει επιστροφή 2,9 εκατ. ευρώ και είχε διατυπώσει 15 συστάσεις (Dnews). Το χρήμα, όμως, είχε ήδη δαπανηθεί.

Η κλίμακα φαίνεται καλύτερα φορέα προς φορέα. Στην Αττική, ο ΕΔΣΝΑ προμηθεύτηκε 130 μονάδες με περίπου 48 εκατ. ευρώ κοινοτικών πόρων. Στην Κρήτη, ο ΕΣΔΑΚ αγόρασε 60 μονάδες με 18 εκατ., και στην Πελοπόννησο ο ΦΟΔΣΑ 58 μονάδες με 17,4 εκατ. (Kalimera Arkadia). Η τιμή ανά μονάδα κινούνταν γύρω στα 300.000 ευρώ προ ΦΠΑ, δηλαδή έως 370.000 ευρώ με τον φόρο (Patris).

Ούτε τα ίδια τα σύνολα κλείνουν μεταξύ τους. Άλλες δημόσιες αναφορές μιλούν για 208 μονάδες και 62,4 εκατ. ευρώ, άλλες για 248 μονάδες και περίπου 84 εκατ. στις ίδιες τρεις γεωγραφίες (Newsbreak). Το ότι η αριθμητική δεν κλείνει είναι από μόνο του η ουσία της υπόθεσης.

Από την άλλη, μεταγενέστερος έλεγχος φέρεται να έκρινε τα μηχανήματα τεχνικά λειτουργικά, ενώ οι δύο ελεγκτικές αναφορές δεν είναι απολύτως συνεπείς μεταξύ τους (Dnews). Τα «σπιτάκια» δεν είναι απλά μηχανάκια επιστροφής, αλλά πολυκέντρα με εγκατάσταση, λογισμικό και συντήρηση. Άρα η σύγκριση των 60.000 με τα 300.000 ευρώ στέκει μόνο αν γίνεται με ισοδύναμες προδιαγραφές. Ο πλήρης τεχνικός φάκελος που θα το έκρινε δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Η υπόθεση δεν στέκει μόνη της. Είναι το τρίτο μέτωπο της EPPO σε ελληνική διαχείριση ευρωπαϊκού χρήματος μέσα σε λίγους μήνες: μετά τις 22 διώξεις για τις αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ (To Brief) και το κύκλωμα απάτης ΦΠΑ τύπου «καρουζέλ» με εκτιμώμενη ζημιά τουλάχιστον 46,9 εκατ. ευρώ (To Brief). Δεν συνδέει τις τρεις υποθέσεις κοινό πρόσωπο ή κοινή μέθοδος. Τις συνδέει μια δομή: ευρωπαϊκό χρήμα περνά μέσα από εθνικούς μηχανισμούς ελέγχου που δεν κλείνουν εγκαίρως το ίχνος, και το ποινικό σκέλος καταλήγει στις Βρυξέλλες όταν η Αθήνα δεν αρκεί. Η EPPO δεν παρακάμπτει τα ελληνικά δικαστήρια. Παρακάμπτει το εγχώριο φίλτρο αδράνειας.

Το κόστος δεν είναι μόνο δημοσιονομικό. Στις 20 Ιουλίου 2026, ο ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου επιβεβαίωσε ότι τα πολυκέντρα σε 18 δήμους παραμένουν κλειστά (Anagnostis). Πληρωμένα ακριβά, εκτός λειτουργίας.

Η ΕΔΕΛ έχει ήδη ζητήσει από τους τρεις φορείς να επιστρέψουν 39.662.480 ευρώ: 18.136.860 ο ΕΔΣΝΑ, 10.935.400 ο ΕΣΔΑΚ και 10.590.220 ο ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου (Newsbreak).