Αιματηρή εκεχειρία στον Λίβανο: 14 νεκροί καθώς το Ισραήλ επιβάλλει νεκρή ζώνη

Πριν τέσσερις ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε «παράταση τριών εβδομάδων» της εκεχειρίας Ισραήλ-Λιβάνου. Σήμερα, 27 Απριλίου, το λιβανέζικο Υπουργείο Υγείας μετρά 14 νεκρούς και 37 τραυματίες σε ένα 24ωρο. Δύο παιδιά, δύο γυναίκες (Malay Mail). Είναι η αιματηρότερη ημέρα από την έναρξη της παύσης πυρός στις 17 Απριλίου.

Η γεωγραφία αποκαλύπτει τη δομή. Ο IDF διέταξε την εκκένωση επτά χωριών βόρεια του ποταμού Λιτάνι, εκτός της λεγόμενης «κίτρινης γραμμής» όπου διατηρεί στρατεύματα (Moneycontrol). Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς έχει ήδη παρουσιάσει τετραμερές σχέδιο που ορίζει τον Λιτάνι ως «γραμμή ελέγχου του IDF», με κατεδαφίσεις σπιτιών και απαγόρευση επιστροφής κατοίκων (American Israelite). Ο Σμότριτς το διατύπωσε ωμότερα: «Ο Λιτάνι θα είναι το νέο μας σύνορο». Ο όρος «αφοπλισμός Χεζμπολάχ» ζει στις διπλωματικές αίθουσες. Στο πεδίο ζει η ζώνη ασφαλείας. 55 χωριά έχουν ήδη απαγορευτεί για επιστροφή (Irish Times).

Το κενό λογοδοσίας έχει ήδη θεσμοθετηθεί. Η UNIFIL, η πολυμερής δύναμη ΟΗΕ που τεκμηρίωνε παραβιάσεις σε εξαμηνιαίες εκθέσεις προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, λήγει 31/12/2026. Την αντικαθιστά ο IMIM (International Monitoring and Implementation Mechanism), περίπου 30 αμερικανοί αξιωματικοί σε επίπεδο συνταγματάρχη υπό αμερικανική προεδρία (Washington Institute). Σε 17 μήνες λειτουργίας, ο IMIM δεν έχει εκδώσει ούτε μία επίσημη αναφορά παραβίασης εις βάρος του IDF. Δεν υποβάλλει εκθέσεις στον ΟΗΕ. Συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών. Ένα συνοδευτικό side letter της εκεχειρίας αναγνωρίζει εκ προοιμίου ισραηλινό «δικαίωμα ανταπόδοσης» σε «αναδυόμενες απειλές», διατύπωση που λειτουργεί ως νομική κάλυψη πριν καν ερευνηθεί το γεγονός.

Η Αθήνα παρακολουθεί διακριτικά. Ο Μητσοτάκης παραδέχθηκε στις 25/4 ότι «παίξαμε ρόλο» στην εκεχειρία (Protothema), αλλά δεν εκφώνησε λέξη για τους νεκρούς της 27ης. Συνυπέγραψε την κοινή ευρωπαϊκή δήλωση της 14ης Απριλίου (MFA) χωρίς όμως να καλέσει τον ισραηλινό πρέσβη όπως έπραξαν Παρίσι, Μαδρίτη και Ρώμη. Η ελληνική παρουσία συνοψίζεται σε έναν στρατιώτη στην UNIFIL, ενώ την ίδια στιγμή η Αθήνα διατηρεί ενεργό συμβόλαιο 650 εκατ. ευρώ για το σύστημα PULS με την ισραηλινή Elbit.

Πώς λειτουργεί στην πράξη αυτό το κενό; Στις 22 Απριλίου, ισραηλινό drone χτύπησε δύο φορές την ίδια τοποθεσία. Πρώτα το όχημα της δημοσιογράφου Αμάλ Χαλίλ της Al-Akhbar. Έπειτα το σπίτι όπου κατέφυγε. Τα ασθενοφόρα εμποδίστηκαν για πάνω από έξι ώρες (CPJ). Είχε λάβει γραπτή απειλή θανάτου από ισραηλινό αριθμό τον Σεπτέμβριο 2024. Ο IMIM δεν εξέδωσε ανακοίνωση.