29.948 προσλήψεις στα σχολεία δεν σημαίνουν κάλυψη

Από 51.261 καταγεγραμμένες ανάγκες στα δημόσια σχολεία, αφαιρέστε τις σχεδόν 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών που ανακοίνωσε το υπουργείο Παιδείας (ΥΠΑΙΘΑ), και μένουν 21.353 «κενά» (Εφημερίδα των Συντακτών). Ο αριθμός κυκλοφορεί παντού λίγο πριν το πρώτο κουδούνι σαν επίσημη απογραφή, είναι όμως μια αφαίρεση σε πίνακα, όχι μέτρηση του πόσοι δάσκαλοι θα λείπουν πραγματικά από τις τάξεις. Σε συνέχεια όσων είδαμε για τα κενά και τις προσλήψεις (To Brief), η πραγματική υποστελέχωση φαίνεται μόνο μετά τις αναλήψεις υπηρεσίας και τις τοποθετήσεις, σχολείο προς σχολείο.

Το 21.353 δεν το ανακοίνωσε το υπουργείο. Προέρχεται από συγκεντρωτικό πίνακα του εκπαιδευτικού Πάνου Ντούλα, δημοσιευμένο στις 2 Σεπτεμβρίου, που αφαιρεί τις προσλήψεις από τις 51.261 δηλωμένες λειτουργικές ανάγκες (Especial). Το πρόβλημα δεν είναι η αριθμητική, είναι το τι μετρούν τα 51.261: καταγεγραμμένες ανάγκες πριν από την Α΄ φάση, όχι τελικές απουσίες από τάξεις, που αλλάζουν με τις εγγραφές, τα ωρολόγια προγράμματα και τις παραιτήσεις (Εφημερίδα των Συντακτών).

Γιατί μια πρόσληψη δεν ισοδυναμεί με κάλυψη; Ακολουθήστε έναν αναπληρωτή. Στις 2 Σεπτεμβρίου βγήκαν τα ονόματα, στις 3 δήλωσε προτιμήσεις στο ΟΠΣΥΔ, το σύστημα όπου οι αναπληρωτές δηλώνουν πού θέλουν να τοποθετηθούν, στις 4 ήρθε η τοποθέτηση με SMS και στις 7 και 8 Σεπτεμβρίου προβλεπόταν η φυσική ανάληψη και η καταχώριση στο MySchool, τη βάση δεδομένων των σχολείων (AlfaVita). Μόνο μετά από αυτό αναλαμβάνει ώρες και μπαίνει στην τάξη. Έως τις 9 Σεπτεμβρίου, αυτό που είχε επιβεβαιωθεί πανελλαδικά ήταν 29.948 αποφάσεις πρόσληψης, όχι ισάριθμες παρουσίες ούτε αναθέσεις ωρών, κάτι που αναγνώρισε και το ίδιο το υπουργείο όταν συνέδεσε τη Β΄ φάση με «επαναξιολόγηση μετά τις αναλήψεις» (ΥΠΑΙΘΑ).

Πού πονάει πραγματικά

Η μεγαλύτερη τρύπα είναι στην Ειδική Αγωγή της Πρωτοβάθμιας, όπου μετά την Α΄ φάση έμεναν 7.745 ανάγκες, με κάλυψη γύρω στο 60% έναντι 47% στη Γενική Πρωτοβάθμια, σύμφωνα με τον ίδιο πίνακα (Especial). Το υπουργείο ανέφερε ήδη 35 θέσεις που έμειναν χωρίς υποψήφιο, οι 34 στην Ειδική Αγωγή, επειδή απαιτούσαν επάρκεια Braille ή νοηματικής, όπως μετέδωσαν τα Παραπολιτικά (Παραπολιτικά). Στο πεδίο η εικόνα γίνεται συγκεκριμένη: στην Α΄ Αθήνας, συνδικαλιστική καταγραφή για την παράλληλη στήριξη αντιπαραβάλλει 1.227 εγκεκριμένα αιτήματα με 636 προσλήψεις, με σχολεία σε μηδενική κάλυψη (AlfaVita). Στη Ροδόπη, 127 κενά μεταφράστηκαν σε πάνω από 3.000 χαμένες διδακτικές ώρες την εβδομάδα (Dnews).

Η υπουργός Σοφία Ζαχαράκη δεσμεύτηκε στη ΔΕΘ της Θεσσαλονίκης, στις 6 Σεπτεμβρίου, για Β΄ φάση έως το τέλος του μήνα, πιθανώς με περισσότερες από 6.000 προσλήψεις, χωρίς όμως ημερομηνία ή κατανομή (News247). Η επανακαταγραφή γίνεται τώρα μέσω ΟΠΣΥΔ, ενώ οι Τάξεις Υποδοχής, τα τμήματα για μαθητές με ελάχιστα ελληνικά, έλειπαν από την προηγούμενη καταγραφή (ESOS). Ακόμη κι αν οι 6.000 κάλυπταν μία προς μία τις 21.353 ανάγκες χωρίς να προκύψει κανένα νέο κενό, θα έφταναν περίπου το 28% και θα άφηναν γύρω στις 15.000. Και αυτό είναι μόνο αριθμητικό άνω όριο.

Ούτε καν το μέγεθος του προβλήματος δεν είναι συμφωνημένο. Η ΟΛΜΕ αμφισβητεί τον πίνακα και μιλά για πάνω από 10.000 κενά μόνο στη Δευτεροβάθμια, χωρίς να έχει δημοσιοποιήσει τη μεθοδολογία της· η Ζαχαράκη δεν το επιβεβαίωσε ούτε το διέψευσε, ανακοίνωσε όμως νέα αποτύπωση αναγκών (Έθνος).

Το μοτίβο πίσω από τα νούμερα

Και η δεύτερη φάση δεν είναι φετινή πρωτοτυπία. Πέρσι, η Α΄ φάση πήρε γύρω στις 18.500 αναπληρωτές, η Β΄ άλλες 9.400 και τον Νοέμβριο ήρθαν 5.400 ακόμη (ΥΠΑΙΘΑ). Πάνω σε αυτό το μοτίβο πατά και η ευρωπαϊκή πίεση: η Κομισιόν έχει παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της ΕΕ, το ανώτατο δικαστήριο της Ένωσης, για άνιση μεταχείριση των αναπληρωτών και κατάχρηση διαδοχικών συμβάσεων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή), βάσει της Οδηγίας 1999/70 (EUR-Lex). Η κυβέρνηση απαντά με το άθροισμα από την άλλη μεριά: πάνω από 53.000 μόνιμοι διορισμοί από το 2019, με 4.789 μόλις τον Αύγουστο (ΥΠΑΙΘΑ), και υπενθυμίζει ότι οι διαδοχικές φάσεις απορροφούν άδειες, μετεγγραφές και ανάγκες που δεν προβλέπονται από το καλοκαίρι.

Η παραπομπή δεν είναι καταδίκη ούτε εντολή μονιμοποίησης, και η επανάληψη δεν αποδεικνύει μόνη της ότι κάθε κενό είναι πάγια ανάγκη. Δείχνει όμως ότι η δεύτερη φάση μετά το κουδούνι δεν είναι έκτακτο συμβάν, αλλά σταθερό χαρακτηριστικό του μοντέλου.

Το μόνο νούμερο που θα κρίνει τη φετινή χρονιά δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη από το υπουργείο: πόσα τμήματα, ιδίως στην ειδική αγωγή, θα λειτουργούν με πλήρη υποστήριξη στο τέλος Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, το 21.353 μετρά αιτήματα, όχι δασκάλους μπροστά σε μαθητές.