Η Βουλή ψήφισε προστασία οφειλετών και επιτόκιο 3%

Η Βουλή ψήφισε χθες το νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος. Όποιος πληρώνει κανονικά τη ρύθμιση του δανείου του αποκτά πλέον ρητή προστασία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, ενώ σταθερό επιτόκιο 3% επεκτείνεται σε περισσότερους οφειλέτες που ρυθμίζουν χρέη μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού (της διαδικασίας ρύθμισης χρεών χωρίς δίκη). Το άρθρο 23, που επέτρεπε την εκτέλεση υπογεγραμμένης σύμβασης χωρίς προηγούμενη δικαστική εντολή, έμεινε εκτός τελικού κειμένου (ΕΡΤ).

Η πιο ξεκάθαρη αλλαγή αφορά όποιον πληρώνει κανονικά. Το νέο άρθρο 15, «Προστασία του συνεπούς οφειλέτη από ενέργειες είσπραξης», εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία 227 «ναι» (in.gr). Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, απαγορεύεται να καταγγελθεί η σύμβασή του, να εκδοθεί ή να εκτελεστεί διαταγή πληρωμής (η δικαστική εντολή να πληρώσει άμεσα), να γίνει κατάσχεση ή να προχωρήσει πλειστηριασμός για το ρυθμισμένο χρέος, σύμφωνα με την περιγραφή του υπουργείου. Αν η εταιρεία διαχείρισης δανείων (servicer) παραβιάσει την απαγόρευση, η πράξη κηρύσσεται άκυρη και πιστώνονται στον οφειλέτη πέντε δόσεις, με παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση.

Το κρίσιμο όριο είναι η αθέτηση. Το αποσυρθέν άρθρο 23 θα έδινε ισχύ «εκτελεστού τίτλου» σε απευθείας διμερείς συμφωνίες: αν ο οφειλέτης σταματούσε να πληρώνει, η υπογεγραμμένη σύμβαση θα αρκούσε για να ξεκινήσει εκτέλεση, δηλαδή κατάσχεση ή πλειστηριασμός, χωρίς προηγούμενη διαταγή πληρωμής (TheBest). Η απόσυρση δεν σβήνει τον ισχύοντα κανόνα: το άρθρο 15 του ν. 5313/2026 καθιστά εκτελεστές και τις συμβάσεις της κρατικής πλατφόρμας του εξωδικαστικού, επιτρέποντας καταγγελία όταν η καθυστέρηση υπερβεί τρεις δόσεις ή το 3% της οφειλής. Η διαφωνία πλέον αφορά τη σειρά: χρειάζεται πρώτα δικαστικός έλεγχος, ή μπορεί να τρέξει η εκτέλεση και ο οφειλέτης να προσφύγει μετά;

Δύο μέτρα μαλακώνουν τη δόση. Το σταθερό επιτόκιο 3%, που ψηφίστηκε με 212 «ναι», 49 «όχι» και 27 «παρών» (Powergame, in.gr), ισχύει για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης και καλύπτει χρέη προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς: τους ευάλωτους οφειλέτες με επίσημη βεβαίωση και τους «επιλέξιμους», όσους βρίσκονται έως το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων ευαλωτότητας, με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών και οφειλές έως 300.000 ευρώ (oikogeneia.gov.gr). Το μέτρο ισχύει από τις πληρωμές της 1ης Δεκεμβρίου, ακόμη και σε ρυθμίσεις που ήδη τρέχουν, χωρίς επιστροφή τόκων που πληρώθηκαν (HuffPost). Ενδεικτικά, υπόλοιπο 100.000 ευρώ σε 20 χρόνια με 3% δίνει μηνιαία δόση γύρω στα 555 ευρώ, ανάλογα με τους όρους της σύμβασης.

Η ίδια τροπολογία ανεβάζει και το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο προς τους servicers από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ, ως όριο που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος (υπουργείο). Το 3% πάντως δεν καλύπτει χρέη στην Εφορία και στα ασφαλιστικά ταμεία. Εκεί έρχονται οι 120 δόσεις: αφορούν οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, με ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, με επιτόκιο 5,84%, και η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει μέσα στον Νοέμβριο, αν και δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη ημερομηνία (υπουργείο).

Πολιτικά, το αποτέλεσμα ήταν πρόσθεση με αστερίσκους: το νομοσχέδιο πέρασε επί της αρχής μόνο με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, αλλά το ΠΑΣΟΚ στήριξε εννέα άρθρα και την τροπολογία, ενώ δήλωσε «παρών» στις 120 δόσεις (ΕφΣυν). Το τελικό βήμα εκκρεμεί, καθώς η Βουλή προειδοποιεί ότι το αναρτημένο αντίγραφο δεν είναι το οριστικό κείμενο και περιμένει δημοσίευση στο ΦΕΚ. Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι ήδη ζητούν κατάργηση και της ισχύουσας εκτελεστότητας των συμβάσεων του εξωδικαστικού (dikastiko.gr).

Ο συνεπής οφειλέτης έχει πλέον σαφή προστασία γραμμένη στον νόμο. Για όποιον σταματήσει να πληρώνει, η εκτέλεση μπορεί να ξεκινήσει πριν κρίνει δικαστήριο αν η απαίτηση είναι σωστή· αυτή η σειρά είναι που κράτησε τη διαφωνία ζωντανή.