Πλάκα: έξι νεκροί και το ερώτημα του αερίου

Από τα ερείπια του κτιρίου που κατέρρευσε μετά από έκρηξη στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα, ανασύρθηκαν έξι άνθρωποι, ανακοίνωσε στις 15:00 του Σαββάτου ο εκπρόσωπος της Πυροσβεστικής Βασίλης Βαθρακογιάννης· τα ρεπορτάζ κατέγραψαν έξι νεκρούς (Euro2day, Zougla). Με τρεις τραυματίες και δύο γειτονικά κτίρια που δεν κατοικούνται προς το παρόν, αυτός είναι ο επιβεβαιωμένος απολογισμός. Τα υπόλοιπα, από την αιτία ως το αν είχε ειδοποιηθεί κάποια αρχή, στέκουν σε πολύ χαμηλότερο βαθμό βεβαιότητας.

Η έκρηξη σημειώθηκε το πρωί της Παρασκευής 25 Σεπτεμβρίου, γύρω στις 07:30, και ακολούθησε κατάρρευση του κτιρίου, όπως γράψαμε χθες (To Brief). Οι πυροσβέστες απεγκλώβισαν δύο γυναίκες από παρακείμενο κτίριο και ένας περαστικός τραυματίστηκε ελαφρά από θραύσματα. Η πρώτη σορός βρέθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου και οι δύο τελευταίες το μεσημέρι· οι διαφορετικοί αριθμοί που κυκλοφόρησαν στο μεταξύ αντιστοιχούσαν σε διαφορετικές φάσεις της έρευνας (Zougla). Η Πυροσβεστική δεν έχει κατονομάσει τα θύματα· οι πληροφορίες για Αμερικανούς επισκέπτες και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι προέρχονται από ρεπορτάζ, χωρίς επίσημη ταυτοποίηση.

Για όσους μένουν γύρω από το σημείο, το άμεσο ζήτημα είναι η στατικότητα. Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Ανδρέας Γραμματικογιάννης δήλωσε ότι τα δύο κτίρια εκατέρωθεν του κατεστραμμένου έχουν σημαντικές ζημιές και δεν είναι κατοικήσιμα προς το παρόν (Reader). Η εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ. Κωνσταντία Δημογλίδου είπε ότι κοντινά κτίρια εκκενώθηκαν για λόγους ασφαλείας (ΕΡΤnews). Δεν υπάρχει ακόμη επίσημος αριθμός κατοίκων που απομακρύνθηκαν, ούτε ανακοίνωση για το πού διανυκτερεύουν και πότε θα γυρίσουν.

Η επιστολή του 2025 και το ερώτημα της οσμής

Το Σάββατο, η Καθημερινή δημοσίευσε ρεπορτάζ για επιστολή κατοίκων της Πλάκας «που έμεινε αναπάντητη». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μέλη της Κίνησης Κατοίκων Πλάκας έστειλαν στις 5 Οκτωβρίου 2025 επιστολή στο Αρχηγείο της Πυροσβεστικής, με κοινοποίηση στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και στον Δήμο Αθηναίων, ζητώντας άσκηση πυρόσβεσης για να φανεί πώς επεμβαίνει κανείς στα στενά της Πλάκας (Καθημερινή). Ως παραδείγματα έκτακτου συμβάντος ανέφεραν, μεταξύ άλλων, διαρροή αερίου ή βραχυκύκλωμα. Η πρόεδρος της Κίνησης, η αρχιτέκτων Σοφία Παρασκευοπούλου, λέει ότι απευθύνθηκαν δύο φορές στην Πυροσβεστική, ενημέρωσαν τους αρμόδιους αντιδημάρχους και «δεν υπήρξε ανταπόκριση» (ANT1).

Το αίτημα αυτό αφορούσε τη γενική ετοιμότητα μιας γειτονιάς με δύσκολη πρόσβαση, όχι οσμή ή διαρροή στο συγκεκριμένο κτίριο. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί το πλήρες κείμενο, ο αριθμός πρωτοκόλλου ή υπηρεσιακό έγγραφο για το τι ακολούθησε, οπότε η μαρτυρία της προέδρου, επώνυμη και σοβαρή, δεν δείχνει ακόμη ποιος υπάλληλος ή αιρετός την αρχειοθέτησε.

Το πιο βαρύ ερώτημα είναι άλλο: μύρισε κάποιος αέριο και το ανέφερε πριν από την έκρηξη; Ο Βαθρακογιάννης δήλωσε ότι στο Πυροσβεστικό Σώμα δεν είχε γνωστοποιηθεί τέτοια καταγγελία (Euro2day). Η Δημογλίδου είπε ότι αστυνομικοί έλαβαν αναφορές για οσμή «κάποιου αερίου», χωρίς το διαθέσιμο απόσπασμα να προσδιορίζει πότε (ΕΡΤnews). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί καταγραφή κλήσης που να επιβεβαιώνει αναφορά πριν από την έκρηξη· ο κάτοικος Αντώνης Βολανάκης μιλά για κλήσεις σε υπηρεσίες και ελέγχους που μετατέθηκαν για τον Νοέμβριο, χωρίς να ονομάζει καλούντα, παραλήπτη ή ημερομηνία (TVXS).

Η δήλωση της Πυροσβεστικής καλύπτει λοιπόν μόνο τη δική της υπηρεσία. Αν ειδοποιήθηκε η Αστυνομία, η εταιρεία αερίου ή ο Δήμος πριν από τις 07:30 της Παρασκευής, θα το αποδείξουν οι καταγραφές κλήσεων, όχι οι δηλώσεις.

Τι ερευνάται από εδώ και πέρα

Για την αιτία δεν υπάρχει πόρισμα. Εκπρόσωποι της Enaon, της εταιρείας διανομής φυσικού αερίου, είπαν κατά την Καθημερινή ότι στους αρχικούς ελέγχους δεν εντοπίστηκε διαρροή στο δίκτυο ή στην εσωτερική εγκατάσταση, με τους ελέγχους να συνεχίζονται (Καθημερινή). Το προσωρινό αυτό εύρημα δεν αποκλείει προγενέστερη διαρροή, ενώ οι εκτιμήσεις αιρετών στο σημείο για πιθανή πηγή αερίου παραμένουν υποθέσεις.

Μετά τη διάσωση, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς έδωσε εντολή να παραμείνουν στο σημείο πυροσβεστικές δυνάμεις και στελέχη της 1ης ΕΜΑΚ, της ειδικής μονάδας διάσωσης (Parapolitika). Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ, η υπηρεσία της Πυροσβεστικής που ερευνά αίτια πυρκαγιών και εκρήξεων) συνεχίζει την προανάκριση. Από τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, η Πολεοδομία του Δήμου ξεκινά τους αναλυτικούς ελέγχους στατικότητας στα γειτονικά κτίρια (Reader).

Δύο διαφορετικές υπηρεσίες θα απαντήσουν σε δύο διαφορετικά ερωτήματα: η ΔΑΕΕ στο γιατί χάθηκαν έξι άνθρωποι, οι μηχανικοί του Δήμου στο πότε θα γυρίσουν σπίτι τους οι γείτονές τους. Η λογοδοσία θα κριθεί στα αρχεία κλήσεων και στις υπογεγραμμένες αυτοψίες, όχι στις δηλώσεις της πρώτης μέρας.