Κουκάκης: ζητά από το Στρασβούργο έλεγχο της έρευνας υποκλοπών

Ένας δημοσιογράφος που παρακολουθήθηκε ταυτόχρονα από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) και από το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator, ο Θανάσης Κουκάκης, κατέθεσε στις 25 Αυγούστου νέα προσφυγή κατά της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) (News247). Αυτή τη φορά δεν ρωτά αν παρακολουθήθηκε, αλλά αν οι ελληνικές αρχές ερεύνησαν την υπόθεση ανεξάρτητα, αμερόληπτα και αποτελεσματικά. Είναι το ερώτημα που κρίνει αν ένα κράτος μπορεί να λογοδοτήσει όταν πιάνεται να επιτηρεί δημοσιογράφο.

Το δίπολο πάνω στο οποίο πατά η προσφυγή είναι συγκεκριμένο. Τον Φεβρουάριο του 2026 αθηναϊκό δικαστήριο καταδίκασε πρωτοδίκως τέσσερις ιδιώτες συνδεδεμένους με τις εταιρείες Intellexa και Krikel για παραβίαση απορρήτου των επικοινωνιών, επιβάλλοντας τις ανώτατες προβλεπόμενες ποινές (OCCRP, Amnesty). Το ίδιο δικαστήριο έστειλε τη δικογραφία πίσω στην εισαγγελία για να διερευνηθούν κι άλλα πρόσωπα, ακόμη και το ενδεχόμενο κατασκοπείας (BBC). Το σκέλος όμως που αγγίζει την ΕΥΠ και πολιτικά πρόσωπα, η εισαγγελία το άφησε στο αρχείο. Το εργαλείο καταδικάστηκε, ο εντολέας όχι.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Κουκάκης προσφεύγει στο Στρασβούργο, ούτε όμως επανάληψη. Η πρώτη προσφυγή του, με αριθμό 37659/22, έκλεισε το 2024 χωρίς το Δικαστήριο να κρίνει ποτέ την ουσία, για δικονομικό λόγο που συνδεόταν με την εμπιστευτικότητα μιας διαδικασίας φιλικού διακανονισμού (HUDOC, Κανονισμός ΕΔΔΑ). Η ίδια η παρακολούθηση, δηλαδή, δεν κρίθηκε τότε. Η νέα προσφυγή πατά στα μεταγενέστερα.

Μια αλυσίδα αρνήσεων

Και τα μεταγενέστερα είναι μια σειρά αιτημάτων να ξανανοίξει ο φάκελος, που απορρίφθηκαν το ένα μετά το άλλο. Στις 27 Απριλίου 2026 ο τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας έκρινε ότι τα στοιχεία της δίκης δεν ήταν «νέα» ώστε να ανασυρθεί η δικογραφία (enikos.gr). Τον Αύγουστο, ο εισαγγελέας Ευάγγελος Μπακέλας απέρριψε με τέσσερις χωριστές πράξεις νέα αιτήματα, ανάμεσά τους του Αντώνη Σαμαρά, του Χρήστου Σπίρτζη και του δικηγόρου Ζαχαρία Κεσσέ για λογαριασμό θυμάτων. Το σκεπτικό ήταν πάντα το ίδιο: δεν προέκυψαν νέα ουσιώδη στοιχεία, παρά αίτημα να επανεκτιμηθεί ήδη γνωστό υλικό (Dikastiko, Protothema). Αυτή τη διαδοχή αρνήσεων, που η πλευρά Κουκάκη είχε προαναγγείλει ότι θα οδηγούσε στο Στρασβούργο (To Brief), μεταφέρει τώρα η προσφυγή.

Το βάρος πέφτει στον διπλό ρόλο του Τζαβέλλα. Σύμφωνα με τη δημόσια ανακοίνωση των συνηγόρων, ο ίδιος εισαγγελέας που είχε υπογράψει το καλοκαίρι του 2020 τις διατάξεις άρσης του απορρήτου για τον Κουκάκη, ως εποπτεύων εισαγγελικός λειτουργός της ΕΥΠ, έκρινε αργότερα αν θα ξανανοίξει ο φάκελος που άγγιζε την ίδια υπόθεση (in.gr, ΣΚΑΪ). Εκεί, κατά την πλευρά Κουκάκη, τίθεται ζήτημα όχι μόνο πραγματικής αλλά και εμφανιζόμενης αμεροληψίας. Πάνω σε αυτό, η προσφυγή επικαλείται τα άρθρα 6§1, 8, 10 και 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ): δίκαιη κρίση από αμερόληπτο όργανο, ιδιωτική ζωή, ελευθερία του Τύπου και αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα (Dnews).

Γιατί μια φαινομενικά ατομική διαφορά καταλήγει στο ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο; Γιατί όταν παρακολουθείται δημοσιογράφος διακυβεύεται η εμπιστευτικότητα των πηγών του, δηλαδή η δυνατότητα ανθρώπων να καταγγέλλουν την εξουσία χωρίς φόβο. Το Ευρωκοινοβούλιο έχει ήδη συνδέσει το «Predatorgate» με το κράτος δικαίου και τη δικαστική ανεξαρτησία στην Ελλάδα (European Parliament), ενώ η Διεθνής Αμνηστία επιμένει ότι χωρίς λογοδοσία και αποκατάσταση των θυμάτων η υπόθεση δεν κλείνει (Amnesty).

Ο Κουκάκης δεν είναι μόνος σε αυτόν τον δρόμο: στο ίδιο δικαστήριο έχει ήδη προσφύγει και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης (News247). ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ διαβάζουν τις διαδοχικές αρχειοθετήσεις ως «επιχείρηση συγκάλυψης» (Αυγή), ενώ η κυβέρνηση δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για τη νέα προσφυγή.

Το ΕΔΔΑ δεν έχει δημοσιοποιήσει ούτε το δικόγραφο ούτε αριθμό υπόθεσης, άρα ό,τι γνωρίζουμε είναι οι θέσεις της πλευράς Κουκάκη, όχι κρίση του Δικαστηρίου (in.gr). Παράλληλα, στο εσωτερικό, το Συμβούλιο της Επικρατείας (το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο) έχει διατάξει την ΕΥΠ να παραδώσει τον φάκελο της παρακολούθησης, ακόμη και να τον ανασυστήσει αν τον έχει καταστρέψει (Iefimerida). Δεν έχει γίνει γνωστό αν η ΕΥΠ συμμορφώθηκε.

Το Στρασβούργο καλείται τώρα να κρίνει ένα κράτος που καταδίκασε τους χειριστές του Predator και άφησε στο αρχείο το ποιος το παρήγγειλε, με την πόρτα του φακέλου να τη φυλάει ένας εισαγγελέας που είχε ο ίδιος υπογράψει την επισύνδεση.