Από 1η Ιουλίου, 3 ευρώ ανά είδος σε δέματα από Temu και Shein

Από την 1η Ιουλίου 2026 ένα φθηνό αξεσουάρ από Temu, Shein ή AliExpress σταματά να μπαίνει αδασμολόγητο στη χώρα. Η ΑΑΔΕ εξέδωσε στις 24 Ιουνίου την εγκύκλιο Ε.2029/2026 που ενεργοποιεί έναν προσωρινό ειδικό εισαγωγικό δασμό 3 ευρώ σε μικροδέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες (ΑΑΔΕ). Ακούγεται μικρό. Η παγίδα κρύβεται σε μια λέξη που σχεδόν κανείς δεν διάβασε: ο δασμός επιβάλλεται ανά στίχο διασάφησης, δηλαδή ανά ξεχωριστό είδος, όχι ανά φυσικό δέμα.

Αυτή η λεπτομέρεια αλλάζει εντελώς το μαθηματικό. Στίχος διασάφησης είναι η τελωνειακή γραμμή για κάθε διαφορετική κατηγορία προϊόντος (τον λεγόμενο δασμολογικό κωδικό, την ταξινόμηση που λέει στο τελωνείο τι ακριβώς είναι το αντικείμενο). Έτσι ένα δέμα με βιβλίο, σημειωματάριο και στυλό μετράει ως τρία είδη και χρεώνεται 9 ευρώ, ενώ δύο πανομοιότυπα σημειωματάρια στην ίδια γραμμή μένουν στα 3 ευρώ (Newsbeast). Η εγκύκλιος ρητά απαγορεύει την ομαδοποίηση ειδών που κατατάσσονται σε διαφορετικές δασμολογικές διακρίσεις (e-Nomothesia). Όποιος γεμίζει το καλάθι με μικροπράγματα διαφορετικού τύπου, πληρώνει για το καθένα χωριστά.

Η παγίδα του Ιουνίου

Εδώ είναι το σημείο που θα πιάσει αδιάβαστους χιλιάδες αγοραστές. Ο χρονικός κόφτης δεν είναι το πότε πάτησες «αγορά» ούτε το πότε έφυγε το δέμα από την Κίνα. Είναι το πότε υποβάλλεται η τελωνειακή διασάφηση εισαγωγής (τύπου H1 ή H7) στο τελωνείο. Το μέτρο εφαρμόζεται σε όσες διασαφήσεις υποβάλλονται από την 1η Ιουλίου και μετά (νομικό κείμενο). Πρακτικά: μια παραγγελία που έκανες και πλήρωσες τον Ιούνιο, αλλά φτάνει στο ελληνικό τελωνείο τις πρώτες μέρες του Ιουλίου, επιβαρύνεται κανονικά. Το «το παρήγγειλα νωρίτερα» δεν σε σώζει, αν το δέμα περάσει το τελωνειακό στάδιο μετά την έναρξη (CNN Greece).

Ποιος πληρώνει; Νομικά, τον δασμό τον καταβάλλει ο διασαφιστής, δηλαδή η πλατφόρμα, ο πωλητής ή η μεταφορική. Οικονομικά, όμως, το κόστος μπορεί κάλλιστα να μετακυλιστεί στον αγοραστή, είτε μέσα στην τιμή στο checkout είτε ως χρέωση εκτελωνισμού στην παραλαβή (e-forologia).

Γιατί τώρα, και ποιον χτυπά

Πίσω από το μέτρο βρίσκεται η κατάργηση της παλιάς τελωνειακής απαλλαγής (του ορίου de minimis) για αποστολές έως 150 ευρώ από τρίτες χώρες. Ο κανόνας είχε σχεδιαστεί ως διοικητική ευκολία για σποραδικές, μικρές εισαγωγές. Σήμερα δεν αντέχει: περίπου 12 εκατομμύρια δέματα την ημέρα, διπλάσια από πέρυσι, κατακλύζουν τα τελωνεία της ΕΕ, με τον συνολικό αριθμό να φτάνει τα 4,6 δισ. δέματα χαμηλής αξίας το 2024, σύμφωνα με την Κομισιόν (European Commission).

Το 3ευρο είναι προσωρινή γέφυρα μέχρι την 1η Ιουλίου 2028, ώσπου να στηθεί το νέο ψηφιακό τελωνειακό σύστημα της ΕΕ που θα επιτρέπει κανονικό υπολογισμό δασμών ανά προϊόν (EUR-Lex). Το επιχείρημα υπέρ είναι οι ίσοι όροι: ο Ευρωπαίος έμπορος εισάγει χονδρικά, πληρώνει δασμούς, ελέγχους ασφάλειας και συμμόρφωση, ενώ οι direct-from-China πλατφόρμες έστελναν φθηνά απευθείας στον καταναλωτή χωρίς τα ίδια βάρη. Το Ευρωκοινοβούλιο συνδέει τον όγκο με υποδήλωση αξίας σε περίπου 65% των δεμάτων και αυξημένο κίνδυνο μη συμμορφούμενων προϊόντων (European Parliament).

Το αντεπιχείρημα είναι ότι ένα σταθερό ποσό βαραίνει αναλογικά πιο πολύ το φθηνό καλάθι. Ένα αντικείμενο 4 ευρώ, αν μετακυλιστεί όλο το κόστος, πάει στα 7 (αύξηση 75%), ενώ ένα καλάθι 10 ευρώ με δύο διαφορετικά είδη φτάνει στα 16 (OT). Όσο μεγαλύτερη η αγορά, τόσο μικρότερο το ποσοστιαίο χτύπημα. Το μέτρο, δηλαδή, λειτουργεί παλινδρομικά: πιέζει περισσότερο αυτόν που ψωνίζει τα πιο μικρά ποσά.

Αν οι πλατφόρμες απορροφήσουν μέρος του κόστους, σπρώξουν μεγαλύτερα καλάθια ή μεταφέρουν αποθέματα σε ευρωπαϊκές αποθήκες όπου ο έλεγχος γίνεται χονδρικά, τα 3 ευρώ δεν θα αλλάξουν τη ροή των αγορών, παρά μόνο τη διαδρομή τους (Le Monde). Τότε το πραγματικό ερώτημα δεν θα είναι πόσο πληρώνει ο καταναλωτής, αλλά αν το τελωνείο κατάφερε όντως να δει τι περνά από μπροστά του.