Πέντε χρόνια ζητά η Κοβέσι, δύο έδωσε ο Άρειος Πάγος

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προσέφυγε στη Διοικητική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ζητώντας να ακυρωθεί η διετής παράταση που έδωσε το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο στους τρεις Έλληνες Ευρωπαίους εισαγγελείς, αντί της πενταετίας που είχε ορίσει η ίδια. Η υπόθεση κρίνεται στις 24 Ιουνίου και θεωρείται ο προθάλαμος για το Δικαστήριο της ΕΕ, με φόντο τις ανοιχτές δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τα Τέμπη.

Με μια ματιά:

• Το Κολέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ζήτησε πέντε χρόνια, ο Άρειος Πάγος έδωσε δύο.
• Οι τρεις εισαγγελείς χειρίζονται τις δικογραφίες ΟΠΕΚΕΠΕ και Σύμβασης 717 για τα Τέμπη.
• Το ερώτημα: ποιος ελέγχει το χρονοδιάγραμμα μιας ευρωπαϊκής έρευνας, οι Βρυξέλλες ή η Αθήνα.

Το Κολέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) ζήτησε πέντε χρόνια. Ο Άρειος Πάγος έδωσε δύο. Αυτή η διαφορά των τριών ετών, που μοιάζει με υπηρεσιακή λεπτομέρεια, είναι σήμερα το πεδίο μιας θεσμικής σύγκρουσης ανάμεσα στη Λάουρα Κοβέσι και την ελληνική δικαστική ηγεσία. Η Ευρωπαία Εισαγγελέας προσέφυγε ζητώντας να ακυρωθεί η διετής παράταση και να αναγνωριστεί η πενταετής ανανέωση που είχε ήδη αποφασίσει η ίδια (ProtoThema, iefimerida).

Γιατί ο χρόνος είναι το διακύβευμα

Οι τρεις εντεταλμένοι Ευρωπαίοι εισαγγελείς, η Πόπη Παπανδρέου, η Χαρίκλεια Θάνου και ο Διονύσιος Μουζάκης, δεν είναι τυχαία πρόσωπα σε έναν οργανωτικό πίνακα. Είναι οι λειτουργοί που «τρέχουν» στο ελληνικό δικαστικό σύστημα τις έρευνες της EPPO για χρήματα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Και οι φάκελοι που κρατούν είναι ανοιχτοί και ενεργοί.

Στον ΟΠΕΚΕΠΕ, η ΕΡΤ μετέδωσε ότι Παπανδρέου και Μουζάκης συνέταξαν τις τρεις τελευταίες δικογραφίες που εστάλησαν στη Βουλή για ενδεχόμενες ευθύνες δύο πρώην υπουργών και 13 βουλευτών (ERT). Η Θάνου εισηγήθηκε την ενοχή 13 κατηγορουμένων σε υπόθεση παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων στη Φθιώτιδα, όπου 12 πρόσωπα φέρονται να έλαβαν πάνω από 440.000 ευρώ (Alfavita, Star).

Παράλληλα, η EPPO έχει ενεργό ρόλο και στη Σύμβαση 717, τη σύμβαση για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση του σιδηροδρομικού δικτύου που βρέθηκε στο επίκεντρο μετά τα Τέμπη. Η Ευρωπαία ανακρίτρια κάλεσε 23 μη πολιτικά πρόσωπα να απολογηθούν για κακουργήματα γύρω από τη μη εκτέλεσή της (Liberal).

Εδώ είναι ο μηχανισμός που κάνει τη θητεία να μετράει. Η διετία δόθηκε με ρητό όριο: για να «ολοκληρώσουν τις εκκρεμείς δικογραφίες», όχι να αναλάβουν νέες (ProtoThema, ERT). Αν κάποιος μπορεί να συντομεύει τη θητεία ενός εισαγγελέα που ενοχλεί, αποκτά μοχλό πίεσης στην έρευνα. Γι' αυτό η Κοβέσι μιλά για πλήγμα στην ανεξαρτησία της EPPO στην Ελλάδα και επικαλείται την υποχρέωση ειλικρινούς συνεργασίας του άρθρου 4(3) της Συνθήκης (EPPO).

Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο

Στον πυρήνα δεν είναι το «δύο ή πέντε». Είναι ποιος αποφασίζει. Ο Κανονισμός 2017/1939 ορίζει ρητά ότι οι εντεταλμένοι Ευρωπαίοι εισαγγελείς διορίζονται από το Κολέγιο της EPPO για ανανεώσιμη πενταετή θητεία (EUR-Lex). Το ισχυρότερο επιχείρημα της Κοβέσι είναι απλό: μια εθνική «διετής παράταση» ξαναγράφει σε εθνικό επίπεδο έναν δεσμευτικό ευρωπαϊκό κανόνα.

Η ελληνική πλευρά αντιτείνει ότι οι τρεις παραμένουν Έλληνες δικαστικοί λειτουργοί, άρα η υπηρεσιακή τους κατάσταση υπάγεται στις συνταγματικές αρμοδιότητες του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου, που τους ανανέωσε για δύο χρόνια τον Μάιο (To Brief). Το πλήρες σκεπτικό του Συμβουλίου δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Η κυβέρνηση κρατά σιωπηρή απόσταση: η γραμμή Φλωρίδη είναι ότι οι ελληνικές ρυθμίσεις «δεν θίγουν» την EPPO και ότι αποφασίζει θεσμικά η Δικαιοσύνη. Έτσι, η σύγκρουση εμφανίζεται ως τεχνική διαφορά EPPO και Αρείου Πάγου, όχι ως μέτωπο του Μαξίμου.

Για τον πολίτη, το πρακτικό διακύβευμα δεν είναι ότι «κόβονται αύριο επιδοτήσεις». Είναι ο χρόνος. Αλλαγή χειριστή σε σύνθετους φακέλους σημαίνει καθυστερήσεις, απώλεια συσσωρευμένης γνώσης και πιο αβέβαιη διαδρομή για να ανακτηθούν χρήματα και να αποδοθούν ευθύνες (Documento).

Η προσφυγή συζητείται στις 24 Ιουνίου, λίγο πριν λήξει το δικαστικό έτος (Enikos). Ό,τι κι αν κρίνει η Ολομέλεια, λίγοι θεωρούν ότι εκεί κλείνει η υπόθεση. Είναι ο εσωτερικός προθάλαμος πριν το Δικαστήριο της ΕΕ, όπου θα κριθεί το ερώτημα που η Αθήνα προτιμά να μη θέσει ανοιχτά: αν το ελληνικό κράτος μπορεί να ρυθμίζει το χρονόμετρο μιας ευρωπαϊκής έρευνας που το αφορά.