Ναυάγιο νότια της Γαύδου: 51 διασωθέντες, δεκάδες αγνοούμενοι

Μια λέμβος με δεκάδες μετανάστες ανατράπηκε το βράδυ της Κυριακής 13 Σεπτεμβρίου περίπου 38 ναυτικά μίλια (γύρω στα 70 χιλιόμετρα) νότια της Γαύδου, του νησιού στα νότια άκρα της Κρήτης. Παραπλέοντα πλοία περισυνέλεξαν 51 ανθρώπους (Newsit, Euronews), ενώ, σύμφωνα με μαρτυρίες επιζώντων, στη λέμβο επέβαιναν συνολικά 77 (News247). Η επιχείρηση παραμένει σε εξέλιξη πάνω σε μια θαλάσσια διαδρομή που τους τελευταίους μήνες έχει μετατρέψει το μικρό ακριτικό νησί σε πρώτη γραμμή του μεταναστευτικού προς την Ευρώπη.

Η λέμβος εντοπίστηκε ημιβυθισμένη, με τον συντονισμό να τον έχει αναλάβει το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ), το κέντρο του Λιμενικού που αναλαμβάνει κάθε τέτοιο περιστατικό στη θαλάσσια περιοχή ευθύνης της χώρας (Euronews). Πέρα από τους 51, ένας ακόμη άνθρωπος ανασύρθηκε χωρίς τις αισθήσεις του. Ορισμένα δημοσιεύματα τον χαρακτηρίζουν νεκρό (Newsit), τα ίδια όμως κείμενα αποφεύγουν τη λέξη, και επίσημη ή ιατρική επιβεβαίωση της έκβασής του δεν είχε δοθεί (in.gr). Αν η μαρτυρία των 77 ισχύει, αναζητούνται ακόμη περίπου 25 άνθρωποι, ένας αριθμός που δεν στηρίζεται σε αυτοτελή καταμέτρηση αλλά σε όσα είπαν όσοι επέζησαν.

Στην περιοχή επιχειρούσαν ήδη τέσσερα παραπλέοντα πλοία, μαζί με δύο σκάφη και ένα εναέριο μέσο της Frontex, της ευρωπαϊκής υπηρεσίας συνόρων. Προς το σημείο κατευθύνονταν ναυαγοσωστικό του Λιμενικού, ένα ακόμη σκάφος της Frontex, ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (Enikos). Ποιο πλοίο περισυνέλεξε πόσους, ποια ήταν η πρώτη ειδοποίηση και η ακριβής ώρα της ανατροπής δεν έχουν διευκρινιστεί δημόσια. Η ίδια η αναζήτηση, πάντως, δεν έχει νομική προθεσμία: η διεθνής Σύμβαση για τη Θαλάσσια Έρευνα και Διάσωση προβλέπει ότι συνεχίζεται όσο υπάρχει εύλογη ελπίδα εντοπισμού επιζώντων (IMO).

Νότια της Κρήτης, τα εθνικά νούμερα δεν φτάνουν

Η θέση εντοπισμού δεν φανερώνει από μόνη της αφετηρία, και πού ξεκίνησε ή πόσο κράτησε το ταξίδι της συγκεκριμένης λέμβου δεν έχει επιβεβαιωθεί. Σταθερή, όμως, είναι η ίδια η διαδρομή. Μέσα στον Σεπτέμβριο το Λιμενικό κατέγραψε 75 ανθρώπους σε δύο λέμβους νότια της Γαύδου στις 3 του μήνα (Λιμενικό), 158 σε τέσσερα περιστατικά στις 7 και 8 (Enikos) και άλλους 79 στις 10, στους Καλούς Λιμένες και τον Καραβέ Γαύδου (Παραπολιτικά). Το μοτίβο δεν είναι καινούργιο: ήδη τον Αύγουστο, όταν καταγράφηκαν 683 αφίξεις σε 48 ώρες, η κριτική στην κυβερνητική γραμμή πίεζε ότι η ρητορική της αποτροπής δεν ανταποκρίνεται σε ροές που έχουν αλλάξει κλίμακα (To Brief).

Στις 5 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης επικαλέστηκε περίπου 20.000 λιγότερες παράνομες αφίξεις σε εθνικό επίπεδο και χαρακτήρισε τη Λιβύη «το μεγάλο πρόβλημα» (Capital). Το νούμερο, όμως, είναι πανελλαδικό και αφορά κυρίως το Αιγαίο και τον Έβρο, όχι το κομμάτι του χάρτη όπου η πίεση δεν αποτυπώνεται στους εθνικούς δείκτες. Το ίδιο ισχύει και για τις ενισχύσεις: οι 420 προσλήψεις και τα νέα μέσα που παρουσίασε στις 27 Αυγούστου ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας αφορούσαν κυρίως το Αιγαίο και τη Ρόδο (Πρώτο Θέμα).

Μέχρι το πρωί της Δευτέρας 14 Σεπτεμβρίου, η τελευταία επιβεβαιωμένη εικόνα παρέμενε αυτή: 51 άνθρωποι διασωμένοι από παραπλέοντα πλοία, ένας ανασυρμένος χωρίς τις αισθήσεις του και μια αναζήτηση που, με βάση τη μαρτυρία των επιζώντων, αφορούσε ακόμη περίπου 25 ανθρώπους. Νεότερος επίσημος απολογισμός δεν είχε δοθεί. Βέβαιοι είναι μόνο οι 51 που σώθηκαν· όλα τα υπόλοιπα κρέμονται από έναν αριθμό που είπαν όσοι επέζησαν.