Drones βύθισαν φορτηγό ανοιχτά της Βουλγαρίας, αγνοούνται ναυτικοί

Drones (μη επανδρωμένα αεροσκάφη) χτύπησαν τα ξημερώματα της Τρίτης 13 Οκτωβρίου δύο εμπορικά πλοία ανοιχτά της βουλγαρικής ακτής. Και οι 15 ναυτικοί του Chelsea 3 βγήκαν ζωντανοί στη στεριά. Το HS Dignity βυθίστηκε και η αναζήτηση του πληρώματός του συνεχιζόταν (AP). Είναι το τρίτο περιστατικό με εμπορικά πλοία σε εννέα ημέρες στη δυτική Μαύρη Θάλασσα, ανοιχτά της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, δύο χωρών του ΝΑΤΟ (Ρουμανική Ναυτική Αρχή).

Το Chelsea 3, με σημαία Μάλτας, εξέπεμψε σήμα κινδύνου ανάμεσα στη 01:15 και τη 01:30 ανατολικά της Μπιάλα. Έως τις 04:43 το βουλγαρικό περιπολικό Burgas είχε περισυλλέξει και τους 15 ναυτικούς του, επτά Ουκρανούς και οκτώ Αζέρους, και στις 07:15 τους αποβίβασε στη στεριά (BTA).

Αργότερα αναφέρθηκε δεύτερο πλοίο σε κίνδυνο, ανατολικά του Κράπετς, και εκεί η έκβαση ήταν άλλη. Το HS Dignity βυθίστηκε. Οι πρώτες μεταδόσεις έδιναν πέντε διασωθέντες και 11 αγνοουμένους (Reuters). Αργότερα ο υπουργός Άμυνας Ντιμίταρ Στογιάνοφ ανέβασε τους διασωθέντες σε έξι, από πλήρωμα 16 ατόμων (BTA). Ενιαίος τελικός απολογισμός δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Το πλοίο που οι πρώτες ειδήσεις έδωσαν για βυθισμένο έβγαζε στην πραγματικότητα ναυαγούς από το νερό. Αρχικά είχε ονομαστεί ως βυθισμένο το Azov Concord, πλοίο τουρκικής διαχείρισης. Στην πραγματικότητα το Azov Concord περισυνέλεξε τέσσερις ναυτικούς του HS Dignity, και ένα τρίτο σκάφος, το Skandi Asserter, ανέσυρε τον πέμπτο (Patronlar Dünyası). Τη διόρθωση κατέγραψε η γερμανική Tagesschau, όταν η βουλγαρική προεδρία ταυτοποίησε το πλοίο που χάθηκε (Tagesschau).

Η αλυσίδα των περιστατικών ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου, όταν πλοίο βυθίστηκε κοντά στη Ρουμανία, με δύο νεκρούς και 11 διασωθέντες (Ρουμανική Ναυτική Αρχή). Την επομένη δύο φορτηγά χτυπήθηκαν περίπου 80 ν.μ. από τη βουλγαρική ακτή (BNR). Στις 13 Οκτωβρίου τα πλήγματα έγιναν στα 16 με 18 ν.μ. (BNR), δηλαδή τέσσερις με πέντε φορές πιο κοντά στη στεριά μέσα σε μία εβδομάδα. Η επανάληψη πάντως δεν αποδεικνύει κοινό δράστη, αφού οι θέσεις, τα πλοία και τα αναφερόμενα μέσα διαφέρουν.

Η Σόφια δεν κατονομάζει δράστη

Ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ συγκάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας και ζήτησε τη συνδρομή του ΝΑΤΟ και της ΕΕ για την έρευνα και την επιτήρηση (Politico). Κάλεσε επίσης τη Ρωσίδα πρέσβειρα Ελεονόρα Μιτροφάνοβα, δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι η Σόφια δεν διαθέτει καταληκτικά στοιχεία για την προέλευση των μη επανδρωμένων (βουλγαρική κυβέρνηση). Η πρέσβειρα απάντησε ότι δεν είχε ενημέρωση από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας. Δεν απέκλεισε «πρόκληση τρίτου μέρους», χωρίς να παρουσιάσει στοιχείο (Balkan Insight).

Κίεβο και Μόσχα δίνουν αντίθετες εκδοχές. Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα απέδωσε τα πλήγματα στη Ρωσία (AP). Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είχε προειδοποιήσει στις 2 Οκτωβρίου ότι πλοία που μεταφέρουν όπλα, πυρομαχικά ή καύσιμα για τις ουκρανικές δυνάμεις μπορεί να πληγούν (Vedomosti). Ήταν γενική θέση και δεν αφορούσε ρητά αυτά τα δύο πλοία. Ίχνη εκτόξευσης, δεδομένα ραντάρ ή ταυτοποίηση συντριμμιών που να δείχνουν χειριστή δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε μίλησε τηλεφωνικά με τον Ράντεφ. Υποσχέθηκε στενή συνεργασία, παρακολούθηση της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα και προσαρμογή της αμυντικής στάσης «όπως χρειάζεται» (Ρούτε). Νέα επιχείρηση επιτήρησης δεν ανακοινώθηκε. Τα πλοία ήταν ξένης σημαίας και χτυπήθηκαν στην ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, όπου το παράκτιο κράτος έχει δικαιώματα εκμετάλλευσης πόρων αλλά όχι κυριαρχία εδάφους). Γι' αυτό το Άρθρο 5 (η ρήτρα ότι επίθεση σε έναν σύμμαχο είναι επίθεση σε όλους) δεν ενεργοποιείται αυτόματα (Βορειοατλαντική Συνθήκη).

Η Σόφια κινείται και μόνη της. Ο Στογιάνοφ προανήγγειλε δύο επιπλέον μη επανδρωμένα συστήματα, πρόσθετα αντιαεροπορικά μέσα και συνάντηση με τη Ρουμανία και την Τουρκία (BNR). Προς το παρόν πρόκειται για ανακοινώσεις και όχι για ανάπτυξη μέσων.

Η βουλγαρική κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι τα ασφάλιστρα ανεβαίνουν και ότι μεταφορείς αρνούνται φορτία προς βουλγαρικά λιμάνια. Δεν δίνει όμως μεγέθη ή ονόματα (βουλγαρική κυβέρνηση). Ήδη πριν από τα νέα πλήγματα, παράγοντες της αγοράς μιλούσαν για άνοδο της προσαύξησης πολεμικού κινδύνου στη Μαύρη Θάλασσα από περίπου 0,1% σε 0,5% της αξίας του πλοίου (Fakti). Αυτό σημαίνει πενταπλάσιο κόστος για το ίδιο ταξίδι.

Στο μεταξύ, η επιχείρηση έρευνας ανατολικά του Κράπετς συνεχιζόταν με κρατικά και εμπορικά σκάφη. Με την πρώτη καταμέτρηση αγνοούνται 11 ναυτικοί του HS Dignity, με τη νεότερη δήλωση του Στογιάνοφ δέκα (Reuters, BTA). Τον τελικό αριθμό χρωστά η βουλγαρική υπηρεσία διάσωσης, και ως τότε κάθε νούμερο χρειάζεται νέα επιβεβαίωση.