Κλειστό το λιμάνι Μυτιλήνης: Μηδέν ευρώ στους κτηνοτρόφους, 8 εκατομμύρια στα τυροκομεία

Τα ράφια στη Μυτιλήνη αδειάζουν, οι κτηνοτρόφοι κρατούν το λιμάνι κλειστό για έκτη μέρα και σήμερα αποφασίζουν αν θα μπλοκάρουν και τους επιβάτες (To Brief). Η τοπική κρίση όμως κρύβει μια εθνική επιλογή που κοστίζει πολύ περισσότερο από τα άδεια ψυγεία της Λέσβου.

Η Κύπρος αντιμετώπισε τον ίδιο ιό, τον ίδιο ορότυπο SAT1. Ενεργοποίησε το EU Crisis Reserve και εξασφάλισε €28 εκατ., το 75% από ευρωπαϊκά κονδύλια (UFU). Η Ελλάδα, με 43 επιβεβαιωμένες εστίες, δεν έχει υποβάλει αίτηση. Ανακοίνωσε €8 εκατ. από τον εθνικό προϋπολογισμό (capital.gr), αποκλειστικά για τυροκομικές επιχειρήσεις. Οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν λάβει ούτε ευρώ.

Δεν είναι η πρώτη φορά. Πλημμύρες Έβρου, ευλογιά αιγοπροβάτων, Λήμνος: κάθε φορά η κυβέρνηση επιλέγει εθνική χρηματοδότηση αντί ευρωπαϊκής (To Brief). Το πλαίσιο de minimis (μέγιστο περίπου €20.000 ανά δικαιούχο) αποφεύγει τον έλεγχο κρατικών ενισχύσεων της Κομισιόν, αλλά αφήνει τους κτηνοτρόφους με αποζημίωση κάτω από το ένα τρίτο της πραγματικής ζημιάς.

Ο ΕΛΓΑ πληρώνει το νεκρό ζώο, όχι το χαμένο γάλα

Ο μηχανισμός αποζημίωσης σχεδιάστηκε για καιρικά φαινόμενα, όχι για επιζωοτίες. Καλύπτει τη θανάτωση ζώων. Το γάλα που δεν παραδίδεται, τα αρνιά που δεν πωλούνται, οι ζωοτροφές που αγοράστηκαν και μένουν αχρησιμοποίητες, αυτά δεν υπάρχουν στον υπολογισμό. Οι κτηνοτρόφοι ζητούν αποζημίωση εντός 90 ημερών, όπως προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός (News247). Η σχετική ΚΥΑ δεν έχει εκδοθεί, ενώ η προθεσμία λήγει τον Ιούνιο.

Τοπικός αποκλεισμός, εθνικός λογαριασμός

Η ανάκληση του καθεστώτος χώρας ελεύθερης αφθώδους πυρετού, στις 15 Μαρτίου, αφορά ολόκληρη την Ελλάδα. Οι εξαγωγές φέτας έφτασαν €1,038 δισ. το 2024 (Tridge). Η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο (αγορά €111 εκατ. ετησίως) έχουν ήδη επιβάλει περιορισμούς. Η EDOF (η ελληνική ομοσπονδία γαλακτοκομικών) εκτιμούσε στα τέλη Μαρτίου πτώση παραγωγής κατά 20.000 τόνους για το 2026 (CGTN).

Και εδώ βρίσκεται η ρίζα του προβλήματος: δεν υπάρχει εμβόλιο SAT1 στην Τράπεζα Εμβολίων της ΕΕ (WOAH). Η μόνη λύση παραμένει η μαζική θανάτωση, που στη Λέσβο σημαίνει εξόντωση κοπαδιών δεκαετιών. Η αποκατάσταση, ακόμα κι αν σταθεροποιηθεί η κατάσταση τώρα, χρειάζεται τουλάχιστον 12 μήνες χωρίς νέο κρούσμα.