Βουτιά 16% στο πετρέλαιο: Γιατί φόροι και κατεστραμμένες υποδομές παρατείνουν την κρίση

Οι αγορές πανηγύρισαν. Το Brent έπεσε από τα $110 στα $92 το βαρέλι μέσα σε ώρες, μόλις ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσαν εκεχειρία δύο εβδομάδων (NPR). Πτώση 16% σε μία ημέρα, η μεγαλύτερη από το 2020. Ο Έλληνας που πλήρωνε 2,06 €/λίτρο αμόλυβδη θα περίμενε ανάλογη ανακούφιση. Δεν θα τη δει.

Η αριθμητική είναι αμείλικτη. Οι φόροι (ΕΦΚ και ΦΠΑ) αποτελούν το 54% της τιμής αντλίας (Greek Reporter). Ο ΕΦΚ είναι σταθερός στα 0,70 €/λίτρο από το 2017, ανεξαρτήτως τιμής αργού. Αυτό σημαίνει ότι μια πτώση 16% στο Brent μεταφράζεται σε μείωση μόλις 0,10-0,13 €/λίτρο στην αντλία, και αυτή σε 4-6 εβδομάδες (Libre.gr). Πρακτικά: από 2,06 στο 1,93-1,97 €, αν όλα πάνε καλά. Η Ελλάδα παραμένει η 9η πιο ακριβή χώρα στον κόσμο σε καύσιμα, πίσω από χώρες με πολύ υψηλότερο εισόδημα (Greek Reporter).

Τρεις αλήθειες πίσω από τους τίτλους

Η πρώτη αφορά τι ακριβώς έπεσε. Σύμφωνα με ανάλυση της αγοράς, το 85% της ανόδου από τα $70 στα $110 ήταν κερδοσκοπικό «war premium» και φόβος, όχι πραγματική μεταβολή προσφοράς-ζήτησης (The Middle East Insider). Αυτό εξαφανίστηκε με μια δήλωση. Η υποδομή όμως παραμένει σπασμένη.

Η δεύτερη αφορά το Κατάρ. Ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν το τερματικό LNG Ras Laffan στις 18 Μαρτίου, βγάζοντας εκτός λειτουργίας το 17% της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η QatarEnergy εκτιμά 3-5 χρόνια για πλήρη αποκατάσταση (S&P Global). Αυτό δεν θεραπεύεται με διπλωματία. Οι στρόβιλοι που χρειάζονται αντικατάσταση κατασκευάζονται από τρεις εταιρείες παγκοσμίως, με λίστα αναμονής 2-4 ετών.

Η τρίτη αφορά τη Ρωσία. Την ώρα που η Δύση πολεμούσε το Ιράν, η Μόσχα εισέπραττε ~150 εκατ. δολάρια επιπλέον ημερησίως (Moscow Times). Το ρωσικό Urals, που πωλούνταν με έκπτωση $25 κάτω του Brent λόγω κυρώσεων, ξαφνικά πουλήθηκε με premium +$6 (Carnegie Endowment). Δύο εβδομάδες πολέμου κάλυψαν τέσσερις μήνες κυρώσεων. Τα χρήματα πήγαν κατευθείαν σε στρατιωτικές δαπάνες στην Ουκρανία.

Γι' αυτό ο IEA επιμένει ότι αυτή παραμένει η χειρότερη ενεργειακή κρίση 50 ετών (OGJ): 40 ενεργειακές εγκαταστάσεις σε 9 χώρες υπέστησαν φυσικές ζημιές, τα ασφάλιστρα πλοίων αυξήθηκαν έως 10.000%, και 800 πλοία περιμένουν ακόμα να περάσουν τα Στενά. Η εκεχειρία λήγει σε 14 ημέρες. Οι τιμές μπορεί να γυρίσουν πάνω από $110 σε μία νύχτα. Η υποδομή θα χρειαστεί χρόνια.