Μισοί στην Ελλάδα δηλώνουν ότι δεν αντέχουν απρόοπτο έξοδο

Ένας στους δύο κατοίκους της Ελλάδας ζει σε νοικοκυριό που δηλώνει ότι δεν έχει περιθώριο για ένα αναγκαίο έξοδο που δεν περίμενε. Το ποσοστό ήταν 50,5% το 2025, το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ο μέσος όρος είναι 29,2% (Eurostat, ΕΛΣΤΑΤ). Το ελληνικό ποσοστό και η πρώτη θέση είχαν δημοσιευθεί από τις 10 Ιουλίου (Kathimerini). Σήμερα η Eurostat τα παρουσίασε σε σύντομη ανακοίνωση μαζί με όλες τις χώρες της Ένωσης, και η σύγκριση δείχνει ότι η Ελλάδα χειροτέρεψε τη χρονιά που η Ευρώπη βελτιωνόταν.

Ο αριθμός προέρχεται από την EU-SILC, την ευρωπαϊκή έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης, την οποία στην Ελλάδα διεξάγει η ΕΛΣΤΑΤ. Στην ερώτηση απαντά ένας εκπρόσωπος του νοικοκυριού, και η απάντησή του μετρά για όλα τα μέλη, και για τα παιδιά. Γι' αυτό το 50,5% είναι ποσοστό ανθρώπων και όχι νοικοκυριών (μεταδεδομένα ΕΛΣΤΑΤ/Eurostat). Η επίσημη παρουσίαση δεν αναφέρει το ποσό του εξόδου· ρεπορτάζ το τοποθετούν γύρω στα 500 ευρώ (CretaLive). Η έρευνα δεν ελέγχει λογαριασμούς ούτε καταθέσεις. Καταγράφει τι δηλώνει το ίδιο το νοικοκυριό για το αν έχει απόθεμα.

Στα φτωχά νοικοκυριά την αδυναμία τη δηλώνουν πρακτικά όλοι (99,9%). Το πρόβλημα όμως δεν σταματά στο όριο της φτώχειας, αφού την ίδια αδυναμία δηλώνει και το 38,5% όσων ζουν πάνω από αυτό (ΕΛΣΤΑΤ). Το συνολικό ποσοστό, δηλαδή, δεν το ανεβάζουν μόνο οι φτωχοί.

Η Ευρώπη βελτιώθηκε, η Ελλάδα όχι

Το 2024 το ελληνικό ποσοστό ήταν 43,9%, οπότε μέσα σε έναν χρόνο ανέβηκε κατά 6,6 ποσοστιαίες μονάδες (The Press Project, Atlias). Την ίδια περίοδο ο ευρωπαϊκός μέσος όρος υποχώρησε από 30% σε 29,2% (Eurostat). Βελτιώθηκε και η Βουλγαρία, από 45,6% σε 42,4%, αν και έμεινε τρίτη χειρότερη στην Ένωση (Fakti). Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος έχει πάντως κι αυτός μια ομάδα που χειροτέρεψε: σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανάμεσα σε όσους κινδυνεύουν από φτώχεια στην ΕΕ το ποσοστό ανέβηκε από 59,8% σε 61,2% (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Για την ελληνική άνοδο χρειάζεται μία επιφύλαξη. Το 2020 το ποσοστό ήταν 50,7%, οπότε το 2025 επέστρεψε περίπου εκεί όπου βρισκόταν πέντε χρόνια νωρίτερα (Atlias). Καμία δημοσιευμένη ανάλυση δεν εξηγεί γιατί η Ελλάδα κινήθηκε αντίθετα από την Ευρώπη. Υπάρχουν μόνο στοιχεία πλαισίου. Σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το συνολικό πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα (δηλαδή αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός) ανέβηκε 1,7% στο πρώτο εξάμηνο του 2025 (in.gr). Οι πραγματικοί μισθοί όμως έπεσαν 0,5% το πρώτο και 1,1% το δεύτερο τρίμηνο, κατά το ΚΕΠΕ (το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών), παρότι αυξάνονταν οι ονομαστικές αμοιβές και η απασχόληση (in.gr). Αυτές οι ενδείξεις ταιριάζουν με την εικόνα, αλλά δεν αποδεικνύουν την αιτία.

Ο πίνακας της Eurostat περιέχει τα στοιχεία του 2025 από τις 20 Οκτωβρίου. Η ανάλυση που ακολούθησε στις 22 Οκτωβρίου εξέταζε και έναν δεύτερο δείκτη: στην Ελλάδα το 41,8% ζούσε σε νοικοκυριά που είχαν καθυστερήσει ενοίκιο, στεγαστικό, λογαριασμό ή δόση, έναντι 9,2% στην ΕΕ (πίνακας Eurostat, Eurostat). Αυτός ο δείκτης μετρά πληρωμές που ήδη καθυστέρησαν, όπως και οι απλήρωτοι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας που καταγράψαμε πριν από δύο ημέρες (To Brief). Το 50,5% μετρά κάτι άλλο: την έλλειψη αποθέματος για ένα έξοδο που δεν έχει έρθει ακόμη.

Η σημερινή ανακοίνωση δεν περιέχει νέα ελληνική μέτρηση, αλλά δείχνει καθαρά την πορεία της χώρας σε σχέση με την υπόλοιπη Ένωση. Σε μια χρονιά που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος και η Βουλγαρία βελτιώθηκαν, η Ελλάδα γύρισε στο επίπεδο του 2020. Σήμερα απέχει σχεδόν επτά μονάδες από τη δεύτερη Λετονία (43,7%) και πάνω από είκοσι από τον μέσο όρο (Eurostat).