Τα 570.000 ευρώ του ΕΛΚ στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ερευνά δύο συμβάσεις του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) με εταιρείες Ελλήνων συμβούλων. Αυτό αναφέρει κοινό ρεπορτάζ των Follow the Money, Inside Story και Süddeutsche Zeitung που δημοσιεύθηκε σήμερα. Το ΕΛΚ, η ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια της ΝΔ, πλήρωσε στις δύο εταιρείες περίπου 570.000 ευρώ, όμως το Ευρωκοινοβούλιο αναγνώρισε ως επιλέξιμα για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μόλις περίπου 115.000 (Follow the Money). Η EPPO δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια την έρευνα (Politico).

Οι συμβάσεις υπογράφηκαν το 2022, λίγο αφότου ο Μάνφρεντ Βέμπερ ανέλαβε την προεδρία του ΕΛΚ και ο Θανάσης Μπακόλας τη γενική γραμματεία. Το Follow the Money αποκάλυψε την υπόθεση φέτος τον Απρίλιο. Σύμφωνα με εκείνο το ρεπορτάζ, την υπογραφή έβαλε ο Μπακόλας και οι αντισυμβαλλόμενοι ήταν δύο εταιρείες: η βελγική Campaign Lab του Γεράσιμου Ζαγορίτη, που είχε εργαστεί για δύο ευρωβουλευτές της ΝΔ, και η κυπριακή HD Heavyweight του Έρικ Θανόπουλου Παρκς, που είχε συμβουλεύσει τη ΝΔ και τον Κυριάκο Μητσοτάκη (Follow the Money).

Συμβαλλόμενος όμως ήταν το ΕΛΚ ως ευρωπαϊκό κόμμα, όχι η ΝΔ. Κανένα δημόσιο στοιχείο δεν δείχνει ότι η ΝΔ ανέθεσε τις συμβάσεις ή εισέπραξε χρήματα από αυτές. Οι δεσμοί των συμβούλων θέτουν ερώτημα για το πώς επιλέχθηκαν, όχι για το πού κατέληξε το χρήμα.

Για το ποσό κυκλοφορούν δύο νούμερα. Τα 570.000 ευρώ είναι οι πληρωμές από τον Ιούλιο 2022 ως το τέλος Ιανουαρίου 2023, που το Follow the Money είδε σε στοιχεία. Τα περίπου 780.000 του σημερινού ρεπορτάζ είναι εκτίμηση: δύο πηγές λένε ότι οι πληρωμές συνεχίστηκαν ως τον Μάρτιο (Follow the Money, 23/10). Το πρώτο ποσό είναι τεκμηριωμένο, το δεύτερο όχι ακόμη. Λογιστικό αρχείο που να συμφιλιώνει τα δύο δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Ο έλεγχος του 2023

Το 2023 το ΕΛΚ ζήτησε από τις υπηρεσίες του Ευρωκοινοβουλίου να κρίνουν ποιες από αυτές τις δαπάνες δικαιούνταν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Οι υπηρεσίες δέχθηκαν μόνο τις πληρωμές του Ιουλίου 2022, ως σχετικές με την αναδιοργάνωση του κόμματος. Το υπόλοιπο το ανέλαβε το ΕΛΚ και οι σύμβουλοι επέστρεψαν μέρος των χρημάτων (ΚΥΠΕ). Ο κανονισμός για τα ευρωπαϊκά κόμματα επέτρεπε τότε ενωσιακή κάλυψη έως 90%, αλλά μόνο για όσες δαπάνες κρίνονταν επιλέξιμες (Κανονισμός 1141/2014). Ως εκεί, η υπόθεση ήταν δημοσιονομικός έλεγχος και όχι ποινική κρίση. Τρία χρόνια μεσολαβούν ως την ποινική διαβίβαση που αναφέρει σήμερα το ρεπορτάζ.

Πέντε πρώην εργαζόμενοι του ΕΛΚ είπαν στο Follow the Money ότι οι αμοιβές ήταν δυσανάλογες προς το έργο. Τρεις από αυτούς είπαν ότι δεν είδαν ουσιαστική βελτίωση στην επικοινωνιακή ομάδα (Follow the Money). Πρόκειται για μαρτυρίες, όχι για ανεξάρτητη αποτίμηση. Τα παραδοτέα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Το ΕΛΚ εξηγεί τις αναθέσεις με την ανάγκη να ανανεώσει την ψηφιακή του επικοινωνία και τη σχέση του με τα κόμματα μέλη πριν από τις ευρωεκλογές του 2024. Ο Μπακόλας υποστηρίζει ότι οι οικονομικές του αποφάσεις ελέγχθηκαν και κρίθηκαν νόμιμες (ΚΥΠΕ).

Οι δύο σύμβουλοι απορρίπτουν ότι πληρώθηκαν δυσανάλογα. Ο Ζαγορίτης λέει ότι η αμοιβή αφορούσε τη δική του δουλειά και ότι καμία ερευνητική αρχή δεν τον έχει προσεγγίσει. Ο Παρκς χαρακτηρίζει την επιστροφή χρημάτων «χειρονομία καλής θέλησης» (ΚΥΠΕ).

Από τον έλεγχο στην εισαγγελία

Τον Σεπτέμβριο του 2026 το Follow the Money ζήτησε από το Ευρωκοινοβούλιο τις συμβάσεις. Το Κοινοβούλιο αρνήθηκε να τις δώσει, επικαλούμενο εμπορικά συμφέροντα και κίνδυνο να υπονομευθεί «επιθεώρηση, έρευνα ή έλεγχος» (FTM). Η διατύπωση αυτή δεν κατονομάζει ποινική δικογραφία. Το σημερινό ρεπορτάζ πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα. Επικαλείται πηγή με γνώση της υπόθεσης, σύμφωνα με την οποία η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) ενημέρωσε την EPPO και ερευνά μονάδα της βελγικής αστυνομίας.

Οι δύο υπηρεσίες κάνουν διαφορετική δουλειά. Η OLAF διεξάγει διοικητικές έρευνες, ενώ η EPPO ερευνά ποινικά εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης (Κανονισμός 2017/1939). Καμία από τις δύο διαδικασίες δεν ισοδυναμεί με διαπίστωση αδικήματος. Το ΕΛΚ λέει ότι δεν έχει ενημερωθεί επίσημα και ότι θα συνεργαστεί αν του ζητηθεί. Η EPPO ούτε επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει (Politico). Δεν είναι η πρώτη φορά φέτος που η ευρωπαϊκή εισαγγελία φέρεται να εξετάζει τα οικονομικά ευρωπαϊκής πολιτικής οικογένειας (To Brief).

Μέχρι να μιλήσει η EPPO, ένα στοιχείο στέκει ήδη: ο έλεγχος που επικαλείται ο Μπακόλας ως δικαίωση είναι ο ίδιος που άφησε εκτός ευρωπαϊκής χρηματοδότησης το μεγαλύτερο μέρος των αμοιβών.