125μ. από Μακρόν: το κενό ασφαλείας της Δαμασκού

Δύο κρυμμένοι μηχανισμοί εξερράγησαν στο κέντρο της Δαμασκού, μόλις 125 μέτρα από το ξενοδοχείο Four Seasons όπου διέμενε ο Εμανουέλ Μακρόν. Τραυμάτισαν 18 ανθρώπους, ανάμεσά τους τέσσερις αστυνομικούς (BBC, DW). Ο Γάλλος πρόεδρος είχε ήδη φτάσει στο προεδρικό μέγαρο, δεν άκουσε καν τις εκρήξεις, και οι συνομιλίες συνεχίστηκαν κανονικά (ABC).

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Δυτικοευρωπαίου ηγέτη στη μετά-Άσαντ Συρία, μια κίνηση που δοκιμάζει αν η Ευρώπη θα νομιμοποιήσει τη νέα Δαμασκό του Άχμεντ αλ Σάρα (To Brief). Το διακύβευμα είναι απτό: από αυτή τη νομιμοποίηση κρίνονται οι κυρώσεις, οι επιστροφές προσφύγων και το ποιος θα πληρώσει την ανοικοδόμηση. Ακριβώς αυτή την εικόνα σταθερότητας ήρθαν να τρυπήσουν οι βόμβες.

Η ψευδαίσθηση της κανονικότητας

Ο Μακρόν δεν πήγε στη Δαμασκό μόνο με διπλωμάτες. Τον συνόδευαν στελέχη της TotalEnergies και της CMA CGM, η οποία ανακοίνωσε συμφωνία για διαχείριση φορτίων στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας (Straits Times). Ο ίδιος δήλωσε ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να βοηθήσει στην αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα και να στηρίξει την κεντρική τράπεζα της Συρίας (Times of Israel). Ο αλ Σάρα πρόβαλε τη δική του εικόνα κρατικής συγκρότησης, ζητώντας γαλλική συμβολή σε υποδομές, βιομηχανία και θεσμούς (Jerusalem Post).

Εδώ οι εκρήξεις έχουν πραγματικό βάρος. Μια κυβέρνηση που ζητά τραπεζικές ροές, ασφάλιση έργων και ξένες επενδύσεις πρέπει πρώτα να πείσει ότι ελέγχει το κέντρο της πρωτεύουσάς της. Δεν το έπεισε. Πέντε ημέρες νωρίτερα, στις 2 Ιουλίου, εκρηκτικός μηχανισμός σε καφέ κοντά στο Δικαστικό Μέγαρο είχε σκοτώσει τουλάχιστον 9 ανθρώπους (Euronews). Δύο χτυπήματα σε μία εβδομάδα, στην καρδιά της κυβερνητικής Δαμασκού. Η νέα εξουσία μοιάζει με κράτος που ακόμη παλεύει να μονοπωλήσει τη βία εκεί όπου υποτίθεται ότι κυβερνά.

Ποιος το έκανε παραμένει άγνωστο. Καμία οργάνωση δεν ανέλαβε ευθύνη, καμία αρχή δεν έδωσε δημόσια απόδοση (Al Jazeera). Το πιο τεκμηριωμένο συμπέρασμα δεν είναι «ποιος», αλλά τι αποκαλύπτει ότι μπόρεσε να γίνει. Οι μηχανισμοί εντοπίστηκαν μέσα σε ζώνη υψηλής προστασίας. Εξερράγησαν κατά την προσπάθεια εξουδετέρωσης. Αυτό δείχνει κενό στην προληπτική επιτήρηση, και μάλιστα σε ημέρα ιστορικής επίσκεψης.

Το τίμημα του ρίσκου

Το χρηματοδοτικό εμπόδιο ήταν ήδη τεράστιο πριν πέσουν οι βόμβες. Αμερικανοί νομοθέτες προειδοποιούν ότι οι δυτικές τράπεζες αποφεύγουν ακόμη και νόμιμες συναλλαγές με τη Συρία, από φόβο για κυρώσεις, νομικό ρίσκο και ποινές στη διατραπεζική διαμεσολάβηση (US Senate Foreign Relations Committee). Κάθε έκρηξη ανεβάζει την προσαύξηση κινδύνου, δηλαδή το επιπλέον κόστος που χρεώνουν ασφαλιστές και δανειστές για να καλύψουν μια επικίνδυνη αγορά. Όσο μένει ορατό το κενό ασφάλειας, το χρήμα ακριβαίνει ή απλώς δεν έρχεται.

Υπάρχει και η άλλη ανάγνωση. Η επίσκεψη δεν ακυρώθηκε. Ο Μακρόν είπε ότι οι κίνδυνοι «διαχειρίζονται», απέδωσε τις επιθέσεις σε όσους θέλουν να μπλοκάρουν την επανένταξη της Συρίας, και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επαναδιορίσουν πρέσβεις μετά από πάνω από μία δεκαετία (Los Angeles Times). Για ένα μέρος της Δύσης, η ατελής ασφάλεια δεν είναι λόγος παγώματος, αλλά διαχειρίσιμο κόστος.

Το ίδιο δίλημμα αγγίζει έμμεσα και την Αθήνα. Αν η Ευρώπη βιαστεί να χρηματοδοτήσει τη Δαμασκό χωρίς εγγυήσεις, θα χρειαστεί τουρκική ανοχή για να σταθεί η νέα Συρία, και τότε ο βασικός δυτικός εταίρος της Ελλάδας θα διαχειρίζεται την Άγκυρα παράλληλα με την Αθήνα, όχι εναντίον της (Iefimerida).

Οι βόμβες δεν σταμάτησαν τη διπλωματία. Αύξησαν το τίμημα για να μετατραπεί σε πραγματικό χρήμα. Και το μέγεθος αυτού του χρήματος το θυμίζει η Παγκόσμια Τράπεζα με έναν αριθμό που καμία χειραψία δεν αλλάζει: 216 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση μιας χώρας που δεν εγγυάται ακόμη ούτε τα 125 μέτρα γύρω από τον επισκέπτη της.