25 πολιτείες μηνύουν: κονδύλια FEMA γίνονται εκλογικό όπλο

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση απειλεί να παρακρατήσει το 20% ορισμένων κονδυλίων για φυσικές καταστροφές αν οι πολιτείες δεν αλλάξουν τον τρόπο που διεξάγουν τις εκλογές. Στις 24 Ιουλίου, 25 πολιτείες και η Ουάσινγκτον D.C. προσέφυγαν στη δικαιοσύνη κατά του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS), καταγγέλλοντας ότι χρήματα προορισμένα για πλημμύρες και σεισμούς μετατρέπονται σε εργαλείο ελέγχου της κάλπης (Detroit News). Είναι το επόμενο βήμα μιας μεθοδικής προσπάθειας να περάσει η εκλογική εξουσία από τις πολιτείες στο προεδρικό γραφείο, λίγες εβδομάδες αφότου ο ίδιος ο Τραμπ άδειασε την ανεξάρτητη επιτροπή που στηρίζει τη διοίκηση των εκλογών (To Brief).

Ο εκβιασμός με τα κονδύλια των καταστροφών

Στις 10 Ιουλίου, το DHS ανακοίνωσε ότι θα κρατά το ένα πέμπτο ορισμένων επιχορηγήσεων ασφαλείας εκτός αν οι πολιτείες υιοθετήσουν τέσσερις νέους κανόνες. Οι δύο πρώτοι είναι τεχνικοί: χειρόγραφα χάρτινα ψηφοδέλτια αντί για συστήματα γραμμωτού κώδικα, και χειροκίνητο επανέλεγχο τουλάχιστον στο 5% των ψήφων. Οι άλλοι δύο αγγίζουν τον πυρήνα της εγγραφής: αντιστοίχιση του αριθμού ψηφοφόρων με τον αριθμό ψήφων, και διασταύρωση των εκλογικών καταλόγων με βάση δεδομένων του DHS για μη πολίτες (Detroit News). Οι ενάγοντες λένε το προφανές: η κυβέρνηση επιχειρεί να αλλάξει εκλογικούς κανόνες μέσω χρηματοδότησης, όχι μέσω του Κογκρέσου που έχει τη συνταγματική αρμοδιότητα.

Εδώ κρύβεται ο μηχανισμός. Στις ΗΠΑ οι εκλογές είναι αποκεντρωμένες. Οι πολιτείες γράφουν τους κανόνες. Οι κομητείες κρατούν τους καταλόγους, στέλνουν τις επιστολικές ψήφους και μετρούν. Ο Λευκός Οίκος δεν χρειάζεται να «πάρει» τυπικά αυτή την εξουσία. Του αρκεί να ελέγξει τα κρίσιμα σημεία εισόδου, εκεί όπου συμφορεί όλη η διαδικασία: τη φόρμα εγγραφής μέσω της ομοσπονδιακής Επιτροπής Εκλογικής Βοήθειας (EAC), τα δεδομένα ιθαγένειας μέσω του DHS και της Υπηρεσίας Κοινωνικής Ασφάλισης, την επιστολική ψήφο μέσω των ταχυδρομείων, και την πειθαρχία μέσω του υπουργείου Δικαιοσύνης (Brennan Center). Η αρχιτεκτονική αυτή στηρίζεται σε δύο προεδρικά διατάγματα, του Μαρτίου 2025 και του Μαρτίου 2026, που ζητούσαν αποδεικτικό ιθαγένειας για την εγγραφή και ομοσπονδιακές λίστες «εγκεκριμένων» ψηφοφόρων (Maryland AG, ACLU).

Πού πέφτει πραγματικά το βάρος

Το κόστος δεν πέφτει στην Ουάσινγκτον, αλλά χαμηλά στην αλυσίδα, στον υπάλληλο της κομητείας. Όταν η εγγραφή περνά από την απλή υπεύθυνη δήλωση στο υποχρεωτικό χαρτί, κάποιος πρέπει να ελέγξει αν το έγγραφο είναι το σωστό. Να κρίνει αν το όνομα «ταιριάζει αρκετά». Να στείλει ειδοποίηση διόρθωσης. Οι πιο αόρατοι σε αυτό το κάδρο είναι νόμιμοι ψηφοφόροι χωρίς εύκολα έγγραφα: γυναίκες με αλλαγμένο επώνυμο, πολιτογραφημένοι πολίτες, στρατιωτικοί εκτός χώρας (Institute for Responsive Government). Η ψήφος μη πολιτών είναι ήδη παράνομη. Αυτό που αλλάζει ο νέος κανόνας είναι ποιος πληρώνει το κόστος της πρόληψης και ποιος χειρίζεται τα λάθη της.

Το ισχυρότερο επιχείρημα της κυβέρνησης δεν είναι η ρητορική περί «κλεμμένων εκλογών», αλλά τέσσερα υπαρκτά ζητήματα: καθαροί κατάλογοι, επαληθεύσιμη επιλεξιμότητα, ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και αξιόπιστα πρότυπα εξοπλισμού. Το αδύναμο σημείο είναι το άλμα: ότι αυτά δικαιολογούν άμεση προεδρική υπαγωγή της εκλογικής διοίκησης, αντί για νομοθέτηση από το Κογκρέσο.

Τα δικαστήρια απαντούν σταθερά «όχι». Στις 25 Ιουνίου, ομοσπονδιακή δικαστής στη Μασαχουσέτη μπλόκαρε το σχέδιο για ομοσπονδιακή λίστα ψηφοφόρων ως «δαπανηρό και χαοτικό» (Los Angeles Times). Παράλληλα, οι απαιτήσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης να αποκτήσει τους εκλογικούς καταλόγους των πολιτειών έχουν συσσωρεύσει διαδοχικές ήττες, με δικαστές κάθε ιδεολογικής προέλευσης να τις απορρίπτουν (USA Today, Democracy Docket).

Αυτή η εσωτερική μάχη δεν μένει εντός συνόρων. Όταν μια προεδρία δείχνει ικανή να λυγίζει τους δικούς της εκλογικούς θεσμούς, οι σύμμαχοι αρχίζουν να μετρούν διαφορετικά τις αμερικανικές υποσχέσεις. Για την Ευρώπη και την Αθήνα, το διακύβευμα δεν είναι ναυτιλία ή τουρισμός. Είναι η αξιοπιστία των ΗΠΑ ως θεσμικά σταθερού συμμάχου. Μια Ουάσινγκτον που πολιτικοποιεί την εκλογική της υποδομή διαβάζεται ως προειδοποίηση ότι και οι δεσμεύσεις της σε ΝΑΤΟ και Ουκρανία θα εξαρτώνται όλο και περισσότερο από την προεδρική βούληση, λιγότερο από σταθερούς θεσμούς (NPR).

Το μοτίβο είναι σαφές. Αν δεν περνάς την αλλαγή από το Κογκρέσο ούτε από τα δικαστήρια, την περνάς από το πορτοφόλι. Τα κονδύλια για την επόμενη πλημμύρα έγιναν το τίμημα για το ποιος ελέγχει την επόμενη κάλπη.