ΕΚΑΒ Αττικής: διασώστες πληρώνουν τακάκια και κινδυνεύουν με πειθαρχικό

Για να καλύψει με ασφάλεια την Αττική, το ΕΚΑΒ χρειάζεται τουλάχιστον 100 ασθενοφόρα. Σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, σήμερα περίπου 70 μένουν ακινητοποιημένα στα συνεργεία λόγω βλαβών, επιχειρούν 55 το πρωί και το απόγευμα και μόλις 30 τη νύχτα (Newsit). Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται κάτι πιο αποκαλυπτικό για το πώς λειτουργεί το ελληνικό κράτος: διασώστες λένε ότι έβαλαν δικά τους χρήματα για ανταλλακτικά ώστε να βγουν τρία-τέσσερα οχήματα στον δρόμο, και αντί για ευχαριστίες βρέθηκαν αντιμέτωποι με την απειλή ΕΔΕ (Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης).

Το ΕΚΑΒ διαχειρίζεται το 166 και το 112, και όταν τα ασθενοφόρα του λιγοστεύουν, κάθε λεπτό καθυστέρησης μετρά. Οι εργαζόμενοι δεν περιορίστηκαν στις δηλώσεις. Έστειλαν εξώδικο στη διοίκηση, καταγγέλλοντας πολύμηνη ολιγωρία στην προμήθεια ανταλλακτικών και προειδοποιώντας για ζημιές ακόμη και εν ώρα διακομιδής (Iefimerida).

Πώς μια ζημιά 135 ευρώ γίνεται βουνό

Το παράλογο δεν είναι ότι χάλασε ένα ασθενοφόρο. Είναι ότι μια φθηνή επισκευή, σύμφωνα με την καταγγελία 135 ευρώ για τρία τακάκια (Newsbeast), μπορεί να αφήσει το όχημα στο συνεργείο για εβδομάδες. Ο λόγος είναι θεσμικός. Σε έναν δημόσιο φορέα με στόλο, αν δεν υπάρχει απόθεμα στο ράφι ή ενεργή σύμβαση-πλαίσιο για τη συντήρηση, ακόμη και το μικρότερο ανταλλακτικό πρέπει να περάσει από αλυσίδα: αίτημα, δέσμευση πίστωσης, ανάθεση, ανάρτηση, παραλαβή.

Άλλοι φορείς το έχουν λύσει με τριετείς συμφωνίες-πλαίσιο, όπως η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας με σύμβαση 295.776 ευρώ για ανταλλακτικά και επισκευές (pdm.gov.gr), ή με ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό, όπως το ΥΠΕΝ με προϋπολογισμό 125.016 ευρώ (ypen.gov.gr). Όταν τέτοιο πλαίσιο δεν υπάρχει ή έχει λήξει, το πρόβλημα δεν λύνεται «με μια απόδειξη του συνεργείου». Και επειδή οι δαπάνες κάτω από 1.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ δεν είναι υποχρεωτικό να καταγραφούν στο δημόσιο μητρώο συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) (ΕΑΔΗΣΥ), η ακινητοποίηση γίνεται και αόρατη: δεν αφήνει εύκολα δημόσιο ίχνος.

Η κυβέρνηση μετρά από το 2019, οι ασθενείς από σήμερα

Η απάντηση του υπουργείου δεν αντικρούει σημείο προς σημείο τα καταγγελλόμενα. Ο υφυπουργός Μάριος Θεμιστοκλέους υποστήριξε στη Βουλή ότι η δύναμη είναι καλύτερη από το 2019, με περίπου 70 ασθενοφόρα το πρωί έναντι 60 τότε (Βουλή, Oloygeia), ενώ η κυβέρνηση επικαλείται 250 νέα ασθενοφόρα από το Ταμείο Ανάκαμψης (ProtoThema). Το πρόβλημα: οι παραλαβές, κατά δήλωση Γεωργιάδη, μετατίθενται στις αρχές του 2027, όχι μέσα στο 2026. Ως τότε, το επιχειρησιακό κενό μένει ανοιχτό.

Η ίδια η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει το ΕΚΑΒ ως φορέα που χρειάζεται ολική αναδιοργάνωση, στοχεύοντας σε 1 ασθενοφόρο ανά 20.000 πολίτες από 1 ανά 36.000 σήμερα (Υπουργείο Υγείας). Δύσκολα, λοιπόν, στέκει η ανάγνωση του «μεμονωμένου προβλήματος συνεργείου». Η ΠΟΕΔΗΝ είχε καταγγείλει νωρίτερα φέτος και 3.000 λιγότερο προσωπικό στα νοσοκομεία από το 2023 (dimokratia.gr). Τα τακάκια είναι το ορατό σύμπτωμα ενός βαθύτερου ελλείμματος.

Και εδώ είναι το κενό που κρίνει τα πάντα. Σε καρδιακή ανακοπή κάθε λεπτό μετρά, με τις ευρωπαϊκές μελέτες να συνδέουν τους μικρότερους χρόνους απόκρισης με καλύτερη επιβίωση (PubMed). Όμως δεν υπάρχει δημόσιο, καθημερινά ενημερωμένο σύστημα που να δείχνει πόσα ασθενοφόρα έχει η Αττική, πόσα είναι εκτός, γιατί, και με τι χρόνους εξυπηρετούνται οι πολίτες. Χωρίς αυτό, ο πολίτης καλείται να διαλέξει ανάμεσα στους αριθμούς ενός σωματείου και στις διαβεβαιώσεις ενός υπουργείου, χωρίς να μπορεί να επαληθεύσει κανέναν.

Μένει η πιο άβολη εικόνα. Μέχρι να φτάσουν τα νέα οχήματα το 2027, ο στόλος που κρατά ζωντανή την Αττική κινείται με ανταλλακτικά πληρωμένα από την τσέπη όσων τον οδηγούν. Και ο διασώστης που έβαλε το χέρι στην τσέπη για να μη μείνει ακάλυπτη μια γειτονιά, αντί για επιβράβευση, αντιμετωπίζει πειθαρχικό για έναν λόγο: παρέκαμψε τη διαδικασία που τον άφηνε χωρίς ασθενοφόρο.