Βαλένθια: τέσσερις νεκροί, οκτώ δήμοι σε περιορισμό

Τέσσερις άνθρωποι πέθαναν σε περιστατικά που συνδέονται με την κακοκαιρία Adam στην ανατολική Ισπανία, σύμφωνα με τη νεότερη καταγραφή του RTVE. Ο κόκκινος συναγερμός υποβαθμίστηκε τη Δευτέρα, όμως οκτώ παράκτιοι δήμοι μένουν υπό περιορισμό μετακινήσεων (Última Hora). Η περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλένθιας διαχειρίζεται την κρίση με τη μνήμη της 29ης Οκτωβρίου 2024, όταν μια καταιγίδα του ίδιου τύπου άφησε 233 νεκρούς στην επαρχία (CGPJ).

Στο Pego, κωμόπολη του βόρειου Αλικάντε, ο εκπρόσωπος της AEMET, της ισπανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας, ανέφερε 632 χιλιοστά βροχής σε 36 ώρες, σχεδόν 430 από αυτά σε έξι ώρες (EFE μέσω Infobae). Σε μιάμιση μέρα έπεσε περισσότερο νερό απ' όσο δέχεται η Αθήνα σε έναν ολόκληρο χρόνο, ενώ σε άλλον σταθμό, στη Forna, μετρήθηκαν 720 χιλιοστά σε 48 ώρες (El Tiempo).

Η Adam είναι DANA, αποκομμένος πυρήνας ψυχρού αέρα ψηλά στην ατμόσφαιρα, που αυτή τη φορά συνάντησε επίμονο υγρό άνεμο από τη Μεσόγειο: ο αέρας ανέβαινε πάνω από τα παράκτια βουνά και ξανάχτιζε καταιγίδες στα ίδια σημεία. Δεν εντοπίστηκε δημόσια μελέτη που να μετρά τη συμβολή της κλιματικής αλλαγής ειδικά σε αυτό το επεισόδιο.

Η Guardia Civil, η ισπανική χωροφυλακή, πραγματοποίησε 95 διασώσεις και απομάκρυνε περισσότερους από 2.000 ανθρώπους, σύμφωνα με το RTVE. Ελικόπτερα επιχείρησαν για εγκλωβισμένους σε σπίτια και αυτοκίνητα, ενώ έκλεισαν δρόμοι και σχολεία για περίπου 100.000 μαθητές (Europa Press).

Ένας απολογισμός που άλλαξε μέσα στη μέρα

Οι πρώτες αναφορές μετρούσαν δύο νεκρές: μια γυναίκα που παρασύρθηκε από χείμαρρο στην Cabrera de Mar, κοντά στη Βαρκελώνη, και μια γυναίκα που χάθηκε στη θάλασσα στο Sagunto (EFE). Αργότερα το RTVE πρόσθεσε δύο θανάτους στην Oliva: μια 78χρονη που βρέθηκε σε πλημμυρισμένη περιοχή και έναν 64χρονο που υπέστη καρδιοαναπνευστική ανακοπή σε κάμπινγκ (RTVE). Και οι τέσσερις θάνατοι συνδέονται με την κακοκαιρία, χωρίς να είναι όλοι πνιγμοί. Ο θάνατος μιας ακόμη γυναίκας στην Oliva ερευνάται και δεν περιλαμβάνεται στον απολογισμό.

Οι κάτοικοι ειδοποιήθηκαν πριν ξημερώσει. Τα μηνύματα ES-Alert, το σύστημα ειδοποίησης μέσω κινητών, έφτασαν περίπου στις 05:30 και ξανά λίγο πριν τις 08:00, ζητώντας να μείνουν σε ασφαλές σημείο, να αποφύγουν τις κοίτες και, όπου έμπαινε νερό, να ανέβουν σε ψηλότερους ορόφους (elDiario.es). Ο περιφερειακός υπουργός Εκτάκτων Αναγκών Χουάν Κάρλος Βαλντεράμα υπέγραψε εντολή περιορισμού μετακινήσεων και παραμονής για 145 δήμους της νότιας ακτής της Βαλένθιας και του βόρειου Αλικάντε (Europa Press).

Το μετεωρολογικό κόκκινο έληξε περίπου στις 10:00 για τις ίδιες ακτές (Las Provincias). Τα μέτρα δεν ακολούθησαν αυτόματα, γιατί η AEMET εκδίδει μόνο την πρόγνωση· το τι κάνει ο πληθυσμός το αποφασίζει η περιφερειακή πολιτική προστασία.

Το απόγευμα, μετά τη συνεδρίαση του κέντρου συντονισμού, ο Βαλντεράμα ήρε τους περιορισμούς στους περισσότερους δήμους. Τους κράτησε σε οκτώ, όπου συνεχίζονταν οι πλημμύρες και οι διασώσεις: Bellreguard, Daimús, Miramar, Oliva, Piles, Xàbia, Pego και Els Poblets (Última Hora).

Η σκιά της 29ης Οκτωβρίου 2024

Κάθε απόφαση της Δευτέρας ζυγίζεται απέναντι σε εκείνη την ημερομηνία. Τότε η AEMET είχε βγάλει κόκκινο από το πρωί, όμως το ES-Alert έφτασε στα κινητά στις 20:11, ενώ σχέδιο του μηνύματος υπήρχε ήδη από τις 18:37 (El País). Η δικαστική έρευνα δεν έχει καταλήξει σε τελεσίδικη απόδοση ευθυνών.

Η απλούστερη εξήγηση για τη σημερινή αυστηρότητα είναι ότι το πολιτικό κόστος έχει αντιστραφεί: για την περιφερειακή κυβέρνηση, ένα μέτρο που κρατά λίγες ώρες παραπάνω κοστίζει πια λιγότερο από μια ειδοποίηση που αργεί. Η σύγκριση έχει όμως ένα όριο: οι λεκάνες απορροής, οι ώρες και η έκθεση του πληθυσμού διαφέρουν, οπότε δεν αποδεικνύει ότι τα σημερινά μέτρα έσωσαν συγκεκριμένες ζωές. Τον Φεβρουάριο, η καταιγίδα Marta είχε δοκιμάσει τους ίδιους μηχανισμούς σε Ισπανία και Πορτογαλία (To Brief).

Απόψε, στους οκτώ δήμους, κάτοικοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλά νερά μέσα σε σπίτια και δρόμους. Το 2024 η Βαλένθια έμαθε ότι ένα κόκκινο στον χάρτη δεν προστατεύει κανέναν αν το μήνυμα φτάσει το βράδυ· τη Δευτέρα, η ίδια κυβέρνηση ειδοποίησε πριν το ξημέρωμα και αρνήθηκε να άρει τα μέτρα εκεί όπου το νερό δεν είχε υποχωρήσει.