Μπουλντόζες ξεθάβουν 18 υπόγειες πυραυλικές βάσεις στο Ιράν

Την επομένη μιας σφοδρής αεροπορικής εκστρατείας ΗΠΑ-Ισραήλ που οδήγησε σε εύθραυστη εκεχειρία, το πραγματικό μέτωπο μετατοπίστηκε στο χώμα. Σε εμπορικές δορυφορικές εικόνες της Airbus από το Dezful, το Tabriz, το Khomein και το Isfahan, η σκηνή είναι πεζή: εκσκαφείς που σπρώχνουν μπάζα, συνεργεία που στρώνουν δρόμους, σε ορισμένα σημεία φρέσκια άσφαλτο πάνω από τους κρατήρες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του CNN, 50 από τις 69 χτυπημένες εισόδους σε 18 υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις έχουν ήδη ξανανοίξει ή καθαρίζονται (Gulf News, Ynet). Η εικόνα ακυρώνει πολιτικά την αφήγηση της «ολοκληρωτικής καταστροφής» που συνόδευσε την αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση. Και το κάνει με το φθηνότερο εργαλείο μηχανικού.

Καταστροφή ή φραγή; Δεν είναι το ίδιο

Στη στρατιωτική ορολογία, οι υπόγειες ιρανικές βάσεις είναι σκληροί και βαθιά θαμμένοι στόχοι. Πρόκειται για εγκαταστάσεις με βάθος, χοντρό τσιμεντένιο περίβλημα, πολλαπλές στοές, αντιεκρηκτικές πόρτες και εφεδρικές εισόδους. Ένα πετυχημένο πλήγμα μπορεί να σφραγίσει εισόδους, αεραγωγούς και δρόμους πρόσβασης, να προκαλέσει καθυστέρηση και διαταραχή. Δεν σημαίνει αυτόματα ολική καταστροφή του συστήματος που λειτουργεί δεκάδες μέτρα κάτω από το έδαφος. Ο δορυφόρος βλέπει κρατήρες και χώμα. Δεν βλέπει αν επιβίωσαν οι εκτοξευτές, οι αποθήκες καυσίμων ή τα κέντρα διοίκησης.

Η πιο εύγλωττη παραδοχή έρχεται από την ίδια την Ουάσιγκτον. Το Πεντάγωνο αναζητά ήδη νέους penetrators, δηλαδή ειδικές βόμβες βαθιάς διείσδυσης στο υπέδαφος, πέρα από τα υπάρχοντα GBU-57 των δεκατριών τόνων. Παράλληλα τρέχει πρόγραμμα νέας γενιάς bunker buster για τον στρατηγικό βομβαρδιστικό B-21 (Military Times, Army Recognition). Η αναζήτηση επόμενου όπλου, ενώ ο πόλεμος μόλις πάγωσε, δεν είναι ρουτίνα προμηθειών. Είναι παραδοχή ότι το τεχνικό πρόβλημα παραμένει άλυτο.

Το απόθεμα, οι εκτοξευτές, η παραγωγή

Στα πρωτοσέλιδα χάνεται η σημαντικότερη διάκριση. Άλλο πράγμα το απόθεμα πυραύλων, άλλο οι εκτοξευτές, άλλο η παραγωγή. Αν οι πύραυλοι βρίσκονταν ήδη βαθιά μέσα στις στοές πριν τα πλήγματα και η αεροπορική εκστρατεία έθαψε κυρίως εισόδους, τότε οι μπουλντόζες δεν παράγουν τίποτα. Απλώς ξανακάνουν προσβάσιμο υπάρχον υλικό. Διαρροές αμερικανικών εκτιμήσεων μιλούν για επιβίωση γύρω στο 70% των πυραυλικών εγκαταστάσεων, νούμερο που το Ινστιτούτο Μελετών Πολέμου (ISW) και το FDD παρακολουθούν ως ένδειξη ταχείας ανασυγκρότησης μετά την εκεχειρία (ISW, FDD). Παραμένουν εκτιμήσεις, όχι αποχαρακτηρισμένα στοιχεία. Η κατεύθυνση όμως είναι ξεκάθαρη: η ζημιά προκάλεσε καθυστέρηση και υποβάθμιση, όχι καταστροφή.

Αυτό αλλάζει το διακύβευμα του επόμενου γύρου. Στον αέρα, ο επιτιθέμενος δεν χρειάζεται να περάσουν όλοι οι πύραυλοι. Αρκεί να ρίξει ταυτόχρονα περισσότερους από όσους μπορούν να αναχαιτίσουν αισθητήρες και διαθέσιμοι αναχαιτιστές. Το CSIS έχει ήδη δείξει ότι τα αμερικανικά αποθέματα αντιβαλλιστικών συστημάτων αναπληρώνονται σε χρόνια, όχι εβδομάδες (CSIS, CSIS). Η ασυμμετρία είναι σκληρή: η Τεχεράνη βγάζει χώμα με εκσκαφέα, η Ουάσιγκτον ξοδεύει αναχαιτιστές των δύο και τριών εκατομμυρίων δολαρίων το κομμάτι.

Η αφήγηση της Τεχεράνης

Η ιρανική πλευρά διαβάζει τις ίδιες δορυφορικές εικόνες ως νίκη. Περσόφωνα μέσα παρουσιάζουν τις υπόγειες βάσεις ως «πόλεις πυραύλων» που επιβίωσαν, ενώ συνδέουν την αποτροπή με πυραύλους νέας γενιάς όπως ο Khorramshahr-4 (Khabar Online). Η αναμετάδοση της ίδιας της αναφοράς του CNN από το DW Persian και το Euronews Persian σερβίρεται εσωτερικά ως δυτική παραδοχή της ιρανικής επιβίωσης (DW Persian). Αυτό που σιωπηρά παραλείπεται είναι κάθε λογοδοσία για χαμένους εκτοξευτές, ζημιές σε εσωτερικές στοές ή πραγματικό ρυθμό επιστροφής σε μάχιμη ικανότητα. Οι ανοιχτές τρύπες προβάλλονται, οι ζυγαριές μένουν κλειστές.

Σε αυτόν τον πόλεμο φθοράς, η Ελλάδα έχει ήδη δεσμεύσει δυνάμεις στο πεδίο. Μια ελληνική μπαταρία Patriot σταθμεύει στη Σαουδική Αραβία (ERT · To Brief), δέσμευση σπάνιου συστήματος, πληρωμάτων και αναχαιτιστών που η Αθήνα δεν αντικαθιστά εύκολα. Στη θάλασσα, η ευρωπαϊκή αποστολή ASPIDES παραμένει ανοιχτή υπόθεση ενίσχυσης (Enikos).

Η πραγματική σημασία των μπουλντόζων στο Dezful είναι αυτή: ο πόλεμος στον Κόλπο δεν κρίνεται σε μια νύχτα αεροπορικών πληγμάτων. Κρίνεται στον ρυθμό. Ποιος αποκαθιστά γρηγορότερα ό,τι χάλασε; Ποιος ξοδεύει ταχύτερα ό,τι αναπληρώνεται αργά; Όσο η Τεχεράνη απαντά με χώμα και άσφαλτο σε βόμβες δεκατριών τόνων και η Ουάσιγκτον μετρά αποθέματα αναχαιτιστών ταυτόχρονα για τον Κόλπο και για την Ταϊβάν, το ερώτημα δεν είναι ποιος χτύπησε πιο δυνατά. Είναι ποιος αντέχει περισσότερο.