31% κάτω ο μισθός, λύση η εφαρμογή

Ο μέσος πραγματικός ετήσιος μισθός στην Ελλάδα το 2025 ήταν 14.998 ευρώ, παραμένοντας 31% χαμηλότερος από το 2009. Αυτό είναι το κεντρικό εύρημα της φετινής έκθεσης του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ (Newsit, SDNA). Τη στιγμή που τα εισοδήματα μένουν δομικά καθηλωμένα, η κυβερνητική απάντηση στην ακρίβεια έχει ένα κύριο, απτό εργαλείο: μια εφαρμογή που μετράει τιμές.

Το «31%» δεν λέει ότι όλοι οι μισθοί έπεσαν τόσο. Ο ονομαστικός μισθός (το ποσό στη μισθοδοσία) ανέβηκε στα 18.134 ευρώ, αυξημένος 3,9% από το 2024. Ο πραγματικός μισθός όμως (αυτό που μένει αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός) είναι σχεδόν στάσιμος από το 2019, μόλις +0,3% σε έξι χρόνια (Dnews). Με απλά λόγια, οι ονομαστικές αυξήσεις υπάρχουν στο χαρτί, αλλά τις τρώει το ράφι πριν φτάσουν στο ταμείο.

Ευρωπαϊκές τιμές, βαλκανικό εισόδημα

Εδώ είναι η πραγματική παγίδα. Τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά στην Ελλάδα κοστίζουν ήδη 105,3% του μέσου όρου της ΕΕ, δηλαδή πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Την ίδια ώρα, η πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο βρίσκεται στο 80% του μέσου όρου της ΕΕ (Eurostat). Ένας Έλληνας πληρώνει για το γάλα όσο ένας Γερμανός, με το εισόδημα ενός Πορτογάλου. Και ο πληθωρισμός δεν βοηθάει: τον Μάιο του 2026 ανέβηκε στο 4,9%, έναντι 3,2% στην ευρωζώνη (Eurostat). Το καλάθι είναι ήδη ακριβό και συνεχίζει να ακριβαίνει πιο γρήγορα από αλλού.

Πίσω από αυτό το μισθολογικό κενό κρύβεται και ώρα δουλειάς. Η έκθεση καταγράφει 47,1 ώρες την εβδομάδα στον πρωτογενή τομέα, 42,3 στο εμπόριο και 41,7 στη μεταποίηση, με τη χώρα πρώτη στην ΕΕ σε εβδομαδιαίες ώρες εργασίας (Newsit, Iefimerida). Περισσότερη εργασία, χαμηλότερη πραγματική αμοιβή.

Η ψηφιακή απάντηση σε ένα εισοδηματικό πρόβλημα

Στις 17 Ιουνίου, το Μέγαρο Μαξίμου παρουσίασε το «PosoKanei», πλατφόρμα σύγκρισης τιμών σούπερ μάρκετ, ως εργαλείο «διαφάνειας» και «τόνωσης του υγιούς ανταγωνισμού» (Πρωθυπουργός). Καλύπτει περίπου 8.500 κωδικούς και κρατά ιστορικό τιμών δύο μηνών, ώστε ο καταναλωτής να εντοπίζει το φθηνότερο ράφι (CNN Greece).

Τα όριά του φωτίζουν όμως τη λογική του. Από την πρώτη μέρα, εκπρόσωποι καταναλωτών κατέγραψαν λάθος τιμές σε σχέση με το ράφι, καταργημένα προϊόντα, ακόμη και κωδικούς που δεν κυκλοφορούν στην Ελλάδα (Enikos). Πιο κρίσιμο, τα νωπά (φρούτα, λαχανικά) μένουν εκτός, ακριβώς το κομμάτι του καλαθιού που πονάει περισσότερο. Η εφαρμογή τροφοδοτεί εβδομαδιαίες αναφορές στον πρωθυπουργό για αποκλίσεις τιμών (ProtoThema), ενώ για τη Δευτέρα 29 Ιουνίου έχει προγραμματιστεί σύσκεψη με ΣΕΒ, ΣΕΒΤ και την Ένωση Σούπερ Μάρκετ για μια άτυπη «συμφωνία κυρίων» σε χαμηλότερες τιμές (Ethnos). Πίεση και παρακολούθηση, όχι αναδιάταξη εισοδήματος. Το βάρος της μάχης με την ακρίβεια μετατίθεται στον ίδιο τον καταναλωτή, που καλείται να ψάξει και να συγκρίνει.

Η διαφάνεια τιμών, ωστόσο, δεν αγγίζει τον πραγματικό κύκλο πίεσης. Η Ελλάδα στηρίζει τα έσοδά της δυσανάλογα στην κατανάλωση: οι φόροι κατανάλωσης ήταν 44,4% των συνολικών φορολογικών εσόδων το 2023, έναντι 33,2% στην ΕΕ (GreekReporter). Ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι χτυπούν σκληρότερα τα χαμηλά εισοδήματα, που ξοδεύουν το μεγαλύτερο μέρος τους σε τρόφιμα και ενέργεια. Έτσι, μια ονομαστική αύξηση μισθού εισπράττεται εν μέρει πίσω από το κράτος στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, μέσω της έμμεσης φορολογίας που είναι ενσωματωμένη σε κάθε προϊόν.

Μια εφαρμογή μπορεί να σου δείξει πού είναι φθηνότερο το απορρυπαντικό. Δεν μπορεί να σου επιστρέψει το 31% που λείπει από τον μισθό, ούτε να αφαιρέσει τον ΦΠΑ από το ράφι. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η διαφάνεια τιμών είναι το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης πολιτικής ή το βολικό υποκατάστατό της.