Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ: Παράνομοι οι δασμοί Τραμπ, 175 δισ. επιστρέφονται σε πολυεθνικές

Εκατόν εβδομήντα πέντε δισεκατομμύρια δολάρια σε δασμούς κρίθηκαν παράνομα την Παρασκευή, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε 6-3 ότι ο Τραμπ δεν είχε εξουσία να τους επιβάλει μέσω του νόμου IEEPA. Τα χρήματα πρέπει να επιστραφούν. Αλλά σε ποιον; Στη Walmart, την Amazon, την Apple, δηλαδή τις εταιρείες που τα κατέβαλαν στα τελωνεία (NPR). Οι καταναλωτές που πλήρωσαν αυξημένες τιμές στα ράφια δεν δικαιούνται ούτε σεντ.

Η Goldman Sachs εξηγεί γιατί: οι τιμές ανεβαίνουν γρήγορα όταν αυξάνεται το κόστος, αλλά κατεβαίνουν αργά όταν μειώνεται (Goldman Sachs). Ο οικονομολόγος της UBS Paul Donovan το έθεσε ξεκάθαρα: «Με νέους δασμούς να έρχονται, κανείς δεν θα σπεύσει να μειώσει τιμές» (UBS). Ακόμα και ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent παραδέχτηκε: «Έχω την αίσθηση ότι ο αμερικανικός λαός δεν θα τα δει» (Fortune). Πρόκειται ουσιαστικά για windfall $175 δισ. στα ταμεία μεγάλων εισαγωγέων.

Ο Τραμπ, ώρες μετά την απόφαση, επέβαλε νέο παγκόσμιο δασμό 15% μέσω Section 122, ένα νόμο του 1974 που απαιτεί κρίση ισοζυγίου πληρωμών. Το ίδιο το υπουργείο Δικαιοσύνης παραδέχτηκε πέρυσι στη δίκη IEEPA ότι τα εμπορικά ελλείμματα «διαφέρουν εννοιολογικά» από ελλείμματα ισοζυγίου πληρωμών (Neal Katyal). Η Kimberly Clausing, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το συνόψισε: «Με κυμαινόμενες ισοτιμίες, το ισοζύγιο πληρωμών είναι μηδέν» (DW).

Η Ευρώπη παγώνει τη συμφωνία

Η αντίδραση ήρθε χθες. Το Ευρωκοινοβούλιο ανέστειλε την ψηφοφορία για τη συμφωνία Turnberry (Ευρωκοινοβούλιο), με τον πρόεδρο της Επιτροπής Εμπορίου Bernd Lange να μιλά για «καθαρό δασμολογικό χάος» (Morningstar). Πακέτο αντιμέτρων €93 δισ. παραμένει σε ετοιμότητα (Crowell & Moring). Ο δείκτης αβεβαιότητας οικονομικής πολιτικής (Economic Policy Uncertainty Index) έσπασε ρεκόρ στις 725 μονάδες, πάνω από το peak του COVID (FRED).

Η αβεβαιότητα δεν είναι αφηρημένη. Μεταφράζεται σε εταιρείες που παγώνουν επενδύσεις, εφοδιαστικές αλυσίδες που δεν μπορούν να προγραμματίσουν, και αμερικανικούς αγρότες που χάνουν μόνιμα αγορές: οι ΗΠΑ κατείχαν 47% της παγκόσμιας αγοράς σόγιας το 2018, σήμερα μόλις 24% (To Brief). Η Βραζιλία πήρε τη θέση τους και δεν την επιστρέφει.