Εκδόθηκε ναυτική αγγελία για το καλώδιο Κρήτης–Κύπρου

Η ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία αναγγέλλει στη ναυσιπλοΐα, από την Παρασκευή, τις έρευνες βυθού για το Great Sea Interconnector, την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου. Η διαδρομή των 21 σημείων περνά νότια της Κάσου και της Καρπάθου, εκεί όπου το 2024 η έρευνα σταμάτησε με τουρκικά πολεμικά στην περιοχή. Την αγγελία αυτή περίμενε στο Ηράκλειο από τα τέλη Οκτωβρίου το γαλλικό πλοίο ερευνών (Το Brief), αλλά μια αγγελία δεν αποδεικνύει ότι τα όργανα έχουν μπει στο νερό.

Η αγγελία 1411/26 του σταθμού Ηρακλείου εκδόθηκε το απόγευμα της Παρασκευής και καλύπτει εργασίες από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027, δηλαδή ένα παράθυρο τεσσάρων μηνών, με τα πλοία να καλούνται να κρατούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων (ΟΤ). Η διαδρομή ξεκινά βόρεια της Κρήτης, κινείται ανατολικά, περνά νότια της Κάσου και της Καρπάθου και ολοκληρώνεται ανοιχτά της Κύπρου, χωρίς να φτάσει στην κυπριακή ακτή (in.gr). Οι 21 συντεταγμένες περιγράφουν σχεδιαζόμενη εργασία, όχι θαλάσσιο σύνορο, και δεν προδικάζουν σε ποιανού ζώνη ανήκει κάθε σημείο.

Πριν από την αγγελία είχε κλείσει η απαραίτητη διοικητική διαδρομή: αίτημα της Nexans για λογαριασμό του έργου, θετική γνωμοδότηση της διυπουργικής επιτροπής αδειών ερευνών θαλάσσης και απόφαση του υπουργού Εξωτερικών για έρευνα και πόντιση, όλα εντός της ίδιας ημέρας (ΕΡΤ). Η αγγελία δεν είναι όμως η άδεια: ειδοποιεί τη ναυσιπλοΐα για τον τόπο, τον χρόνο και την απόσταση ασφαλείας. Το τρέχον στάδιο είναι έρευνες βυθού· η πόντιση του καλωδίου, η ίδια η τοποθέτησή του, έπεται.

Η Άγκυρα δεν έχει δώσει μία απάντηση. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε δηλώσει στις 21 Οκτωβρίου ότι η Τουρκία δεν αντιτίθεται κατ' αρχήν στο έργο, ζήτησε όμως εκ των προτέρων γραπτή ενημέρωση με τις εργασίες και τις συντεταγμένες (Το Βήμα). Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας είχε προειδοποιήσει από την πλευρά του ότι δεν θα δεχθεί μη εγκεκριμένες εργασίες σε περιοχή που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα (τουρκικό υπουργείο Άμυνας). Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η γραπτή ενημέρωση θα διαβαστεί ως αίτημα άδειας, όπως ανέφερε πηγή κοντά στην τουρκική προεδρία που επικαλείται η Καθημερινή (Καθημερινή).

Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την ανάγνωση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι «αίτημα για άδεια έχει υποβληθεί μόνο στις ελληνικές αρχές» (News24/7). Επώνυμη τουρκική απάντηση στη συγκεκριμένη αγγελία δεν δημοσιοποιήθηκε έως το βράδυ της Παρασκευής.

Για τη Λευκωσία, η αγγελία είναι και οικονομικό ορόσημο. Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός είχε συνδέσει την εκκίνηση της διαδικασίας για την πρώτη καταβολή 25 εκατ. ευρώ, από δέσμευση ίδιου ποσού ετησίως για πέντε χρόνια, με την έκδοση της ναυτικής αγγελίας, τονίζοντας ότι οι πληρωμές ακολουθούν την πρόοδο του έργου (Politis). Απόφαση εκταμίευσης δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Κατά τον ίδιο, η Κύπρος σηκώνει περίπου τα δύο τρίτα του κόστους και η Ελλάδα το ένα τρίτο.

Το επόμενο παρατηρήσιμο βήμα είναι ο απόπλους. Το Abeille Marengo είχε ειδοποιήσει την Παρασκευή το Λιμεναρχείο Ηρακλείου για σχεδιαζόμενη αναχώρηση (News24/7), αλλά το απόγευμα περιγραφόταν ακόμη δεμένο, με προγραμματισμένο απόπλου για τις 7 Νοεμβρίου (ΣΚΑΪ). Ακόμη κι όταν λύσει κάβους, η πορεία του στην οθόνη θα δείχνει κίνηση, όχι ότι λειτούργησαν τα όργανα. Η αγγελία καλύπτει όλη την όδευση· το ζητούμενο είναι το υπόλοιπο περίπου 40% των βυθομετρικών ερευνών, αφού στα τέλη Οκτωβρίου είχε ολοκληρωθεί περίπου το 60% (Cyprus Mail).

Στο χαρτί, η διαδικασία προχώρησε όπως έπρεπε. Η πραγματική δοκιμασία είναι αυτή που δεν φαίνεται στην αγγελία: αν τα όργανα του πλοίου θα μετρήσουν ανεμπόδιστα ό,τι δεν μετρήθηκε το 2024.